
Od 1 września 2026 zmieniają się zasady żywienia w szkołach i przedszkolach. Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadza nowe zasady komponowania jadłospisów, określa dopuszczalną zawartość cukru, soli i tłuszczu oraz zwiększa udział produktów roślinnych. Zmiany dotyczą nie tylko stołówki i osób odpowiedzialnych za organizację żywienia. Dyrektor musi wiedzieć, jakie obowiązki powinna zrealizować placówka, a nauczyciel – jakie posiłki i produkty można od września oferować dzieciom. Sprawdź, jak przygotować przedszkole lub szkołę do stosowania nowych przepisów.

W roku szkolnym 2026/2027 zasady ustalania minimalnej liczby etatów nauczycieli specjalistów nie ulegają zmianie. Dyrektorzy szkół i przedszkoli nadal muszą więc zapewnić zatrudnienie nauczycieli specjalistów w wymiarze uzależnionym przede wszystkim od liczby dzieci lub uczniów. Sprawdź, jaka liczba godzin i etatów specjalistów jest wymagana w roku szkolnym 2026/2027, kiedy obowiązkowe jest zapewnienie etatu dla pedagoga specjalnego i psychologa oraz jak obliczyć minimalny poziom zatrudnienia nauczycieli specjalistów w szkołach i przedszkolach.

W związku z tym, że w tym roku 15 sierpnia jest świętem przypadającym w sobotę, część pracowników skorzysta z uprawnienia do odebrania go w inny dzień. Sprawdź czy z uprawnienia tego mogą skorzystać nauczyciele zatrudnieni w placówkach nieferyjnych, którzy obecnie nie korzystają z urlopów wypoczynkowych. Dowiedz się, czy nauczycielom trzeba oddać dzień wolny za święto, które wypada w sobotę.

Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny nakładają obowiązek rejestrowania grupowych wyjść uczniów poza teren szkoły. Sprawdź, jakie informacje należy zamieścić w rejestrze oraz kto odpowiada za ustalenie katalogu wyjść podlegających rejestracji.

W szkołach publicznych program wychowawczo-profilaktyczny uchwala rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną w każdym roku szkolnym. Odrębną kwestią jest to, że może się zdarzyć, że większość treści programu zostanie powtórzona w kolejnym roku szkolnym lub zmodyfikowana, przez organy w nowym składzie, jednak zawsze program wymaga nowej uchwały.

Nie wszyscy uczniowie mogą odebrać świadectwa szkolne w dniu wyznaczonym przez dyrektora szkoły. Szczególnie problematyczne może być to dla ósmoklasistów, którzy świadectwa będą musieli doręczyć do nowych szkół. Sprawdź czy wychowawca, dyrektor lub pracownik administracyjny mogą podjąć decyzję o wysłaniu tego dokumentu za pośrednictwem operatora pocztowego.

W przypadku uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym pojawiają się pytania, czy nauczyciele powinni przygotowywać odrębne programy nauczania dla każdego przedmiotu, czy wystarczającą podstawą pracy jest indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (IPET). Odpowiedź nie jest jednoznaczna, lecz obowiązujące przepisy dają wyraźne wskazówki, że IPET zastępuje odrębne programy nauczania dla poszczególnych zajęć.

Przepisy prawa oświatowego określają maksymalną liczbę uczniów w oddziale integracyjnym. Nie wskazują jednak ich minimalnej liczby. Czy to oznacza, że oddział integracyjny może istnieć nawet wtedy, gdy uczęszcza do niego tylko jeden uczeń z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego? Sprawdź, jaka jest dopuszczalna liczba uczniów z niepełnosprawnością w oddziale integracyjnym oraz jakie warunki trzeba spełnić przy jego organizacji.

Wyniki egzaminu maturalnego mogą mieć ogromny wpływ na przyszłość absolwentów. Poza nielicznymi wyjątkami, to od nich uzależnione są wyniki rekrutacji na studia. Przekazując absolwentom świadectwa dojrzałości, warto od razu informować ich możliwości zweryfikowania uzyskanej liczby punktów. Osoby niezgadzające się z oceną mogą wnieść odwołanie od wyników matury. Decyzję o tym, by odwołać się od wyniku matury zwykle podejmują te osoby, które znalazły się granicy przyjęcia na wybrany kierunek studiów. Poznaj krótki i praktyczny poradnik krok po kroku i dowiedz się, jak napisać wniosek o wgląd do pracy maturalnej, jak odwołać się od wyników i o czym pamiętać, aby odwołanie od wyników matury 2026 było skuteczne.

Nowa podstawa programowa, która zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r., wzmacnia znaczenie wychowania, kompetencji przekrojowych, sprawczości i dobrostanu ucznia. W roku szkolnym 2026/2027 będzie stosowana w klasach I i IV szkoły podstawowej, a następnie sukcesywnie w kolejnych klasach. Zmiany te nie tworzą całkowicie nowych obowiązków pedagoga i psychologa, ale wyraźnie zwiększają znaczenie działań, które specjaliści już podejmują: rozpoznawania potrzeb uczniów, planowania wsparcia, rozwijania kompetencji społecznych i osobistych oraz współpracy z nauczycielami i rodzicami.

Dyrektor szkoły lub przedszkola może zobowiązać nauczyciela, pedagoga, pedagoga specjalnego, psychologa, logopedę, doradcę zawodowego lub innego specjalistę do przygotowania rocznego podsumowania pracy. Taki dokument najczęściej powstaje pod koniec roku szkolnego i służy uporządkowaniu informacji o zrealizowanych zadaniach, formach wsparcia udzielanych uczniom, współpracy z nauczycielami i rodzicami oraz wnioskach do dalszej pracy. Roczne podsumowanie pracy pedagoga i psychologa szkolnego nie powinno być jedynie formalnym rozliczeniem czynności. To także narzędzie analizy, które pozwala poznać skalę potrzeb uczniów, ocenić efektywność podejmowanych działań oraz zaplanować wsparcie na kolejny rok szkolny.

Dyrektor szkoły może przydzielić pedagogowi szkolnemu prowadzenie zajęć rewalidacyjnych, o ile ma on wymagane kwalifikacje. Wątpliwości budzi jednak to, czy takie zajęcia mogą być prowadzone w ramach godzin ponadwymiarowych oraz czy nauczyciel zatrudniony na stanowisku pedagoga może odmówić realizacji tego zadania. Sprawdź, jakie jest pensum nauczyciela prowadzącego zajęcia rewalidacyjne.

Pedagog specjalny może w ramach pensum prowadzić zajęcia rewalidacyjne. Żadne przepisy nie wskazują, ile godzin takich zajęć można mu przydzielić, jednocześnie jednak – nie mogą one wyczerpywać wszystkich godzin pensum. Czym kierować się ustalając liczbę godzin zajęć rewalidacyjnych będzie prowadził pedagog specjalny w ramach obowiązkowego wymiaru godzin zajęć?

Czy dyrektor szkoły może zobowiązać pedagoga specjalnego do wykonywania zadań kancelaryjnych? Choć instrukcja kancelaryjna obowiązuje wszystkich pracowników, zakres obowiązków pedagoga specjalnego wynika bezpośrednio z przepisów prawa oświatowego. Dowiedz się, w jakim zakresie dyrektor może nałożyć na pedagoga specjalnego obowiązki kancelaryjne.

Tworzenie planu pracy pedagoga specjalnego to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim sposób na efektywne i świadome realizowanie zadań, które mogą znacząco wpłynąć na jakość edukacji włączającej. W sytuacji, gdy prawo oświatowe nie dostarcza jednoznacznych wytycznych, opracowanie szczegółowego planu pracy staje się jednak wyzwaniem. Z artykułu dowiesz się nie tylko, dlaczego warto poświęcić czas na stworzenie takiego dokumentu, ale również jak go skutecznie zaplanować i stworzyć. Ekspertka podpowiada również, jakie narzędzia diagnostyczne i formy realizacji mogą wspierać pedagoga specjalnego w jego codziennych obowiązkach.

Organizacja pracy szkoły często wymaga szybkiego reagowania na nieobecności nauczycieli, co wiąże się z koniecznością przydzielania zastępstw. W praktyce pojawia się pytanie, czy możliwe są doraźne zastępstwa dla nauczyciela wspomagającego oraz na jakich zasadach mogą być one realizowane. Choć przepisy dopuszczają takie rozwiązanie, nakładają jednocześnie istotne ograniczenia związane z ochroną realizacji zadań wobec uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W artykule omówiono, kiedy i w jakich warunkach przydzielenie zastępstwa jest dopuszczalne, a kiedy stanowi naruszenie prawa.

W przypadku ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone, szkoła powinna zapewnić uczniowi wsparcie nauczyciela współorganizującego. Co jednak, gdy organ prowadzący szkołę odmawia jego zatrudnienia mimo zaleceń kuratorium? Wyjaśniamy, jak w tej sytuacji, zgodnie z przepisami prawa oświatowego, powinna postąpić szkoła.

Przepisy prawa oświatowego nie wskazują w sposób precyzyjny, jaką dokumentację powinien prowadzić nauczyciel wspomagający. Sprawdź czego może oczekiwać nauczyciel przedmiotu, wychowawca lub dyrektor szkoły. Upewnij się, że prowadzona przez Ciebie dokumentacja jest właściwa.

Plan pracy psychologa szkolnego powinien obejmować działania związane z zakresem realizacji wynikającym ze statutu i określonym w zakresie czynności. Szczegółowe działania do uwzględnienia w planie pracy mogą wynikać np. z planu pracy szkoły, programu wychowawczo-profilaktycznego i innych działań szkoły w danym roku szkolnym. Dowiedz się, jak przygotować się do tworzenia rocznego planu pracy psychologa szkolnego i jakie elementy w nim uwzględnić.

Psycholog szkolny nie może realizować pensum w formie dyżuru telefonicznego ani poprzez rozmowy telefoniczne z uczniami lub rodzicami. Taki kontakt może stanowić element bieżących obowiązków specjalisty, jednak przepisy nie przewidują zaliczania go do godzin prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub na ich rzecz. Inaczej należy ocenić pracę w środowisku domowym ucznia, która może zostać uznana za realizację pensum, jeżeli polega na bezpośrednim wsparciu ucznia i została właściwie zorganizowana przez dyrektora szkoły.

Nowa podstawa programowa, która zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r., wzmacnia znaczenie wychowania, kompetencji przekrojowych, sprawczości i dobrostanu ucznia. W roku szkolnym 2026/2027 będzie stosowana w klasach I i IV szkoły podstawowej, a następnie sukcesywnie w kolejnych klasach. Zmiany te nie tworzą całkowicie nowych obowiązków pedagoga i psychologa, ale wyraźnie zwiększają znaczenie działań, które specjaliści już podejmują: rozpoznawania potrzeb uczniów, planowania wsparcia, rozwijania kompetencji społecznych i osobistych oraz współpracy z nauczycielami i rodzicami.

Coraz częściej w opiniach i orzeczeniach wydawanych dzieciom uczęszczającym do przedszkola pokjawiają się zalecenia dotyczące udziału w zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych. Pociąga to za sobą konieczność zatrudniania terapeutów pedagogicznych, co z kolei rodzi pytania o zakres obowiązków dokumentacyjnych tych specjalistów. Jaką dokumentację powinien prowadzić terapeuta pedagogiczny w przedszkolu? Odpowiedź zależy od rodzaju prowadzonych zajęć i charakteru realizowanych zadań.

Terapia ręki to ważna forma wsparcia w pracy z dziećmi mającymi trudności w zakresie sprawności motoryki małej. Jest często zalecana uczniom z odpowiednią diagnozą i stanowi element zajęć terapeutycznych lub rewalidacyjnych w szkole. Jej prowadzenie rodzi jednak pytania o podstawy formalne: kto może pracować z dziećmi, jakie kwalifikacje są wymagane, czy możliwe jest zatrudnienie nauczyciela na stanowisku „terapeuta ręki” i jak właściwie przypisać prowadzenie tych zajęć w dokumentacji?

Obowiązki terapeuty pedagogicznego i zakres dokumentacji wynikają z przepisów, ale mogą również być wynikiem ustaleń podjętych w szkole w zakresie szczegółowych rozwiązań, które nie są jednoznacznie określone w przepisach. Sprawdzamy również, jakie dokumenty musi prowadzić terapeuta pedagogiczny w świetle najnowszych przepisów.

Rozpoczynające się wakacje to dla nauczycieli szkół feryjnych czas urlopu wypoczynkowego. Co do zasady w czasie urlopu nie świadczy się pracy, jednak w przypadku tej grupy zawodowej Karta Nauczyciela przewiduje odstępstwo. Nauczyciel może zostać zobowiązany do pracy w czasie ferii, co jednak ważne – tylko do wykonania określonych zadań w wymiarze nieprzekraczającym 7 dni. Co oznacza to w praktyce? Jakie zadania można powierzyć do wykonania nauczycielowi? Sprawdź, czy te same zasady stosuje się do nauczycieli przedmiotowców i specjalistów?

Nie ulega wątpliwości, że nauczyciel obowiązany jest rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. W związku z tym nauczyciele mają obowiązek pełnienia tzw. dyżurów międzylekcyjnych. Sprawdź, czy nauczyciel może być zwolniony z dyżurów podczas przerw międzylekcyjnych, a jeżeli tak – na jakiej podstawie.

Początek roku szkolnego bywa dla nauczycieli źródłem napięcia, a nie mobilizacji. Stan psychicznego i fizycznego zmęczenia, z którym wielu pedagogów wraca do pracy, bywa mylnie przypisywany postawom uczniów lub ich rodziców. Tymczasem to nie uczniowie są główną przyczyną frustracji, lecz narastające przeciążenie i brak skutecznej regeneracji. Artykuł porusza kwestie związane z wypaleniem zawodowym, chronicznym stresem oraz deficytem odpoczynku w środowisku pracy nauczyciela. Przedstawia również konkretne mechanizmy i możliwe działania wspierające dobrostan psychiczny w codziennej praktyce szkolnej.

Przygotowanie do zawodu nauczyciela nie polega wyłącznie na doskonaleniu warsztatu dydaktycznego, obserwowaniu zajęć mentora czy gromadzeniu doświadczeń związanych z pracą z uczniami. Jest to również czas systematycznego poznawania przepisów prawa, które wyznaczają ramy codziennej pracy nauczyciela. Nauczyciel początkujący powinien wiedzieć nie tylko, jak prowadzić lekcję, udzielać uczniom informacji zwrotnej czy współpracować z rodzicami, lecz także z jakich przepisów wynikają jego obowiązki, uprawnienia i odpowiedzialność.

Lekcja obserwowana prowadzona w ramach awansu zawodowego nauczyciela podlega omówieniu przez osoby obecne podczas zajęć, jednak przepisy nie wskazują szczególnych kryteriów obserwacji dotyczących pracy z uczniami posiadającymi opinie poradni psychologiczno-pedagogicznej lub orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie oznacza to jednak, że ten obszar pozostaje bez znaczenia. Nauczyciel powinien indywidualizować pracę z każdym uczniem, a w przypadku uczniów z opinią lub orzeczeniem – realizować zalecenia wynikające z tej dokumentacji.

Nauczyciele, którzy najpóźniej 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, mogą nadal ubiegać się o stopień nauczyciela mianowanego na zasadach obowiązujących przed zmianą przepisów. W praktyce oznacza to, że po odbyciu stażu, złożeniu sprawozdania oraz uzyskaniu pozytywnej oceny dorobku zawodowego nauczyciel przystępuje do postępowania egzaminacyjnego prowadzonego według tzw. starej ścieżki awansu zawodowego.