Dodatek za wychowawstwo w klasie maturalnej – wypłacać do końca zajęć czy do 31 sierpnia?

Dodatek funkcyjny za wychowawstwo klasy IV maturalnej przysługuje tak długo, jak długo nauczyciel faktycznie pełni funkcję wychowawcy tej klasy. Nie ma podstaw do automatycznego przyjęcia, że dodatek zawsze należy wypłacać do 31 sierpnia. Decydujące znaczenie ma ustalenie, kiedy nauczyciel przestaje wykonywać obowiązki wychowawcy.

Akty prawa oświatowego, które nauczyciel początkujący musi poznać w okresie przygotowania do zawodu nauczyciela

Przygotowanie do zawodu nauczyciela nie polega wyłącznie na doskonaleniu warsztatu dydaktycznego, obserwowaniu zajęć mentora czy gromadzeniu doświadczeń związanych z pracą z uczniami. Jest to również czas systematycznego poznawania przepisów prawa, które wyznaczają ramy codziennej pracy nauczyciela. Nauczyciel początkujący powinien wiedzieć nie tylko, jak prowadzić lekcję, udzielać uczniom informacji zwrotnej czy współpracować z rodzicami, lecz także z jakich przepisów wynikają jego obowiązki, uprawnienia i odpowiedzialność.

Prezydent zawetował ustawę o prawach i obowiązkach ucznia

Nie będzie na razie ustawowego katalogu praw i obowiązków ucznia ani nowego systemu rzeczników praw uczniowskich. Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, procedowaną jako druk sejmowy nr 2449. Ustawa wróci teraz do Sejmu.

Poświadczenie zgodności z oryginałem kopii orzeczenia wydanego przez poradnię – kto może potwierdzić zgodność dokumentacji?

Nowe rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych przewiduje możliwość wydania kopii orzeczenia lub opinii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez dyrektora poradni albo upoważnioną przez niego osobę. Przepisy nie określają jednak szczegółowo technicznego sposobu dokonania takiego poświadczenia. Sprawdź, jakie elementy powinno zawierać poświadczenie zgodności kopii dokumentu z oryginałem oraz gdzie w praktyce umieszcza się podpis i pieczęcie.

Czy zmiana numeru PESEL i nazwiska ucznia wymaga wydania nowego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?

Czy w sytuacji, gdy uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zmienił nazwisko oraz numer PESEL, konieczne jest wystąpienie o wydanie nowego orzeczenia? Choć przepisy nie wskazują tego wprost, zmiana danych identyfikacyjnych ucznia może w praktyce uzasadniać konieczność uzyskania nowego orzeczenia, aby zapewnić jego skuteczne funkcjonowanie w systemie oświaty. Sprawdź szczegóły. 

Ocena funkcjonalna ucznia od 1 września 2026 r. – od medycznej diagnozy do wsparcia „szytego na miarę”

Zapowiadana od dawna przez Ministerstwo Edukacji Narodowej zmiana dotycząca wprowadzenia oceny funkcjonalnej ucznia w końcu przybrała konkretny kształt. Rozporządzenie z 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w poradniach psychologiczno-pedagogicznych wprowadza nowe zasady diagnozowania potrzeb edukacyjnych dzieci i młodzieży w systemie oświaty. Co istotne, ocena funkcjonalna pierwotnie miała być wprowadzona od 1 kwietnia 2026 r., ostatecznie zdecydowano się przesunąć termin – ocena funkcjonalna od 1 września 2026 r. stanie się elementem procesu wydawania orzeczeń przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną.

Odwołanie od wyników matury 2026 krok po kroku. Jak odwołać się od wyniku matury?

Wyniki egzaminu maturalnego mogą mieć ogromny wpływ na przyszłość absolwentów. Poza nielicznymi wyjątkami, to od nich uzależnione są wyniki rekrutacji na studia. Przekazując absolwentom świadectwa dojrzałości, warto od razu informować ich możliwości zweryfikowania uzyskanej liczby punktów. Osoby niezgadzające się z oceną mogą wnieść odwołanie od wyników matury. Decyzję o tym, by odwołać się od wyniku matury zwykle podejmują te osoby, które znalazły się granicy przyjęcia na wybrany kierunek studiów. Poznaj krótki i praktyczny poradnik krok po kroku i dowiedz się, jak napisać wniosek o wgląd do pracy maturalnej, jak odwołać się od wyników i o czym pamiętać, aby odwołanie od wyników matury 2026 było skuteczne. 

Dziecko obcojęzyczne bez przedszkola a opinia o rozpoczęciu obowiązku szkolnego w szkole sześciolatka

Dziecko obcojęzyczne, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat, może od 1 września rozpocząć naukę w klasie I szkoły podstawowej także wtedy, gdy nie uczęszczało wcześniej do przedszkola ani oddziału przedszkolnego. W takiej sytuacji przepisy przewidują możliwość wydania przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną opinii o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej. Jeżeli przeprowadzona diagnoza psychologiczna i pedagogiczna wskazuje na gotowość szkolną dziecka, brak diagnozy z przedszkola oraz brak obserwacji funkcjonowania dziecka na tle grupy rówieśniczej nie wykluczają wydania opinii. W treści opinii należy jednak opisać zakres diagnozy, jej ograniczenia oraz potrzeby dziecka obcojęzycznego, w tym dotyczące adaptacji społecznej, emocjonalnej i komunikowania się w języku polskim.

Uczeń z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym w edukacji domowej – cofnięcie zezwolenia i brak promocji

Uczeń z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym może realizować obowiązek szkolny poza szkołą (edukacja domowa). Taka forma kształcenia wymaga jednak zapewnienia warunków do realizacji podstawy programowej oraz zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Problem pojawia się wtedy, gdy uczeń nieregularnie korzysta z zajęć rewalidacyjnych i innych form wsparcia przewidzianych w IPET, a założone cele edukacyjno-terapeutyczne nie są realizowane. W takiej sytuacji szkoła musi rozdzielić dwie kwestie: cofnięcie zezwolenia na edukację domową oraz brak promocji ucznia do klasy programowo wyższej. Brak promocji jest możliwy, ale powinien wynikać z analizy IPET, WOPFU i opisowych ocen ucznia. Nie może być wyłącznie konsekwencją nieregularnej obecności na zajęciach. Cofnięcie zezwolenia na edukację domową jest natomiast dopuszczalne tylko w przypadkach wskazanych w ustawie Prawo oświatowe. Sprawdź, jak cofnąć zezwolenie na edukację domową dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. 

Roczne podsumowanie pracy pedagoga i psychologa szkolnego – co powinno zawierać podsumowanie pracy?

Dyrektor szkoły lub przedszkola może zobowiązać nauczyciela, pedagoga, pedagoga specjalnego, psychologa, logopedę, doradcę zawodowego lub innego specjalistę do przygotowania rocznego podsumowania pracy. Taki dokument najczęściej powstaje pod koniec roku szkolnego i służy uporządkowaniu informacji o zrealizowanych zadaniach, formach wsparcia udzielanych uczniom, współpracy z nauczycielami i rodzicami oraz wnioskach do dalszej pracy. Roczne podsumowanie pracy pedagoga i psychologa szkolnego nie powinno być jedynie formalnym rozliczeniem czynności. To także narzędzie analizy, które pozwala poznać skalę potrzeb uczniów, ocenić efektywność podejmowanych działań oraz zaplanować wsparcie na kolejny rok szkolny.

Wymiar pensum pedagoga szkolnego prowadzącego zajęcia rewalidacyjne

Dyrektor szkoły może przydzielić pedagogowi szkolnemu prowadzenie zajęć rewalidacyjnych, o ile ma on wymagane kwalifikacje. Wątpliwości budzi jednak to, czy takie zajęcia mogą być prowadzone w ramach godzin ponadwymiarowych oraz czy nauczyciel zatrudniony na stanowisku pedagoga może odmówić realizacji tego zadania. Sprawdź, jakie jest pensum nauczyciela prowadzącego zajęcia rewalidacyjne. 

Czy pedagog szkolny może mieć godziny ponadwymiarowe

Dyrektor może przydzielić pedagogowi godziny ponadwymiarowe. Zmiany obowiązujące od 1 września 2025 r. nie ograniczają bowiem możliwości przydzielenia tych godzin tylko do realizacji Jednak przepisy wskazują, komu i w jakich okolicznościach nie należy ich przydzielać. Sprawdź szczegóły.

Ile godzin zajęć rewalidacyjnych z uczniami może prowadzić pedagog specjalny?

Pedagog specjalny może w ramach pensum prowadzić zajęcia rewalidacyjne. Żadne przepisy nie wskazują, ile godzin takich zajęć można mu przydzielić, jednocześnie jednak – nie mogą one wyczerpywać wszystkich godzin pensum. Czym kierować się ustalając liczbę godzin zajęć rewalidacyjnych będzie prowadził pedagog specjalny w ramach obowiązkowego wymiaru godzin zajęć?

Czy dyrektor może nałożyć na pedagoga specjalnego obowiązki kancelaryjne?

Czy dyrektor szkoły może zobowiązać pedagoga specjalnego do wykonywania zadań kancelaryjnych? Choć instrukcja kancelaryjna obowiązuje wszystkich pracowników, zakres obowiązków pedagoga specjalnego wynika bezpośrednio z przepisów prawa oświatowego. Dowiedz się, w jakim zakresie dyrektor może nałożyć na pedagoga specjalnego obowiązki kancelaryjne.

Plan pracy pedagoga specjalnego w ujęciu praktycznym

Tworzenie planu pracy pedagoga specjalnego to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim sposób na efektywne i świadome realizowanie zadań, które mogą znacząco wpłynąć na jakość edukacji włączającej. W sytuacji, gdy prawo oświatowe nie dostarcza jednoznacznych wytycznych, opracowanie szczegółowego planu pracy staje się jednak wyzwaniem. Z artykułu dowiesz się nie tylko, dlaczego warto poświęcić czas na stworzenie takiego dokumentu, ale również jak go skutecznie zaplanować i stworzyć. Ekspertka podpowiada również, jakie narzędzia diagnostyczne i formy realizacji mogą wspierać pedagoga specjalnego w jego codziennych obowiązkach.

Polecenie doraźnego zastępstwa nauczycielowi wspomagającemu

Organizacja pracy szkoły często wymaga szybkiego reagowania na nieobecności nauczycieli, co wiąże się z koniecznością przydzielania zastępstw. W praktyce pojawia się pytanie, czy możliwe są doraźne zastępstwa dla nauczyciela wspomagającego oraz na jakich zasadach mogą być one realizowane. Choć przepisy dopuszczają takie rozwiązanie, nakładają jednocześnie istotne ograniczenia związane z ochroną realizacji zadań wobec uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W artykule omówiono, kiedy i w jakich warunkach przydzielenie zastępstwa jest dopuszczalne, a kiedy stanowi naruszenie prawa.

Brak zgody organu prowadzącego zatrudnienia nauczyciela współorganizującego – co powinna zrobić szkoła?

W przypadku ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone, szkoła powinna zapewnić uczniowi wsparcie nauczyciela współorganizującego. Co jednak, gdy organ prowadzący szkołę odmawia jego zatrudnienia mimo zaleceń kuratorium? Wyjaśniamy, jak w tej sytuacji, zgodnie z przepisami prawa oświatowego, powinna postąpić szkoła.

Dokumentacja nauczyciela wspomagającego

Przepisy prawa oświatowego nie wskazują w sposób precyzyjny, jaką dokumentację powinien prowadzić nauczyciel wspomagający. Sprawdź czego może oczekiwać nauczyciel przedmiotu, wychowawca lub dyrektor szkoły. Upewnij się, że prowadzona przez Ciebie dokumentacja jest właściwa.

Roczne podsumowanie pracy pedagoga i psychologa szkolnego – co powinno zawierać podsumowanie pracy?

Dyrektor szkoły lub przedszkola może zobowiązać nauczyciela, pedagoga, pedagoga specjalnego, psychologa, logopedę, doradcę zawodowego lub innego specjalistę do przygotowania rocznego podsumowania pracy. Taki dokument najczęściej powstaje pod koniec roku szkolnego i służy uporządkowaniu informacji o zrealizowanych zadaniach, formach wsparcia udzielanych uczniom, współpracy z nauczycielami i rodzicami oraz wnioskach do dalszej pracy. Roczne podsumowanie pracy pedagoga i psychologa szkolnego nie powinno być jedynie formalnym rozliczeniem czynności. To także narzędzie analizy, które pozwala poznać skalę potrzeb uczniów, ocenić efektywność podejmowanych działań oraz zaplanować wsparcie na kolejny rok szkolny.

Nauczyciel psycholog a nowe prawo. Jak ustawa o zawodzie psychologa zmieni status psychologa szkolnego?

Długo wyczekiwana ustawa o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów została podpisana przez Prezydenta. Co ważne, ustawa została podpisana, jednak jej przepisy wejdą w życie dopiero po upływie 2 lat i 3 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Nowe przepisy będą wprowadzać jednolite zasady wykonywania zawodu psychologa i doprowadzą do powołania samorządu zawodowego psychologów – po upływie okresu vacatio legis. Co szczególnie ważne, ustawa przewiduje istotne zmiany w zatrudnianiu psychologów w szkołach i ich ścieżce awansu. Celem regulacji jest także wzmocnienie systemowej ochrony zdrowia psychicznego, w tym dzieci i młodzieży objętych pomocą psychologiczną w szkołach. Jakie konsekwencje dla oświaty przyniesie wejście w życie ustawy o zawodzie psychologa?

Funkcje i rola psychologa w przedszkolu

Współczesne przedszkole to nie tylko miejsce opieki i nauki podstawowych umiejętności, ale także przestrzeń wspierająca rozwój społeczny, emocjonalny i poznawczy dziecka. Bardzo ważną rolę w tym procesie pełni psycholog przedszkolny, który współpracuje z dziećmi, rodzicami, nauczycielami oraz innymi specjalistami w placówce. Jego działania mają charakter kompleksowy, ponieważ obejmują diagnozę, wsparcie indywidualne i grupowe, profilaktykę oraz interwencje kryzysowe. Wszystkie te obowiązki wynikają z rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, a ich prawidłowe wdrożenie w praktyce jest niezbędne dla zapewnienia dzieciom bezpiecznych warunków do rozwoju.

Dokumentacja terapeuty pedagogicznego w przedszkolu – co i jak należy prowadzić?

Coraz częściej w opiniach i orzeczeniach wydawanych dzieciom uczęszczającym do przedszkola pokjawiają się zalecenia dotyczące udziału w zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych. Pociąga to za sobą konieczność zatrudniania terapeutów pedagogicznych, co z kolei rodzi pytania o zakres obowiązków dokumentacyjnych tych specjalistów. Jaką dokumentację powinien prowadzić terapeuta pedagogiczny w przedszkolu? Odpowiedź zależy od rodzaju prowadzonych zajęć i charakteru realizowanych zadań.

Terapia ręki w szkole – kto może ją prowadzić i na jakich zasadach? Rodzaje zajęć, kwalifikacje nauczyciela

Terapia ręki to ważna forma wsparcia w pracy z dziećmi mającymi trudności w zakresie sprawności motoryki małej. Jest często zalecana uczniom z odpowiednią diagnozą i stanowi element zajęć terapeutycznych lub rewalidacyjnych w szkole. Jej prowadzenie rodzi jednak pytania o podstawy formalne: kto może pracować z dziećmi, jakie kwalifikacje są wymagane, czy możliwe jest zatrudnienie nauczyciela na stanowisku „terapeuta ręki” i jak właściwie przypisać prowadzenie tych zajęć w dokumentacji?

Jakie obowiązki ma terapeuta pedagogiczny

Obowiązki terapeuty pedagogicznego i zakres dokumentacji wynikają z przepisów, ale mogą również być wynikiem ustaleń podjętych w szkole w zakresie szczegółowych rozwiązań, które nie są jednoznacznie określone w przepisach. Sprawdzamy również, jakie dokumenty musi prowadzić terapeuta pedagogiczny w świetle najnowszych przepisów.

Praca nauczyciela w wakacje. Urlop wypoczynkowy nauczyciela w szkole feryjnej

Rozpoczynające się wakacje to dla nauczycieli szkół feryjnych czas urlopu wypoczynkowego. Co do zasady w czasie urlopu nie świadczy się pracy, jednak w przypadku tej grupy zawodowej Karta Nauczyciela przewiduje odstępstwo. Nauczyciel może zostać zobowiązany do pracy w czasie ferii, co jednak ważne – tylko do wykonania określonych zadań w wymiarze nieprzekraczającym 7 dni. Co oznacza to w praktyce? Jakie zadania można powierzyć do wykonania nauczycielowi? Sprawdź, czy te same zasady stosuje się do nauczycieli przedmiotowców i specjalistów? 

Czy nauczyciel może być zwolniony z dyżuru międzylekcyjnego

Nie ulega wątpliwości, że nauczyciel obowiązany jest rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. W związku z tym nauczyciele mają obowiązek pełnienia tzw. dyżurów międzylekcyjnych. Sprawdź, czy nauczyciel może być zwolniony z dyżurów podczas przerw międzylekcyjnych, a jeżeli tak – na jakiej podstawie.

Dobrostan nauczyciela po wakacjach – jak zadbać o równowagę i uniknąć wypalenia?

Początek roku szkolnego bywa dla nauczycieli źródłem napięcia, a nie mobilizacji. Stan psychicznego i fizycznego zmęczenia, z którym wielu pedagogów wraca do pracy, bywa mylnie przypisywany postawom uczniów lub ich rodziców. Tymczasem to nie uczniowie są główną przyczyną frustracji, lecz narastające przeciążenie i brak skutecznej regeneracji. Artykuł porusza kwestie związane z wypaleniem zawodowym, chronicznym stresem oraz deficytem odpoczynku w środowisku pracy nauczyciela. Przedstawia również konkretne mechanizmy i możliwe działania wspierające dobrostan psychiczny w codziennej praktyce szkolnej.

Akty prawa oświatowego, które nauczyciel początkujący musi poznać w okresie przygotowania do zawodu nauczyciela

Przygotowanie do zawodu nauczyciela nie polega wyłącznie na doskonaleniu warsztatu dydaktycznego, obserwowaniu zajęć mentora czy gromadzeniu doświadczeń związanych z pracą z uczniami. Jest to również czas systematycznego poznawania przepisów prawa, które wyznaczają ramy codziennej pracy nauczyciela. Nauczyciel początkujący powinien wiedzieć nie tylko, jak prowadzić lekcję, udzielać uczniom informacji zwrotnej czy współpracować z rodzicami, lecz także z jakich przepisów wynikają jego obowiązki, uprawnienia i odpowiedzialność.

Lekcja pokazowa nauczyciela a uczniowie z orzeczeniem i specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – na co zwracają uwagę obserwatorzy?

Lekcja obserwowana prowadzona w ramach awansu zawodowego nauczyciela podlega omówieniu przez osoby obecne podczas zajęć, jednak przepisy nie wskazują szczególnych kryteriów obserwacji dotyczących pracy z uczniami posiadającymi opinie poradni psychologiczno-pedagogicznej lub orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie oznacza to jednak, że ten obszar pozostaje bez znaczenia. Nauczyciel powinien indywidualizować pracę z każdym uczniem, a w przypadku uczniów z opinią lub orzeczeniem – realizować zalecenia wynikające z tej dokumentacji.

Awans zawodowy na stopień nauczyciela mianowanego według starych zasad – jak wygląda postępowanie przed komisją egzaminacyjną?

Nauczyciele, którzy najpóźniej 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, mogą nadal ubiegać się o stopień nauczyciela mianowanego na zasadach obowiązujących przed zmianą przepisów. W praktyce oznacza to, że po odbyciu stażu, złożeniu sprawozdania oraz uzyskaniu pozytywnej oceny dorobku zawodowego nauczyciel przystępuje do postępowania egzaminacyjnego prowadzonego według tzw. starej ścieżki awansu zawodowego.