Dyrektor przedszkola lub szkoły może zobowiązać każdego nauczyciela do przygotowania sprawozdania z pracy w kończącym się półroczu. Przepisy nie zawierają wytycznych dotyczących formy i zawartości takiego sprawozdania. Co więcej – na ten temat najczęściej milczą również regulacje wewnętrzne obowiązujące w szkołach. Wobec tego, jak opisać pracę i działania podejmowane na rzecz uczniów? Sprawdź, jakie informacje może uwzględniać podsumowanie pracy psychologa i pedagoga szkolnego po pierwszym półroczu.
Rok szkolny 2024/2025 nie przyniósł ze sobą radykalnych zmian w zadaniach i dokumentowaniu pracy pedagoga szkolnego. Jak co roku, ważne jest jednak przygotowanie odpowiedniej dokumentacji. Przedstawiamy najważniejsze zadania pedagogów na ten rok szkolny oraz pomocny spis niezbędnej dokumentacji wraz ze wzorami dokumentów.
Zadania pedagoga szkolnego zostały określone w rozporządzeniu MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. To ten wykaz stanowi punkt wyjścia do opracowania rocznego planu pracy. Sprawdź, jak zaplanować pracę nad tworzeniem planu i jak skonstruować roczny plan pracy pedagoga. Dowiedz się, jakie formy realizacji poszczególnych zadań będą najlepsze. W artykule opisano kroki i wytyczne dotyczące tworzenia rocznego planu pracy pedagoga szkolnego, wskazano na istotne przepisy prawne oraz omówiono różne aspekty pracy pedagoga szkolnego.
Tworzenie planu pracy pedagoga specjalnego to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim sposób na efektywne i świadome realizowanie zadań, które mogą znacząco wpłynąć na jakość edukacji włączającej. W sytuacji, gdy prawo oświatowe nie dostarcza jednoznacznych wytycznych, opracowanie szczegółowego planu pracy staje się jednak wyzwaniem. Z artykułu dowiesz się nie tylko, dlaczego warto poświęcić czas na stworzenie takiego dokumentu, ale również jak go skutecznie zaplanować i stworzyć. Ekspertka podpowiada również, jakie narzędzia diagnostyczne i formy realizacji mogą wspierać pedagoga specjalnego w jego codziennych obowiązkach.
Oligofrenopedagog to nauczyciel specjalista zajmujący się edukacją i rehabilitacją osób z niepełnosprawnością intelektualną. Choć w aktualnych regulacjach prawnych częściej stosuje się określenie „nauczyciel posiadający kwalifikacje w zakresie edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną”, w praktyce nadal funkcjonuje termin „oligofrenopedagog”. Sprawdź, jakie stanowiska w szkole i przedszkolu może zajmować nauczyciel posiadający kwalifikacje w zakresie oligofrenopedagogiki. Dowiedz się, jakie uprawnienia daje oligofrenopedagogika i jakie formy kształcenia podjąć, aby zdobyć kwalifikacje na poszczególnych stanowiskach.
Do zadań pedagoga specjalnego w szkole należy m.in. prowadzenie zajęć w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Zajęcia te mogą być prowadzone indywidualnie z uczniem, ale również grupowo. Nie ma przeszkód, aby pedagog specjalny prowadził zajęcia grupowe dla uczniów.
Skuteczność zajęć logopedycznych w szkole lub przedszkolu powinna być systematycznie monitorowana, choć przepisy nie określają jednoznacznie częstotliwości takiej oceny. Logopeda ma również obowiązek dokumentowania swojej pracy – zarówno w dziennikach zajęć, jak i poprzez udział w prowadzeniu indywidualnej teczki ucznia.
Dziennik psychologa szkolnego jest podstawowym dokumentem pracy specjalisty, który w sposób systematyczny i rzetelny odzwierciedla podejmowane działania na rzecz wsparcia uczniów. Jego właściwe prowadzenie jest nie tylko wymogiem formalnym, ale także narzędziem służącym do monitorowania postępów, planowania kolejnych kroków oraz współpracy z nauczycielami, rodzicami i innymi specjalistami. W artykule zamieszczamy najważniejsze zasady oraz praktyczne wskazówki dotyczące tworzenia wpisów do dziennika psychologa szkolnego. Zachęcamy również do pobrania przykładowych wpisów do dziennika psychologa szkolnego z podziałem na zadania, które dokumentuje nauczyciel.
Rodzice mogą w każdym momencie zwrócić się z prośbą o wydanie opinii dotyczącej funkcjonowania dziecka w przedszkolu. Czy nauczyciel może odmówić jej sporządzenia w trakcie dyżuru wakacyjnego? Przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości – przedszkole jest placówką nieferyjną i funkcjonuje przez cały rok szkolny.
Prace pisemne stanowią nieodłączny element szkolnej rzeczywistości. Często ich sprawdzenie wymaga poświęcenia dużej ilości czasu, a to sprawia, że nie są sprawdzane „z dnia na dzień”. Nie oznacza to jednak dowolności – nauczyciel powinien mieć określony czas na sprawdzenie prac uczniów, choć oczywiście może on różnić się w zależności od przedmiotu. Dowiedz się, ile czasu ma nauczyciel na sprawdzenie sprawdzianu. Sprawdź czy przepisy prawa oświatowego dają podstawę do roszczeń uczniów o sprawdzenie prac w określonym terminie.
W przypadku uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą, tzw. edukacja domowa, pojawiają się pytania, czy takie zajęcia należy organizować dla uczniów z nauczaniem domowym oraz rodzice uczniów niepełnoletnich muszą składać deklarację rezygnacji z udziału dziecka w zajęciach, skoro udział w tych zajęciach nie jest obowiązkowy?
W przypadku uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe, do wydania orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania (IN) konieczne jest zaświadczenie lekarskie określające możliwość dalszego kształcenia w zawodzie i realizacji praktycznej nauki zawodu. Powstaje jednak pytanie, czy przy ponownym wniosku o IN należy żądać nowego zaświadczenia, jeśli poprzednie ma odległą datę ważności.
Znowelizowane rozporządzenie MEiN z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli rozszerza katalog nauczycieli, którzy posiadają kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela współorganizującego w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Przeczytaj artykuł i sprawdź, kto od 28 sierpnia 2025 r. może zajmować nauczyciel wspomagający.
W odniesieniu do kwalifikacji nauczycieli zatrudnianych dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych sformułowano jedynie wymóg posiadania przygotowania w zakresie pedagogiki specjalnej. Która specjalność zawiera treści kształcenia dotyczące pracy z dzieckiem z niepełnosprawnością ruchową?
Karta Nauczyciela określa pensum nauczyciela wspomagającego. Istnieją jednak wątpliwości, ile godzin powinno ono wynosić w przypadku nauczyciela w przedszkolu i oddziale przedszkolnym. Pojawiają się także pytania, czy do tego pensum zalicza się prowadzenie zajęć rewalidacyjnych? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w artykule.
Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole specjalnej mają osoby posiadające kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej. Warto jednak pamiętać, że wymóg ten nie dotyczy każdego, w tym w szczególności psychologa. Sprawdź, jakie kwalifikacje powinien mieć nauczyciel psycholog, aby móc pracować w szkole specjalnej. Czy w szkołach specjalnych można zatrudnia nauczycieli bez kwalifikacji w zakresie pedagogiki specjalnej?
Od 28 sierpnia 2025 r. będą obowiązywały zmienione przepisy dotyczące kwalifikacji wymaganych od psychologa szkolnego. Zmiana wynika z nowelizacji rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, która upraszcza dotychczasowe wymagania i dostosowuje je do obowiązujących standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela.
Długo wyczekiwany projekt ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów (druk sejmowy 1344) trafił do Sejmu. Nowe przepisy mają wprowadzić jednolite zasady wykonywania zawodu psychologa i powołać samorząd zawodowy psychologów. Projekt zakłada istotne zmiany w zatrudnianiu psychologów w szkołach i ich ścieżce awansu. Celem regulacji jest także wzmocnienie systemowej ochrony zdrowia psychicznego, w tym dzieci i młodzieży objętych pomocą psychologiczną w szkołach. Jakie konsekwencje dla oświaty mogą nieść planowane zmiany?
W przedszkolach i szkołach często zatrudniane są się certyfikatem psychoterapeuty, które jednocześnie posiadają wykształcenie pedagogiczne. W praktyce szkolnej rodzi to pytania o zakres ich uprawnień, zwłaszcza w kontekście prowadzenia zajęć z edukacji zdrowotnej. Sprawdź, czy psychoterapeuta po pedagogice może zajmować stanowisko nauczyciela edukacji zdrowotnej.
O1 września 2025 r. będą obowiązywały nowe zasady udzielania i korzystania z urlopu dla poratowania zdrowia. Jedną z ważniejszych zmian jest usunięcie mylącego zapisu o przepracowaniu siedmiu lat w szkole oraz umożliwienie skorzystania z urlopu zdrowotnego przez nauczycieli z prawem do emerytury. Nie jest to jednak prawo bezwzględne – sprawdź, kto skorzysta z urlopu dla poratowania zdrowia po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Skuteczność zajęć logopedycznych w szkole lub przedszkolu powinna być systematycznie monitorowana, choć przepisy nie określają jednoznacznie częstotliwości takiej oceny. Logopeda ma również obowiązek dokumentowania swojej pracy – zarówno w dziennikach zajęć, jak i poprzez udział w prowadzeniu indywidualnej teczki ucznia.
Początek roku szkolnego bywa dla nauczycieli źródłem napięcia, a nie mobilizacji. Stan psychicznego i fizycznego zmęczenia, z którym wielu pedagogów wraca do pracy, bywa mylnie przypisywany postawom uczniów lub ich rodziców. Tymczasem to nie uczniowie są główną przyczyną frustracji, lecz narastające przeciążenie i brak skutecznej regeneracji. Artykuł porusza kwestie związane z wypaleniem zawodowym, chronicznym stresem oraz deficytem odpoczynku w środowisku pracy nauczyciela. Przedstawia również konkretne mechanizmy i możliwe działania wspierające dobrostan psychiczny w codziennej praktyce szkolnej.
Wrzesień dla wielu osób oznacza jedynie zakończenie wakacji i początek roku szkolnego. Wśród nauczycieli bywa jednak momentem o znacznie większym ciężarze emocjonalnym – powrotem do wymagającej codzienności, która często wiąże się z przeciążeniem, brakiem satysfakcji z wykonywanej pracy oraz nasilającymi się objawami wypalenia zawodowego. To czas, w którym wielu nauczycieli – niekiedy po cichu, z poczuciem winy, a czasem z ulgą – zadaje sobie pytanie: „Nie chcę wracać. I co teraz?”. Niniejszy artykuł nie stanowi krytyki szkoły ani systemu oświaty. To próba rzeczowego opisania zjawiska, które z roku na rok przybiera na sile – narastającego zmęczenia, utraty sensu pracy oraz wewnętrznego wycofania z zawodu. Celem tekstu jest wspieranie refleksji i dostarczanie nauczycielom wskazówek, jak radzić sobie ze stresem zawodowym, a także jak na nowo zadbać o swój dobrostan psychiczny i emocjonalny.
Zdarza się, że nauczyciel pracujący w placówce nieferyjnej zostaje w trakcie roku przeniesiony (bez rozwiązywania stosunku pracy) do placówki feryjnej. Bywa również tak, że nauczyciel feryjny zaczyna prowadzić zajęcia w placówce nieferyjnej. Z taką sytuacją mamy do czynienia najczęściej w zespołach szkolno-przedszkolnych i szkołach podstawowych z oddziałami przedszkolnymi. Sęk w tym, że przeniesienie nauczyciela w trakcie roku do placówki, w której obowiązują inne zasady urlopowe sprawia problem z rozliczeniem jego urlopu. W artykule wyjaśniamy, jak rozliczać urlop w razie przejścia ze szkoły feryjnej i nieferyjnej oraz odwrotnie – z nieferyjnej do feryjnej.
Wchodzące w życie 1 września 2025 r. zmiany w zasadach zdobywania stopnia nauczyciela mianowanego budzą wiele wątpliwości nauczycieli rozpoczynających oraz już odbywających przygotowanie do zawodu nauczyciela. Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to dotyczące obowiązkowej dokumentacji nauczyciela odbywającego przygotowanie do wykonywania zawodu. Sprawdź, jakie wymagania w tym zakresie wynikają z nowych przepisów Karty Nauczyciela. W artykule omówiono również różnice między przygotowaniem do zawodu nauczyciela a dawnym stażem nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole oraz omówiono zadania mentora.
Najbliższe zmiany w Karcie nauczyciela przewidują, że nauczyciele rozpoczynający przygotowanie do zawodu będą odbywać je tylko w szkole wskazanej jako podstawowe miejsce pracy. Sprawdź, co zmieni się od 1 września 2025 r. w odniesieniu do przygotowania zawodowego odbywanego przez nauczycieli zatrudnionych w kilku szkołach.
Awans zawodowy nauczyciela to proces wieloetapowy, w którym każdy etap wymaga spełnienia ściśle określonych warunków. Nie zawsze jednak przebiega on bez przeszkód. Zdarzają się sytuacje, gdy nauczyciel początkujący, mimo odbycia przygotowania do zawodu, nie uzyskuje stopnia mianowanego. W takich przypadkach przepisy przewidują dodatkowy okres przygotowania, który ma umożliwić zdobycie niezbędnych kompetencji i ponowne podejście do egzaminu. W artykule wyjaśniamy, kiedy dodatkowe przygotowanie do zawodu jest obowiązkowe, jak wygląda jego przebieg i jakie zadania spoczywają na dyrektorze szkoły oraz mentorze nauczyciela w tym czasie.