
Dostosowanie wymagań edukacyjnych jest obowiązkiem nauczyciela, jeżeli uczeń spełnia jedną z przesłanek określonych w przepisach. Nie zawsze potrzebna jest przy tym opinia poradni. Podstawą dostosowania może być także orzeczenie, ustalenia zawarte w IPET albo rozpoznanie dokonane przez nauczycieli i specjalistów w szkole. Przepisy nie wymagają natomiast tworzenia dla każdego ucznia odrębnego dokumentu. Sprawdź, komu należy dostosować wymagania w roku szkolnym 2026/2027, kto za to odpowiada i jak prawidłowo udokumentować te działania.

Rozpoznanie potrzeby objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną uruchamia określoną w przepisach sekwencję działań. Nauczyciel powinien nie tylko niezwłocznie udzielić uczniowi wsparcia w trakcie bieżącej pracy, ale także przekazać informację wskazanej w rozporządzeniu osobie. Nie oznacza to jednak, że ma samodzielnie zawiadamiać wszystkich nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniem.

Uczniowie realizujący obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, na podstawie zezwolenia dyrektora konkretnej szkoły, podlegają diagnozie w poradniach psychologiczno-pedagogicznych właściwych ze względu na siedzibę tej szkoły. Miejsce zamieszkania ucznia nie wpływa na ustalenie właściwej poradni, chyba że zostanie zawarte odpowiednie porozumienie między organami prowadzącymi poradnie.

Ocena funkcjonowania dziecka lub ucznia nie jest zadaniem realizowanym wyłącznie przez szkołę ani wyłącznie przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. Przepisy wyraźnie rozdzielają role obu podmiotów. Przedszkole lub szkoła dostarcza informacji o tym, jak dziecko lub uczeń funkcjonuje w codziennych sytuacjach. Poradnia wykorzystuje te informacje, ale to działający w niej zespół przeprowadza ocenę funkcjonowania przed wydaniem opinii lub orzeczenia.

Ocena funkcjonalna, ocena funkcjonowania, opinia o funkcjonowaniu – wszystkie te określenia pojawiają się obecnie w materiałach dotyczących rozpoznawania potrzeb dzieci i uczniów. Nie oznacza to jednak, że mamy do czynienia z trzema różnymi procedurami. Źródłem tego terminologicznego zamieszania jest to, że pojęcie „ocena funkcjonalna” było powszechnie używane jeszcze zanim zostały wydane przepisy ostatecznie regulujące ten obszar. Sprawdź, których określeń używać od roku szkolnego 2026/2027.

Rodzice po otrzymaniu wyników przeprowadzonej diagnozy dziecka nierzadko występują z wnioskiem o udzielenie informacji, jakie konkretnie narzędzia diagnostyczne zostały wykorzystane. W ten sposób chcą dowiedzieć się, dlaczego poradnia wydała taką a nie inną diagnozę. Sprawdź, czy należy udostępniać taką dokumentację.

Terapia logopedyczna to jedna z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej w szkołach i przedszkolach. Logopeda to specjalista, który zajmuje się diagnozą oraz terapią zaburzeń i opóźnienia w rozwoju mowy. Indywidualne podejście, specjalistyczna wiedza, regularność spotkań i praca w małych grupach umożliwiają nauczycielowi – logopedzie trafną ocenę indywidualnych potrzeb i prowadzenie systematycznej terapii w celu przezwyciężenia trudności.

Zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne są jedną z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej organizowanej w przedszkolu, szkole i placówce. Ich adresatami są uczniowie, którzy wykazują trudności w funkcjonowaniu społecznym. Podczas zajęć można rozwijać m.in. umiejętność rozpoznawania i wyrażania emocji, nawiązywania relacji, współpracy, radzenia sobie z konfliktem oraz komunikowania własnych potrzeb. Sprawdź, jaki organizować zajęcia, kto może je prowadzić i ilu uczniów może liczyć grupa.

Zaświadczenie lekarskie przygotowywane na potrzeby poradni psychologiczno-pedagogicznej może zawierać szersze informacje niż samo rozpoznanie medyczne i kod ICD. Opis wpływu stanu zdrowia na funkcjonowanie dziecka lub ucznia jest dopuszczalny, jeżeli pozostaje w granicach kompetencji lekarza i wynika z badania, leczenia albo dokumentacji medycznej. Jednocześnie brak takiego opisu nie może prowadzić do formalnego zakwestionowania zaświadczenia, które zawiera wymagane minimum.

Koniec roku szkolnego to czas na zaplanowanie pracy związanej z podsumowaniem efektów pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolu i szkole. Za podsumowanie odpowiedzialny jest dyrektor, który ocenia pracę nauczycieli i specjalistów, analizuje wnioski zespołu nauczycieli oraz wskazuje kierunki dalszej pracy z uczniem. Sprawdź, jak ocenić efektywność pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej w szkole.