
Przepisy mówią, że nauczyciel wspomagający musi mieć kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej. Czy to oznacza, że zatrudnienie na tym stanowisku mogą ubiegać się tylko absolwenci pedagogiki specjalnej? W jaki sposób można nabyć kwalifikacje nauczyciela wspomagającego? Czy nadal prowadzone są studia podyplomowe dla osób chcących wspomagać dzieci z orzeczeniem?

Do 31 marca 2026 r. pracownicy szkół i placówek oświatowych, w tym także nauczyciele oraz nauczyciele specjaliści, otrzymają dodatkowe wynagrodzenie roczne za 2025 r. Aby nabyć prawo do trzynastki, należy spełnić podstawowy warunek przepracowania co najmniej 6 miesięcy w roku kalendarzowym. Od tego wymogu przewidziane zostały liczne wyjątki. Z artykułu dowiesz się, kto otrzyma trzynastkę za 2025 r.

Udział nauczycieli w wydarzeniach społecznych, takich jak finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (WOŚP), często wiąże się z zaangażowaniem poza standardowym czasem pracy, w tym w niedziele. Pojawia się pytanie, czy taka aktywność, która przypada w dzień wolny od pracy, daje nauczycielowi prawo do dnia wolnego lub dodatkowego wynagrodzenia. Odpowiedź zależy przede wszystkim od charakteru tego zaangażowania.

W aktualnym stanie prawnym nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej nie mają obowiązku wprowadzania wyników testów sprawnościowych uczniów klas I–III szkoły podstawowej do ewidencji „Sportowe Talenty”. Obowiązek ten obejmuje wyłącznie uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych. Rodzi się jednak pytanie: w jaki sposób nauczyciel powinien udokumentować przeprowadzone testy sprawnościowe w klasach I–III, skoro nie podlegają one wpisowi do systemu?

Statut szkoły podstawowej ogólnodostępnej musi zawierać zapisy dotyczące celów i zadań szkoły, obejmujące również organizowanie opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi. Wymóg ten wynika wprost z art. 98 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo oświatowe. Nie oznacza to jednak, że statut powinien powielać szczegółowe rozwiązania zawarte w przepisach wykonawczych dotyczących kształcenia specjalnego.

Sposób formułowania tematów zajęć rewalidacyjnych w dzienniku nie jest wyłącznie kwestią indywidualnych preferencji nauczyciela. Dla wielu specjalistów stanowi on realne źródło niepewności i stresu, szczególnie w sytuacjach kontroli dokumentacji lub konieczności sporządzania sprawozdań z realizowanych działań. W praktyce szkolnej można zaobserwować duże rozbieżności w tym, jak tematy zajęć są zapisywane: od bardzo ogólnych, skrótowych haseł po rozbudowane opisy, które przypominają konspekt zajęć. Jednocześnie sposób zapisu tematu ma znaczenie nie tylko formalne. Temat zajęć stanowi syntetyczną informację o kierunku pracy z uczniem, pokazuje, jakie obszary funkcjonowania były usprawniane i w jaki sposób realizowano zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz IPET. Prawidłowo sformułowany temat porządkuje pracę nauczyciela oraz ułatwia późniejszą analizę efektów oddziaływań. W artykule wyjaśniamy aspekty formalne i praktyczne.

Przepisy wskazują, które dzieci powinny otrzymać informację o gotowości do podjęcia nauki w szkole podstawowej. Wątpliwości budzi natomiast to, kogo obejmuje diagnoza przedszkolna. Czy dotyczy ona wszystkich dzieci, czy tylko tych realizujących obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne. Dowiedz się, czy diagnoza pięciolatka w przedszkolu jest obowiązkowa, jeżeli rodzice deklarują wcześniejsze wysłanie dziecka do szkoły? Sprawdź, również, których dzieci dotyczy diagnoza gotowości szkolnej.

Zgodnie z przepisami prawa oświatowego zadania związane z przeprowadzeniem rekrutacji do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych są podzielone między organem prowadzącym, dyrektorem przedszkola lub szkoły podstawowej oraz komisją rekrutacyjną. Zapoznaj się z zasadami rekrutacji w 2026 roku krok po kroku i poznaj odpowiedzi na najtrudniejsze pytania dotyczące naboru do przedszkoli samorządowych.

W przypadku ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone, szkoła powinna zapewnić uczniowi wsparcie nauczyciela współorganizującego. Co jednak, gdy organ prowadzący szkołę odmawia jego zatrudnienia mimo zaleceń kuratorium? Wyjaśniamy, jak w tej sytuacji, zgodnie z przepisami prawa oświatowego, powinna postąpić szkoła.

Dyrektor szkoły może przydzielić pedagogowi szkolnemu prowadzenie zajęć rewalidacyjnych, o ile ma on wymagane kwalifikacje. Wątpliwości budzi jednak to, czy takie zajęcia mogą być prowadzone w ramach godzin ponadwymiarowych oraz czy nauczyciel zatrudniony na stanowisku pedagoga może odmówić realizacji tego zadania. Sprawdź, jakie jest pensum nauczyciela prowadzącego zajęcia rewalidacyjne.

Dyrektor może przydzielić pedagogowi godziny ponadwymiarowe. Zmiany obowiązujące od 1 września 2025 r. nie ograniczają bowiem możliwości przydzielenia tych godzin tylko do realizacji Jednak przepisy wskazują, komu i w jakich okolicznościach nie należy ich przydzielać. Sprawdź szczegóły.

Dyrektor przedszkola lub szkoły może zobowiązać każdego nauczyciela do przygotowania sprawozdania z pracy w kończącym się półroczu. Przepisy nie zawierają wytycznych dotyczących formy i zawartości takiego sprawozdania. Co więcej – na ten temat najczęściej milczą również regulacje wewnętrzne obowiązujące w szkołach. Wobec tego, jak opisać pracę i działania podejmowane na rzecz uczniów? Sprawdź, jakie informacje może uwzględniać podsumowanie pracy psychologa i pedagoga szkolnego po pierwszym półroczu.

Pedagog specjalny może w ramach pensum prowadzić zajęcia rewalidacyjne. Żadne przepisy nie wskazują, ile godzin takich zajęć można mu przydzielić, jednocześnie jednak – nie mogą one wyczerpywać wszystkich godzin pensum. Czym kierować się ustalając liczbę godzin zajęć rewalidacyjnych będzie prowadził pedagog specjalny w ramach obowiązkowego wymiaru godzin zajęć?

Czy dyrektor szkoły może zobowiązać pedagoga specjalnego do wykonywania zadań kancelaryjnych? Choć instrukcja kancelaryjna obowiązuje wszystkich pracowników, zakres obowiązków pedagoga specjalnego wynika bezpośrednio z przepisów prawa oświatowego. Dowiedz się, w jakim zakresie dyrektor może nałożyć na pedagoga specjalnego obowiązki kancelaryjne.

Tworzenie planu pracy pedagoga specjalnego to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim sposób na efektywne i świadome realizowanie zadań, które mogą znacząco wpłynąć na jakość edukacji włączającej. W sytuacji, gdy prawo oświatowe nie dostarcza jednoznacznych wytycznych, opracowanie szczegółowego planu pracy staje się jednak wyzwaniem. Z artykułu dowiesz się nie tylko, dlaczego warto poświęcić czas na stworzenie takiego dokumentu, ale również jak go skutecznie zaplanować i stworzyć. Ekspertka podpowiada również, jakie narzędzia diagnostyczne i formy realizacji mogą wspierać pedagoga specjalnego w jego codziennych obowiązkach.

W przypadku ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone, szkoła powinna zapewnić uczniowi wsparcie nauczyciela współorganizującego. Co jednak, gdy organ prowadzący szkołę odmawia jego zatrudnienia mimo zaleceń kuratorium? Wyjaśniamy, jak w tej sytuacji, zgodnie z przepisami prawa oświatowego, powinna postąpić szkoła.

Przepisy prawa oświatowego nie wskazują w sposób precyzyjny, jaką dokumentację powinien prowadzić nauczyciel wspomagający. Sprawdź czego może oczekiwać nauczyciel przedmiotu, wychowawca lub dyrektor szkoły. Upewnij się, że prowadzona przez Ciebie dokumentacja jest właściwa.

Dyrektor szkoły może przydzielić pedagogowi szkolnemu prowadzenie zajęć rewalidacyjnych, o ile ma on wymagane kwalifikacje. Wątpliwości budzi jednak to, czy takie zajęcia mogą być prowadzone w ramach godzin ponadwymiarowych oraz czy nauczyciel zatrudniony na stanowisku pedagoga może odmówić realizacji tego zadania. Sprawdź, jakie jest pensum nauczyciela prowadzącego zajęcia rewalidacyjne.

Długo wyczekiwana ustawa o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów została podpisana przez Prezydenta. Co ważne, ustawa została podpisana, jednak jej przepisy wejdą w życie dopiero po upływie 2 lat i 3 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Nowe przepisy będą wprowadzać jednolite zasady wykonywania zawodu psychologa i doprowadzą do powołania samorządu zawodowego psychologów – po upływie okresu vacatio legis. Co szczególnie ważne, ustawa przewiduje istotne zmiany w zatrudnianiu psychologów w szkołach i ich ścieżce awansu. Celem regulacji jest także wzmocnienie systemowej ochrony zdrowia psychicznego, w tym dzieci i młodzieży objętych pomocą psychologiczną w szkołach. Jakie konsekwencje dla oświaty przyniesie wejście w życie ustawy o zawodzie psychologa?

Współczesne przedszkole to nie tylko miejsce opieki i nauki podstawowych umiejętności, ale także przestrzeń wspierająca rozwój społeczny, emocjonalny i poznawczy dziecka. Bardzo ważną rolę w tym procesie pełni psycholog przedszkolny, który współpracuje z dziećmi, rodzicami, nauczycielami oraz innymi specjalistami w placówce. Jego działania mają charakter kompleksowy, ponieważ obejmują diagnozę, wsparcie indywidualne i grupowe, profilaktykę oraz interwencje kryzysowe. Wszystkie te obowiązki wynikają z rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, a ich prawidłowe wdrożenie w praktyce jest niezbędne dla zapewnienia dzieciom bezpiecznych warunków do rozwoju.

Rodzice coraz częściej interesują się zakresem działań realizowanych przez szkoły w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W praktyce pojawia się pytanie: czy rodzic ma prawo odmówić udziału dziecka w zajęciach z psychologiem, także tych grupowych, które są częścią programu wychowawczo-profilaktycznego? Artykuł wyjaśnia granice władzy rodzicielskiej w kontekście przepisów prawa oświatowego.

Coraz częściej w opiniach i orzeczeniach wydawanych dzieciom uczęszczającym do przedszkola pokjawiają się zalecenia dotyczące udziału w zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych. Pociąga to za sobą konieczność zatrudniania terapeutów pedagogicznych, co z kolei rodzi pytania o zakres obowiązków dokumentacyjnych tych specjalistów. Jaką dokumentację powinien prowadzić terapeuta pedagogiczny w przedszkolu? Odpowiedź zależy od rodzaju prowadzonych zajęć i charakteru realizowanych zadań.

Terapia ręki to ważna forma wsparcia w pracy z dziećmi mającymi trudności w zakresie sprawności motoryki małej. Jest często zalecana uczniom z odpowiednią diagnozą i stanowi element zajęć terapeutycznych lub rewalidacyjnych w szkole. Jej prowadzenie rodzi jednak pytania o podstawy formalne: kto może pracować z dziećmi, jakie kwalifikacje są wymagane, czy możliwe jest zatrudnienie nauczyciela na stanowisku „terapeuta ręki” i jak właściwie przypisać prowadzenie tych zajęć w dokumentacji?

Obowiązki terapeuty pedagogicznego i zakres dokumentacji wynikają z przepisów, ale mogą również być wynikiem ustaleń podjętych w szkole w zakresie szczegółowych rozwiązań, które nie są jednoznacznie określone w przepisach. Sprawdzamy również, jakie dokumenty musi prowadzić terapeuta pedagogiczny w świetle najnowszych przepisów.

Nie ulega wątpliwości, że nauczyciel obowiązany jest rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. W związku z tym nauczyciele mają obowiązek pełnienia tzw. dyżurów międzylekcyjnych. Sprawdź, czy nauczyciel może być zwolniony z dyżurów podczas przerw międzylekcyjnych, a jeżeli tak – na jakiej podstawie.

Początek roku szkolnego bywa dla nauczycieli źródłem napięcia, a nie mobilizacji. Stan psychicznego i fizycznego zmęczenia, z którym wielu pedagogów wraca do pracy, bywa mylnie przypisywany postawom uczniów lub ich rodziców. Tymczasem to nie uczniowie są główną przyczyną frustracji, lecz narastające przeciążenie i brak skutecznej regeneracji. Artykuł porusza kwestie związane z wypaleniem zawodowym, chronicznym stresem oraz deficytem odpoczynku w środowisku pracy nauczyciela. Przedstawia również konkretne mechanizmy i możliwe działania wspierające dobrostan psychiczny w codziennej praktyce szkolnej.

Wrzesień dla wielu osób oznacza jedynie zakończenie wakacji i początek roku szkolnego. Wśród nauczycieli bywa jednak momentem o znacznie większym ciężarze emocjonalnym – powrotem do wymagającej codzienności, która często wiąże się z przeciążeniem, brakiem satysfakcji z wykonywanej pracy oraz nasilającymi się objawami wypalenia zawodowego. To czas, w którym wielu nauczycieli – niekiedy po cichu, z poczuciem winy, a czasem z ulgą – zadaje sobie pytanie: „Nie chcę wracać. I co teraz?”. Niniejszy artykuł nie stanowi krytyki szkoły ani systemu oświaty. To próba rzeczowego opisania zjawiska, które z roku na rok przybiera na sile – narastającego zmęczenia, utraty sensu pracy oraz wewnętrznego wycofania z zawodu. Celem tekstu jest wspieranie refleksji i dostarczanie nauczycielom wskazówek, jak radzić sobie ze stresem zawodowym, a także jak na nowo zadbać o swój dobrostan psychiczny i emocjonalny.

W kontekście zasad rozliczania wynagrodzenia wątpliwości budzi sytuacja, w której nauczyciel nie realizuje zaplanowanych godzin ponadwymiarowych z powodu udziału w szkoleniu, szkoleniu branżowym lub innej formie doskonalenia zawodowego. Ministerstwo Edukacji wyjaśnia, że w takim przypadku nie stosuje się art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela, dotyczącego gotowości do pracy. Sprawdź, jak należy rozliczać wynagrodzenie za dzień, w którym nauczyciel uczestniczy w szkoleniu.

Nauczycielowi początkującemu, odbywającemu przygotowanie do zawodu nauczyciela, dyrektor placówki przydziela mentora. Dotyczy to także nauczycieli zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Co jednak ważne, podobnie jak w szkole – funkcji mentora nie można przydzielić każdemu, w szczególności zaś tylko wyjątkowo dyrektor może przydzielić ją sobie. Sprawdź, kiedy dyrektor poradni psychologiczno-pedagogicznej może być mentorem nauczyciela początkującego.

Nauczyciel planujący przystąpienie do konkursu na doradcę metodycznego, musi przedłożyć co najmniej dobrą ocenę pracy. Ocena dorobku zawodowego nie może jej zastąpić – w przeciwieństwie do sytuacji kandydatów na stanowisko dyrektora. Poznaj wymagania formalne na doradcę metodycznego.