
Okresowa wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia nie powinna polegać jedynie na ponownym opisaniu jego trudności i mocnych stron. Zespół uwzględnia w niej także ocenę efektywności IPET, czyli sprawdza, czy zaplanowane działania przynoszą oczekiwane efekty. Co najmniej dwa razy w roku szkolnym dokonuje okresowej WOPFU, uwzględniając ocenę efektywności programu, a w razie potrzeby modyfikuje IPET. Przygotowując WOPFU, warto więc ocenić nie tylko to, czy uczeń opanował nową umiejętność, ale również, czy zmienił się sposób jego funkcjonowania, zakres potrzebnego wsparcia oraz indywidualne potrzeby.

Od 1 września 2026 r. zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Dotychczasowe przepisy nadal określają obowiązkowe elementy IPET, jednak nowa podstawa znacznie dokładniej wskazuje, jak planować cele edukacyjne i powiązać je z aktualnym funkcjonowaniem ucznia oraz poziomem potrzebnego wsparcia. Sprawdź, jak od roku szkolnego 2026/2027 formułować cele krótko- i długoterminowe w IPET i co powinno wynikać z WOPFU.

Uczeń objęty kształceniem specjalnym może korzystać ze smartfona lub tabletu, jeżeli urządzenie pomaga mu w komunikacji, organizacji pracy, dostępie do treści albo pokonywaniu innych barier. Rozwiązanie powinno wynikać z oceny funkcjonowania ucznia, a sposób jego stosowania należy opisać w WOPFU i IPET. Samo posiadanie orzeczenia nie oznacza zgody na swobodne korzystanie z telefonu.

Uczeń z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim może doświadczać trudności poznawczych, komunikacyjnych, społeczno-emocjonalnych i motorycznych. Skuteczne wspieranie rozwoju ucznia z niepełnosprawnością wymaga współpracy nauczycieli, specjalistów i rodziny oraz połączenia działań edukacyjnych, rewalidacyjnych i terapeutycznych. Sprawdź, jakie metody i formy pracy można wykorzystać oraz jak skutecznie zastosować je w codziennej pracy z uczniem.

Nowa podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym pozwala skalować wymagania edukacyjne odpowiednio do poziomu samodzielności ucznia. Nie oznacza to tworzenia kilku odrębnych programów ani rezygnowania z realizacji wspólnego wymagania. Nauczyciel może projektować jedno doświadczenie edukacyjne, w którym każdy uczeń uczestniczy na miarę swoich możliwości. Kluczowe jest wcześniejsze rozpoznanie sposobu funkcjonowania ucznia i określenie, jakiego poziomu wsparcia potrzebuje. Dopiero na tej podstawie można dostosować wymagania edukacyjne i sposób ich realizacji.

Jak planować pracę, gdy uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym funkcjonują na bardzo różnych poziomach? Odpowiedzią przyjętą w nowej podstawie programowej jest trzystopniowy model wsparcia. Nie klasyfikuje on ucznia ani nie służy jego etykietowaniu. Pomaga natomiast określić, jakiego wsparcia uczeń potrzebuje w danym obszarze, z uwzględnieniem poziomu jego samodzielności. Dzięki temu nauczyciel może powiązać ocenę funkcjonalną z planowaniem dalszej pracy i indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego.