Urlop dla poratowania zdrowia a uprawnienia emerytalne nauczyciela

Wiek nauczyciela sam w sobie nie przesądza o możliwości skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia. Znaczenie ma przede wszystkim moment nabycia uprawnień emerytalnych. Sprawdź, jak prawo do emerytury powszechnej lub wcześniejszej wpływa na możliwość i okres korzystania z urlopu dla poratowania zdrowia.

Kwalifikacje nauczycieli do nauczania przedmiotu edukacja zdrowotna. Kto od 1 września 2026 r. może uczyć edukacji zdrowotnej?

W roku szkolnym 2026/2027 edukacja zdrowotna jest realizowana w dwóch formach. Obowiązkowym przedmiotem jest edukacja zdrowotna, uwzględniona w ramowych planach nauczania. Odrębnym, nieobowiązkowym przedmiotem jest edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne, z udziału  aw którym można zrezygnować. Zajęcia są prowadzone w klasach IV–VIII szkół podstawowych oraz w szkołach ponadpodstawowych. Sprawdź, jakie kwalifikacje nauczycieli są wymagane i kto może uczyć edukacji zdrowotnej oraz edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego.

Bezpieczna lekcja – obowiązki nauczyciela i specjalisty dotyczące bezpieczeństwa uczniów

Nauczyciel odpowiada nie tylko za prawidłową realizację zajęć, ale także za bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. Obowiązek ten dotyczy również nauczycieli specjalistów, m.in. psychologa, pedagoga i pedagoga specjalnego, a także nauczyciela współorganizującego kształcenie. Jednocześnie każda z tych osób ma obowiązek przestrzegać przepisów i zasad BHP oraz reagować na zauważone. Troska o bezpieczeństwo to podstawowy obowiązek zarówno nauczyciela prowadzącego zajęcia, jak i nauczyciela specjalisty.

Dokumentowanie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Obowiązkowa dokumentacja w przedszkolu, szkole i placówce

Dokumentowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej stanowi obowiązek każdej placówki oświatowej i jest jednym z elementów organizacji wsparcia uczniów. Prawidłowo prowadzona dokumentacja zapewnia ciągłość działań podejmowanych wobec dziecka, pozwala oceniać ich efektywność, a także potwierdza realizację obowiązków szkoły. Sprawdź, jakie dokumenty trzeba prowadzić w związku z udzielaniem pomocy psychologiczno-pedagogicznej i za co odpowiada dyrektor.

Czy poradnia musi udostępnić dokumentację psychologiczną na żądanie sądu?

Poradnia psychologiczno-pedagogiczna nie jest automatycznie zobowiązana do przekazania do sądu rodzinnego pełnej dokumentacji psychologicznej. Trzeba rozróżnić informacje organizacyjne dotyczące udzielonego wsparcia od treści konsultacji objętych tajemnicą zawodową psychologa. Sprawdź, kiedy można odmówić przekazania dokumentacji gromadzonej w poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Teczka ucznia objętego pomocą psychologiczno-pedagogiczną – gromadzone dokumenty

Sprawdź, co rozumieć przez dokumentację badań i czynności uzupełniających prowadzonych w szkole oraz jakie dokumenty należy gromadzić w indywidualnej teczce ucznia objętego pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Dowiedz się także, które dokumenty są obowiązkowe, a które mogą stanowić jedynie uzupełnienie dokumentacji dotyczącej udzielanego wsparcia.

Egzaminy klasyfikacyjne w edukacji domowej tylko stacjonarnie. Co obowiązuje w roku szkolnym 2026/2027, a co zmieni się od września 2027 r.?

Uczniowie, którzy spełniają obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, co roku przystępują do egzaminów klasyfikacyjnych. Czy takie egzaminy można przeprowadzać zdalnie? Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiada jednoznacznie: nie. Nowelizacja rozporządzenia o ocenianiu z sierpnia 2026 r. doprecyzowuje warunki przeprowadzania egzaminów, a w bieżącym roku szkolnym kuratoria zapowiadają wzmożone kontrole.

Edukacja zdrowotna – czy jej przydział wymaga zgody nauczyciela

Czy dyrektor szkoły może przydzielić nauczycielowi zajęcia edukacji zdrowotnej bez jego zgody? Odpowiedź zależy m.in. od stanowiska zajmowanego przez nauczyciela, jego wymiaru zatrudnienia oraz liczby przydzielanych godzin. Szczególne wątpliwości pojawiają się w przypadku psychologów szkolnych, którzy mogą mieć kwalifikacje do prowadzenia edukacji zdrowotnej, ale zajęcia te nie są realizowane w ramach stanowiska psychologa. Sprawdź, kiedy przydział edukacji zdrowotnej wymaga zgody nauczyciela i jakie pensum należy wówczas zastosować.

Wymagania edukacyjne i zasady oceniania z edukacji zdrowotnej

Od 1 września 2026 r. edukacja zdrowotna jest obowiązkowym przedmiotem, a więc podlega ocenianiu i klasyfikowaniu na zasadach właściwych dla obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Przedmiotem oceny są osiągnięcia edukacyjne, czyli wiedza i umiejętności określone w podstawie programowej i realizowanym programie nauczania. Pod żadnym pozorem wpływu na ocenę nie mogą mieć wpływu poglądy, postawa czy jakiekolwiek aspekty prywatnego życia ucznia i jego rodziny. Co ważne, inne zasady dotyczą odrębnych, nieobowiązkowych zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”, ponieważ te w ogóle nie mogą być oceniane. Dowiedz się, jakie zasady sprawdzania osiągnięć ucznia i kryteria ocen zastosować. 

Reforma26: Rola i zadania pedagoga i psychologa szkolnego w nowej podstawie programowej

Nowa podstawa programowa, która zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r., wzmacnia znaczenie wychowania, kompetencji przekrojowych, sprawczości i dobrostanu ucznia. W roku szkolnym 2026/2027 będzie stosowana w klasach I i IV szkoły podstawowej, a następnie sukcesywnie w kolejnych klasach. Zmiany te nie tworzą całkowicie nowych obowiązków pedagoga i psychologa, ale wyraźnie zwiększają znaczenie działań, które specjaliści już podejmują: rozpoznawania potrzeb uczniów, planowania wsparcia, rozwijania kompetencji społecznych i osobistych oraz współpracy z nauczycielami i rodzicami.

Roczne podsumowanie pracy pedagoga i psychologa szkolnego – co powinno zawierać podsumowanie pracy?

Dyrektor szkoły lub przedszkola może zobowiązać nauczyciela, pedagoga, pedagoga specjalnego, psychologa, logopedę, doradcę zawodowego lub innego specjalistę do przygotowania rocznego podsumowania pracy. Taki dokument najczęściej powstaje pod koniec roku szkolnego i służy uporządkowaniu informacji o zrealizowanych zadaniach, formach wsparcia udzielanych uczniom, współpracy z nauczycielami i rodzicami oraz wnioskach do dalszej pracy. Roczne podsumowanie pracy pedagoga i psychologa szkolnego nie powinno być jedynie formalnym rozliczeniem czynności. To także narzędzie analizy, które pozwala poznać skalę potrzeb uczniów, ocenić efektywność podejmowanych działań oraz zaplanować wsparcie na kolejny rok szkolny.

Wymiar pensum pedagoga szkolnego prowadzącego zajęcia rewalidacyjne

Dyrektor szkoły może przydzielić pedagogowi szkolnemu prowadzenie zajęć rewalidacyjnych, o ile ma on wymagane kwalifikacje. Wątpliwości budzi jednak to, czy takie zajęcia mogą być prowadzone w ramach godzin ponadwymiarowych oraz czy nauczyciel zatrudniony na stanowisku pedagoga może odmówić realizacji tego zadania. Sprawdź, jakie jest pensum nauczyciela prowadzącego zajęcia rewalidacyjne. 

Ile godzin zajęć rewalidacyjnych z uczniami może prowadzić pedagog specjalny?

Pedagog specjalny może w ramach pensum prowadzić zajęcia rewalidacyjne. Żadne przepisy nie wskazują, ile godzin takich zajęć można mu przydzielić, jednocześnie jednak – nie mogą one wyczerpywać wszystkich godzin pensum. Czym kierować się ustalając liczbę godzin zajęć rewalidacyjnych będzie prowadził pedagog specjalny w ramach obowiązkowego wymiaru godzin zajęć?

Czy dyrektor może nałożyć na pedagoga specjalnego obowiązki kancelaryjne?

Czy dyrektor szkoły może zobowiązać pedagoga specjalnego do wykonywania zadań kancelaryjnych? Choć instrukcja kancelaryjna obowiązuje wszystkich pracowników, zakres obowiązków pedagoga specjalnego wynika bezpośrednio z przepisów prawa oświatowego. Dowiedz się, w jakim zakresie dyrektor może nałożyć na pedagoga specjalnego obowiązki kancelaryjne.

Plan pracy pedagoga specjalnego w ujęciu praktycznym

Tworzenie planu pracy pedagoga specjalnego to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim sposób na efektywne i świadome realizowanie zadań, które mogą znacząco wpłynąć na jakość edukacji włączającej. W sytuacji, gdy prawo oświatowe nie dostarcza jednoznacznych wytycznych, opracowanie szczegółowego planu pracy staje się jednak wyzwaniem. Z artykułu dowiesz się nie tylko, dlaczego warto poświęcić czas na stworzenie takiego dokumentu, ale również jak go skutecznie zaplanować i stworzyć. Ekspertka podpowiada również, jakie narzędzia diagnostyczne i formy realizacji mogą wspierać pedagoga specjalnego w jego codziennych obowiązkach.

Polecenie doraźnego zastępstwa nauczycielowi wspomagającemu

Organizacja pracy szkoły często wymaga szybkiego reagowania na nieobecności nauczycieli, co wiąże się z koniecznością przydzielania zastępstw. W praktyce pojawia się pytanie, czy możliwe są doraźne zastępstwa dla nauczyciela wspomagającego oraz na jakich zasadach mogą być one realizowane. Choć przepisy dopuszczają takie rozwiązanie, nakładają jednocześnie istotne ograniczenia związane z ochroną realizacji zadań wobec uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W artykule omówiono, kiedy i w jakich warunkach przydzielenie zastępstwa jest dopuszczalne, a kiedy stanowi naruszenie prawa.

Brak zgody organu prowadzącego zatrudnienia nauczyciela współorganizującego – co powinna zrobić szkoła?

W przypadku ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone, szkoła powinna zapewnić uczniowi wsparcie nauczyciela współorganizującego. Co jednak, gdy organ prowadzący szkołę odmawia jego zatrudnienia mimo zaleceń kuratorium? Wyjaśniamy, jak w tej sytuacji, zgodnie z przepisami prawa oświatowego, powinna postąpić szkoła.

Dokumentacja nauczyciela wspomagającego

Przepisy prawa oświatowego nie wskazują w sposób precyzyjny, jaką dokumentację powinien prowadzić nauczyciel wspomagający. Sprawdź czego może oczekiwać nauczyciel przedmiotu, wychowawca lub dyrektor szkoły. Upewnij się, że prowadzona przez Ciebie dokumentacja jest właściwa.

Roczny plan pracy psychologa szkolnego – wskazówki do opracowania

Plan pracy psychologa szkolnego powinien obejmować działania związane z zakresem realizacji wynikającym ze statutu i określonym w zakresie czynności. Szczegółowe działania do uwzględnienia w planie pracy mogą wynikać np. z planu pracy szkoły, programu wychowawczo-profilaktycznego i innych działań szkoły w danym roku szkolnym. Dowiedz się, jak przygotować się do tworzenia rocznego planu pracy psychologa szkolnego i jakie elementy w nim uwzględnić.

Czy psycholog szkolny może realizować pensum przez telefon?

Psycholog szkolny nie może realizować pensum w formie dyżuru telefonicznego ani poprzez rozmowy telefoniczne z uczniami lub rodzicami. Taki kontakt może stanowić element bieżących obowiązków specjalisty, jednak przepisy nie przewidują zaliczania go do godzin prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub na ich rzecz. Inaczej należy ocenić pracę w środowisku domowym ucznia, która może zostać uznana za realizację pensum, jeżeli polega na bezpośrednim wsparciu ucznia i została właściwie zorganizowana przez dyrektora szkoły.

Reforma26: Rola i zadania pedagoga i psychologa szkolnego w nowej podstawie programowej

Nowa podstawa programowa, która zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r., wzmacnia znaczenie wychowania, kompetencji przekrojowych, sprawczości i dobrostanu ucznia. W roku szkolnym 2026/2027 będzie stosowana w klasach I i IV szkoły podstawowej, a następnie sukcesywnie w kolejnych klasach. Zmiany te nie tworzą całkowicie nowych obowiązków pedagoga i psychologa, ale wyraźnie zwiększają znaczenie działań, które specjaliści już podejmują: rozpoznawania potrzeb uczniów, planowania wsparcia, rozwijania kompetencji społecznych i osobistych oraz współpracy z nauczycielami i rodzicami.

Dokumentacja terapeuty pedagogicznego w przedszkolu – co i jak należy prowadzić?

Coraz częściej w opiniach i orzeczeniach wydawanych dzieciom uczęszczającym do przedszkola pokjawiają się zalecenia dotyczące udziału w zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych. Pociąga to za sobą konieczność zatrudniania terapeutów pedagogicznych, co z kolei rodzi pytania o zakres obowiązków dokumentacyjnych tych specjalistów. Jaką dokumentację powinien prowadzić terapeuta pedagogiczny w przedszkolu? Odpowiedź zależy od rodzaju prowadzonych zajęć i charakteru realizowanych zadań.

Terapia ręki w szkole – kto może ją prowadzić i na jakich zasadach? Rodzaje zajęć, kwalifikacje nauczyciela

Terapia ręki to ważna forma wsparcia w pracy z dziećmi mającymi trudności w zakresie sprawności motoryki małej. Jest często zalecana uczniom z odpowiednią diagnozą i stanowi element zajęć terapeutycznych lub rewalidacyjnych w szkole. Jej prowadzenie rodzi jednak pytania o podstawy formalne: kto może pracować z dziećmi, jakie kwalifikacje są wymagane, czy możliwe jest zatrudnienie nauczyciela na stanowisku „terapeuta ręki” i jak właściwie przypisać prowadzenie tych zajęć w dokumentacji?

Jakie obowiązki ma terapeuta pedagogiczny

Obowiązki terapeuty pedagogicznego i zakres dokumentacji wynikają z przepisów, ale mogą również być wynikiem ustaleń podjętych w szkole w zakresie szczegółowych rozwiązań, które nie są jednoznacznie określone w przepisach. Sprawdzamy również, jakie dokumenty musi prowadzić terapeuta pedagogiczny w świetle najnowszych przepisów.

Obowiązki informacyjne nauczyciela wobec ucznia i rodziców – co, kiedy i na jakiej podstawie trzeba przekazać

Nauczyciel ma obowiązek przekazywać uczniom i ich rodzicom określone informacje dotyczące m.in. wymagań edukacyjnych, oceniania, postępów i trudności w nauce, przewidywanych ocen oraz udzielanego wsparcia. Nie wszystkie obowiązki informacyjne występujące w szkole obciążają jednak bezpośrednio nauczyciela. W wielu przypadkach przepisy wskazują wychowawcę albo dyrektora. Dlatego ustalenie, kto powinien przekazać konkretną informację, wymaga sięgnięcia do kilku ustaw i rozporządzeń, a nie tylko do Karty Nauczyciela.

Plan pracy wychowawczej w klasie na rok szkolny 2026/2027 – czy jest obowiązkowy? Wzory dla nauczycieli wychowawców

Przepisy prawa oświatowego nie nakładają na każdego wychowawcę obowiązku sporządzania rocznego planu dla klasy. Obowiązkowy jest natomiast szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Odrębny dokument staje się obowiązkiem nauczyciela, jeżeli wynika to ze statutu szkoły albo przyjętej organizacji pracy. Sprawdź, jak zaplanować działania na rok 2026/2027 i skorzystaj z gotowych wzorów dla klas IV–VIII.

Praca nauczyciela w wakacje. Urlop wypoczynkowy nauczyciela w szkole feryjnej

Rozpoczynające się wakacje to dla nauczycieli szkół feryjnych czas urlopu wypoczynkowego. Co do zasady w czasie urlopu nie świadczy się pracy, jednak w przypadku tej grupy zawodowej Karta Nauczyciela przewiduje odstępstwo. Nauczyciel może zostać zobowiązany do pracy w czasie ferii, co jednak ważne – tylko do wykonania określonych zadań w wymiarze nieprzekraczającym 7 dni. Co oznacza to w praktyce? Jakie zadania można powierzyć do wykonania nauczycielowi? Sprawdź, czy te same zasady stosuje się do nauczycieli przedmiotowców i specjalistów? 

Troska o zdrowie psychiczne nauczycieli. Systemowe trudności i potencjalne rozwiązania

W ostatnim czasie uwaga mocno skupia się na dobrostanie psychicznym uczniów. Szkoły stały się nie tylko miejscem nauki, ale także miejscem, w którym pielęgnowane są emocjonalne i psychologiczne potrzeby młodych ludzi. Należy jednak zauważyć, że w toczącej się debacie pomijane jest zdrowie psychiczne nauczycieli. Tymczasem znaczenia tego aspektu nie można lekceważyć. Nauczyciele, którzy rozpalają ciekawość, wspierają naukę i kształtują przyszłość, sami pilnie potrzebują wsparcia i zrozumienia, aby rozwijać się zarówno osobiście, jak i zawodowo. Mają też w końcu ogromny wpływ na wychowanków. Jakiego wsparcia w obszarze zdrowia psychicznego potrzebują nauczyciele?

Akty prawa oświatowego, które nauczyciel początkujący musi poznać w okresie przygotowania do zawodu nauczyciela

Przygotowanie do zawodu nauczyciela nie polega wyłącznie na doskonaleniu warsztatu dydaktycznego, obserwowaniu zajęć mentora czy gromadzeniu doświadczeń związanych z pracą z uczniami. Jest to również czas systematycznego poznawania przepisów prawa, które wyznaczają ramy codziennej pracy nauczyciela. Nauczyciel początkujący powinien wiedzieć nie tylko, jak prowadzić lekcję, udzielać uczniom informacji zwrotnej czy współpracować z rodzicami, lecz także z jakich przepisów wynikają jego obowiązki, uprawnienia i odpowiedzialność.