Nie każde dziecko czeka na święta. Jak rozmawiać z uczniami przed świąteczną przerwą i po niej?

Grudzień w szkole ma swój charakterystyczny rytm. Na korytarzach pojawiają się świąteczne dekoracje, uczniowie przygotowują przedstawienia, a nauczyciele próbują pogodzić realizację podstawy programowej z organizacją klasowych spotkań. W rozmowach coraz częściej przewijają się pytania o prezenty, choinkę, rodzinne tradycje i plany na święta. Wszystko to wydaje się naturalne i pełne życzliwości. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy zapominamy, że nie dla każdego dziecka święta oznaczają to samo. Jedno pozornie zwyczajne pytanie zadane na forum klasy może sprawić, że uczeń stanie przed wyborem: powiedzieć prawdę, przemilczeć ją czy stworzyć taką wersję wydarzeń, która pozwoli mu nie wyróżniać się na tle rówieśników. Wyjaśniamy, jak rozmawiać z uczniami o świętach, nie naruszając ich prywatności, jak zareagować, gdy dziecko powie coś trudnego, i jak poprowadzić pierwszą lekcję po świątecznej przerwie.

Wady punktowego systemu oceny zachowania – dlaczego kary nie działają na uczniów?

Szkoła współuczestniczy w wychowywaniu dzieci i młodzieży. Nic dziwnego, że wciąż pojawiają się nowe rozwiązania mające wspierać ten proces. Jednym z nich jest punktowy system oceny zachowania, czyli przyznawanie uczniom dodatnich i ujemnych punktów za określone zachowania. Punkty te następnie wpływają na ocenę zachowania. Punktowanie na pewno jest wygodne, ponieważ umożliwia szybkie ocenianie. Czy jest jednak skuteczne? Wychowanie w szkole może wyglądać inaczej. Dowiedz się, co zrobić, aby modelować postawy uczniów bez konieczności ciągłego ich karania.

Ocena zachowania od 1 września 2026 r. – 8 najważniejszych zasad

Ustalenie oceny zachowania nigdy nie jest łatwe. Ocena zachowania ma wpływ na kształtowanie postaw uczniowskich, samodyscyplinę oraz kształtowanie umiejętności społecznych. Ponadto, przyjmuje się, że jest ona narzędziem w procesie wychowawczym i indywidualnym wsparciu ucznia, szczególnie jeśli występują problemy z dyscypliną lub trudnościami interpersonalnymi. Żeby jednak osiągnięcie tych założeń było możliwe, ocena musi być obiektywna, sprawiedliwa i oparta na jasno określonych kryteriach. Przypominamy osiem najważniejszych zasad ustalania rocznej oceny zachowania.

Obowiązki informacyjne nauczyciela wobec ucznia i rodziców – co, kiedy i na jakiej podstawie trzeba przekazać

Nauczyciel ma obowiązek przekazywać uczniom i ich rodzicom określone informacje dotyczące m.in. wymagań edukacyjnych, oceniania, postępów i trudności w nauce, przewidywanych ocen oraz udzielanego wsparcia. Nie wszystkie obowiązki informacyjne występujące w szkole obciążają jednak bezpośrednio nauczyciela. W wielu przypadkach przepisy wskazują wychowawcę albo dyrektora. Dlatego ustalenie, kto powinien przekazać konkretną informację, wymaga sięgnięcia do kilku ustaw i rozporządzeń, a nie tylko do Karty Nauczyciela.

Zmiany w pracach domowych od 1 września 2026 r. – omawiamy nowe przepisy dotyczące prac domowych

Od 1 września 2026 r. zmieniają się zasady zadawania prac domowych w klasach IV–VIII szkoły podstawowej. Pisemne prace domowe nadal pozostają nieobowiązkowe i nie ustala się z nich ocen, ale nauczyciel będzie mógł zadawać je wyłącznie w określonym celu i będzie miał obowiązek sprawdzić każdą wykonaną przez ucznia pracę. Jednocześnie znika możliwość zadawania w klasach IV–VIII praktyczno-technicznych prac domowych. Nowe przepisy pozwalają także szkole przewidzieć w statucie możliwość podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej uczniowi wykonującemu nieobowiązkowe pisemne prace domowe. Sprawdź, jakie zasady dotyczą prac domowych od 1 września 2026 r. w klasach I–III i IV–VIII szkoły podstawowej.

Nauczyciel na radzie pedagogicznej – prawa i obowiązki

Zebranie rady pedagogicznej to czas i miejsce podejmowania najważniejszych decyzji dotyczących funkcjonowania szkoły. Rada pedagogiczna jest organem kolegialnym, którego członkiem z mocy prawa jest każdy zatrudniony nauczyciel. Z członkostwem tym wiążą się konkretne uprawnienia i obowiązki. W artykule wyjaśniamy, kiedy udział w posiedzeniu jest obowiązkowy, jakie prawa przysługują nauczycielowi oraz jakie reguły obowiązują podczas zabierania głosu, głosowania i zachowania tajemnicy obrad.

Zajęcia integracji sensorycznej w szkole – jak organizować wsparcie ucznia, gdy placówka nie dysponuje specjalistycznym gabinetem?

Coraz więcej uczniów posiada opinię albo orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zawierające zalecenia dotyczące objęcia pomocą w zakresie integracji sensorycznej (SI). Dla dyrektorów i specjalistów oznacza to konieczność zorganizowania odpowiednich form wsparcia, często w warunkach dalekich od tych, jakie oferują profesjonalne gabinety terapeutyczne. Nie każda szkoła dysponuje odrębną salą, systemem podwieszeń czy specjalistycznym sprzętem wykorzystywanym podczas terapii SI. Rodzi się więc pytanie, czy w takich warunkach możliwe jest prowadzenie wartościowych zajęć? 

AI Act w szkole a deepfake – kiedy nauczyciel musi oznaczać materiały edukacyjne jako wygenerowane przez AI

Nauczyciele coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję do tworzenia prezentacji, grafik, nagrań i filmów edukacyjnych. Nie każdy materiał wygenerowany przez AI trzeba jednak oznaczać. Obowiązek taki może pojawić się przede wszystkim wtedy, gdy nauczyciel tworzy realistyczny obraz, nagranie lub film, który uczeń może uznać za autentyczny. Sprawdź, kiedy materiał edukacyjny może zostać uznany za deepfake w rozumieniu AI Act i w jakich przypadkach, a także w jaki sposób nauczyciel musi oznaczyć go jako wygenerowany przez AI.

Skuteczne prace domowe w szkole ponadpodstawowej – jak nie przeciążać ucznia?

Przepisy ograniczające zadawanie prac domowych dotyczą szkoły podstawowej, nie szkół ponadpodstawowych. W liceum, technikum czy branżowej szkole I stopnia praca domowa może więc nadal być normalnym elementem nauczania. Nie oznacza to jednak, że im więcej zadań uczeń otrzyma, tym więcej się nauczy. Badania wskazują, że w przypadku starszych uczniów prace domowe mogą być skuteczne, ale liczy się przede wszystkim ich jakość, cel i rozsądny zakres.

Ilu specjalistów zatrudnić w roku szkolnym 2026/2027? Sprawdzamy wymagane etaty

W roku szkolnym 2026/2027 zasady ustalania minimalnej liczby etatów nauczycieli specjalistów nie ulegają zmianie. Dyrektorzy szkół i przedszkoli nadal muszą więc zapewnić zatrudnienie nauczycieli specjalistów w wymiarze uzależnionym przede wszystkim od liczby dzieci lub uczniów. Sprawdź, jaka liczba godzin i etatów specjalistów jest wymagana w roku szkolnym 2026/2027, kiedy obowiązkowe jest zapewnienie etatu dla pedagoga specjalnego i psychologa oraz jak obliczyć minimalny poziom zatrudnienia nauczycieli specjalistów w szkołach i przedszkolach.