
Dostosowanie wymagań edukacyjnych jest obowiązkiem nauczyciela, jeżeli uczeń spełnia jedną z przesłanek określonych w przepisach. Nie zawsze potrzebna jest przy tym opinia poradni. Podstawą dostosowania może być także orzeczenie, ustalenia zawarte w IPET albo rozpoznanie dokonane przez nauczycieli i specjalistów w szkole. Przepisy nie wymagają natomiast tworzenia dla każdego ucznia odrębnego dokumentu. Sprawdź, komu należy dostosować wymagania w roku szkolnym 2026/2027, kto za to odpowiada i jak prawidłowo udokumentować te działania.

Rozpoznanie potrzeby objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną uruchamia określoną w przepisach sekwencję działań. Nauczyciel powinien nie tylko niezwłocznie udzielić uczniowi wsparcia w trakcie bieżącej pracy, ale także przekazać informację wskazanej w rozporządzeniu osobie. Nie oznacza to jednak, że ma samodzielnie zawiadamiać wszystkich nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniem.

Uczniowie realizujący obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, na podstawie zezwolenia dyrektora konkretnej szkoły, podlegają diagnozie w poradniach psychologiczno-pedagogicznych właściwych ze względu na siedzibę tej szkoły. Miejsce zamieszkania ucznia nie wpływa na ustalenie właściwej poradni, chyba że zostanie zawarte odpowiednie porozumienie między organami prowadzącymi poradnie.

Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wymaga odpowiedniej organizacji kształcenia, ale także systematycznej współpracy nauczycieli i specjalistów. Zalecenia zawarte w orzeczeniu trzeba przełożyć na konkretne działania w szkole, uwzględnić w WOPFU i IPET, a następnie realizować podczas codziennej pracy z uczniem. Szczególną rolę pełni wychowawca, który uczestniczy w rozpoznawaniu potrzeb ucznia, pracy zespołu oraz budowaniu warunków sprzyjających jego funkcjonowaniu w klasie. Sprawdź, jakie zadania mają nauczyciele i specjaliści pracujący z uczniem z orzeczeniem w roku szkolnym 2026/2027.

W przypadku doręczenia do szkoły orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego należy opracować indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (IPET). Czy taki obowiązek istnieje także w sytuacji, gdy szkoła otrzymała już orzeczenie, ale w tym samym roku szkolnym doręczono kolejne dla tego samego ucznia?

W szkole specjalnej ocena funkcjonowania ucznia jest dokonywana wobec wszystkich uczniów. Nie jest uzależniona wyłącznie od postępowania o wydanie orzeczenia. W przypadku uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego szkoła prowadzi ją na bieżąco w ramach WOPFU i IPET. Odrębną kwestią jest natomiast opinia o funkcjonowaniu ucznia przygotowywana na potrzeby poradni psychologiczno-pedagogicznej. Kiedy przeprowadza się każdą z tych ocen i czym różnią się ich cele?

Dostosowania edukacyjne dla ucznia zdolnego nie polegają na podnoszeniu wymagań, lecz na ich jakościowej modyfikacji. Uczeń zdolny funkcjonuje w systemie edukacyjnym w sposób odmienny od swoich rówieśników – szybciej przetwarza informacje, wykazuje wysoki poziom poznawczy i często potrzebuje bardziej złożonych wyzwań. Jednocześnie jego rozwój społeczno-emocjonalny może przebiegać nierównomiernie, co wymaga świadomego wspierania psychologiczno-pedagogicznego. Nauczyciel powinien pracować z uczniem zdolnym w sposób uwzględniający jego indywidualny potencjał, potrzeby oraz tempo pracy. Nieodzowne staje się stworzenie takiej organizacji pracy, która umożliwi rozwój uzdolnień, a jednocześnie pozwoli uczniowi funkcjonować w środowisku szkolnym bez poczucia nudy, frustracji czy wykluczenia.

Nie wszystkie sytuacje wiążące się z koniecznością dostosowania warunków egzaminu da się przewidzieć w komunikacie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Czasem stan zdrowia ucznia wymaga niestandardowego podejścia i działania szkoły poza katalogiem CKE. Co zrobić w takiej sytuacji? Kiedy rada pedagogiczna może wnioskować o indywidualne dostosowanie warunków egzaminu? Jak przygotować poprawny wniosek i jakie dokumenty do niego dołączyć, by OKE wyraziła zgodę? Odpowiedzi znajdziesz w poniższym artykule.

Uczeń przybywający z zagranicy może być kwalifikowany do odpowiedniej klasy uwzględnieniem wieku lub opinii rodzica wyrażonej w formie ustnej lub pisemnej. Decyzję w sprawie sposobu przyjęcia ucznia podejmuje jednak zawsze dyrektor szkoły. Co w sytuacji, gdy uczeń przyjęty do danej klasy nie radzi sobie z realizacją podstawy programowej? Czy w takim przypadku można cofnąć go do klasy programowo niższej?

Wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka obejmuje się dzieci z niepełnosprawnością. Zagrożenie niedostosowaniem społecznym nie wpisuje się w tę kategorię. Ponadto trudno mówić o zagrożeniu niedostosowaniem społecznym u dziecka w wieku przedszkolnym – bo tylko dla takich dzieci organizowane jest WWR. Sprawdź szczegóły.

Dziecko ma prawo do korzystania z wczesnego wspomagania rozwoju od chwili wykrycia niepełnosprawności do rozpoczęcia nauki w szkole. Sprawdź, czy możliwe jest równoczesne objęcie go kształceniem specjalnym w przedszkolu.

Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (WWR) są co do zasady realizowane indywidualnie, jednak przepisy dopuszczają również możliwość prowadzenia ich w formie grupowej – pod ściśle określonymi warunkami. Organizacja WWR musi być dostosowana do potrzeb dziecka oraz jego rodziny i spełniać określone wymogi formalne.