
Otrzymałeś wypowiedzenie stosunku pracy i zastanawiasz się, jakie masz możliwości dalszego działania? Warto poznać procedury, które pozwalają na ochronę praw pracowniczych, w tym szanse na pozostanie w stanie nieczynnym, konsekwencje odmowy odbioru wypowiedzenia czy ewentualne odwołanie do sądu pracy. Ten artykuł wyjaśnia krok po kroku, co robić w takiej sytuacji i na co zwrócić uwagę, aby chronić swoje interesy.

Dobrowolny zakup książeczek, kart pracy lub pakietów edukacyjnych dla przedszkolaków może być zgodny z prawem, jeżeli nie zastępuje obowiązków przedszkola i organu prowadzącego. Znaczenie ma rzeczywista dobrowolność rodziców oraz to, czy brak zakupu nie wpływa na udział dziecka w zajęciach i realizację podstawy programowej. Inaczej należy ocenić sytuację, w której zakup materiałów jest formalnie dobrowolny, ale w praktyce dziecko bez pakietu nie może pracować na równych zasadach z grupą. W takim przypadku może dojść do niedopuszczalnego przerzucenia na rodziców kosztów realizacji podstawy programowej. Sprawdź szczegóły.

Kwestia zlecania doraźnych zastępstw pedagogowi szkolnemu budzi liczne wątpliwości w kontekście zgodności takich działań z obowiązującymi przepisami prawa oświatowego. Przepisy jasno określają zakres obowiązków pedagoga, a także sposób realizacji godzin jego pracy. Dlatego istotne jest rozróżnienie sytuacji, w których pedagog może zostać zobowiązany do prowadzenia zajęć dydaktycznych w zastępstwie nieobecnego nauczyciela. Trzeba pamiętać, że przydzielenie pedagogowi szkolnemu doraźnego zastępstwa jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy nie jest ono realizowane w ramach jego pensum, a dodatkowe godziny pracy są odpłatne.

Czy w sytuacji, gdy uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zmienił nazwisko oraz numer PESEL, konieczne jest wystąpienie o wydanie nowego orzeczenia? Choć przepisy nie wskazują tego wprost, zmiana danych identyfikacyjnych ucznia może w praktyce uzasadniać konieczność uzyskania nowego orzeczenia, aby zapewnić jego skuteczne funkcjonowanie w systemie oświaty. Sprawdź szczegóły.

Zapowiadana od dawna przez Ministerstwo Edukacji Narodowej zmiana dotycząca wprowadzenia oceny funkcjonalnej ucznia w końcu przybrała konkretny kształt. Rozporządzenie z 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w poradniach psychologiczno-pedagogicznych wprowadza nowe zasady diagnozowania potrzeb edukacyjnych dzieci i młodzieży w systemie oświaty. Co istotne, ocena funkcjonalna pierwotnie miała być wprowadzona od 1 kwietnia 2026 r., ostatecznie zdecydowano się przesunąć termin – ocena funkcjonalna od 1 września 2026 r. stanie się elementem procesu wydawania orzeczeń przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną.

Wejście w życie nowej podstawy programowej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz nowych przepisów dotyczących orzeczeń rodzi uzasadnione pytania organizacyjne. Pojawia się pytanie, czy od roku szkolnego 2026/2027 konieczne będzie opracowanie nowych IPET-ów dla wszystkich uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym?

Edukacja domowa daje rodzicom dużą swobodę organizowania nauki dziecka, ale jednocześnie wiąże się z konkretnymi obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa oświatowego. Jednym z nich jest zapewnienie, aby uczeń przystępował w każdym roku szkolnym do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych. To właśnie na ich podstawie uczeń spełniający obowiązek szkolny poza szkołą może być klasyfikowany i promowany do następnej klasy. Wątpliwości pojawiają się szczególnie wtedy, gdy sprawa dotyczy ucznia klasy I–III szkoły podstawowej. Co do zasady na tym etapie edukacyjnym brak promocji do klasy programowo wyższej wymaga szczególnego trybu postępowania, w tym zasięgnięcia opinii rodziców ucznia. Nie każda sytuacja braku promocji w klasach I–III ma jednak taki sam charakter.

Depresja ucznia jest poważnym czynnikiem wpływającym na jego funkcjonowanie w szkole, jednak nie zwalnia automatycznie z obowiązku realizacji podstawy programowej ani nie wyklucza możliwości niepromowania do następnej klasy. Nierzadko pojawiają się również sytuacje, w których szkoła doświadcza presji ze strony rodziców, powołujących się na opinie prywatnych specjalistów (psychologa lub psychiatry), sugerujące konieczność promowania ucznia. Należy podkreślić, że decyzje w zakresie oceniania i promocji należą do nauczycieli, którzy jednocześnie zobowiązani są do udzielenia uczniowi adekwatnego wsparcia. Sprawdź, jak postępować, gdy uczeń z powodu depresji nie opanował wymagań szkolnych w zakresie niezbędnym do uzyskania promocji do następnej klasy.

Od 1 września 2026 r. wchodzi w życie nowa podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Sposób jej wdrożenia różni się zasadniczo od zmian w edukacji ogólnodostępnej. Błędne założenie o etapowym wprowadzaniu może prowadzić do poważnych nieprawidłowości organizacyjnych w szkołach. Dlatego wyjaśniamy, kogo obejmą nowe przepisy i od kiedy należy je stosować.

Dyrektor szkoły może przydzielić pedagogowi szkolnemu prowadzenie zajęć rewalidacyjnych, o ile ma on wymagane kwalifikacje. Wątpliwości budzi jednak to, czy takie zajęcia mogą być prowadzone w ramach godzin ponadwymiarowych oraz czy nauczyciel zatrudniony na stanowisku pedagoga może odmówić realizacji tego zadania. Sprawdź, jakie jest pensum nauczyciela prowadzącego zajęcia rewalidacyjne.

Dyrektor może przydzielić pedagogowi godziny ponadwymiarowe. Zmiany obowiązujące od 1 września 2025 r. nie ograniczają bowiem możliwości przydzielenia tych godzin tylko do realizacji Jednak przepisy wskazują, komu i w jakich okolicznościach nie należy ich przydzielać. Sprawdź szczegóły.

Dyrektor przedszkola lub szkoły może zobowiązać każdego nauczyciela do przygotowania sprawozdania z pracy w kończącym się półroczu. Przepisy nie zawierają wytycznych dotyczących formy i zawartości takiego sprawozdania. Co więcej – na ten temat najczęściej milczą również regulacje wewnętrzne obowiązujące w szkołach. Wobec tego, jak opisać pracę i działania podejmowane na rzecz uczniów? Sprawdź, jakie informacje może uwzględniać podsumowanie pracy psychologa i pedagoga szkolnego po pierwszym półroczu.

Pedagog specjalny może w ramach pensum prowadzić zajęcia rewalidacyjne. Żadne przepisy nie wskazują, ile godzin takich zajęć można mu przydzielić, jednocześnie jednak – nie mogą one wyczerpywać wszystkich godzin pensum. Czym kierować się ustalając liczbę godzin zajęć rewalidacyjnych będzie prowadził pedagog specjalny w ramach obowiązkowego wymiaru godzin zajęć?

Czy dyrektor szkoły może zobowiązać pedagoga specjalnego do wykonywania zadań kancelaryjnych? Choć instrukcja kancelaryjna obowiązuje wszystkich pracowników, zakres obowiązków pedagoga specjalnego wynika bezpośrednio z przepisów prawa oświatowego. Dowiedz się, w jakim zakresie dyrektor może nałożyć na pedagoga specjalnego obowiązki kancelaryjne.

Tworzenie planu pracy pedagoga specjalnego to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim sposób na efektywne i świadome realizowanie zadań, które mogą znacząco wpłynąć na jakość edukacji włączającej. W sytuacji, gdy prawo oświatowe nie dostarcza jednoznacznych wytycznych, opracowanie szczegółowego planu pracy staje się jednak wyzwaniem. Z artykułu dowiesz się nie tylko, dlaczego warto poświęcić czas na stworzenie takiego dokumentu, ale również jak go skutecznie zaplanować i stworzyć. Ekspertka podpowiada również, jakie narzędzia diagnostyczne i formy realizacji mogą wspierać pedagoga specjalnego w jego codziennych obowiązkach.

Organizacja pracy szkoły często wymaga szybkiego reagowania na nieobecności nauczycieli, co wiąże się z koniecznością przydzielania zastępstw. W praktyce pojawia się pytanie, czy możliwe są doraźne zastępstwa dla nauczyciela wspomagającego oraz na jakich zasadach mogą być one realizowane. Choć przepisy dopuszczają takie rozwiązanie, nakładają jednocześnie istotne ograniczenia związane z ochroną realizacji zadań wobec uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W artykule omówiono, kiedy i w jakich warunkach przydzielenie zastępstwa jest dopuszczalne, a kiedy stanowi naruszenie prawa.

W przypadku ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone, szkoła powinna zapewnić uczniowi wsparcie nauczyciela współorganizującego. Co jednak, gdy organ prowadzący szkołę odmawia jego zatrudnienia mimo zaleceń kuratorium? Wyjaśniamy, jak w tej sytuacji, zgodnie z przepisami prawa oświatowego, powinna postąpić szkoła.

Przepisy prawa oświatowego nie wskazują w sposób precyzyjny, jaką dokumentację powinien prowadzić nauczyciel wspomagający. Sprawdź czego może oczekiwać nauczyciel przedmiotu, wychowawca lub dyrektor szkoły. Upewnij się, że prowadzona przez Ciebie dokumentacja jest właściwa.

Długo wyczekiwana ustawa o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów została podpisana przez Prezydenta. Co ważne, ustawa została podpisana, jednak jej przepisy wejdą w życie dopiero po upływie 2 lat i 3 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Nowe przepisy będą wprowadzać jednolite zasady wykonywania zawodu psychologa i doprowadzą do powołania samorządu zawodowego psychologów – po upływie okresu vacatio legis. Co szczególnie ważne, ustawa przewiduje istotne zmiany w zatrudnianiu psychologów w szkołach i ich ścieżce awansu. Celem regulacji jest także wzmocnienie systemowej ochrony zdrowia psychicznego, w tym dzieci i młodzieży objętych pomocą psychologiczną w szkołach. Jakie konsekwencje dla oświaty przyniesie wejście w życie ustawy o zawodzie psychologa?

Współczesne przedszkole to nie tylko miejsce opieki i nauki podstawowych umiejętności, ale także przestrzeń wspierająca rozwój społeczny, emocjonalny i poznawczy dziecka. Bardzo ważną rolę w tym procesie pełni psycholog przedszkolny, który współpracuje z dziećmi, rodzicami, nauczycielami oraz innymi specjalistami w placówce. Jego działania mają charakter kompleksowy, ponieważ obejmują diagnozę, wsparcie indywidualne i grupowe, profilaktykę oraz interwencje kryzysowe. Wszystkie te obowiązki wynikają z rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, a ich prawidłowe wdrożenie w praktyce jest niezbędne dla zapewnienia dzieciom bezpiecznych warunków do rozwoju.

Rodzice coraz częściej interesują się zakresem działań realizowanych przez szkoły w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W praktyce pojawia się pytanie: czy rodzic ma prawo odmówić udziału dziecka w zajęciach z psychologiem, także tych grupowych, które są częścią programu wychowawczo-profilaktycznego? Artykuł wyjaśnia granice władzy rodzicielskiej w kontekście przepisów prawa oświatowego.

Coraz częściej w opiniach i orzeczeniach wydawanych dzieciom uczęszczającym do przedszkola pokjawiają się zalecenia dotyczące udziału w zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych. Pociąga to za sobą konieczność zatrudniania terapeutów pedagogicznych, co z kolei rodzi pytania o zakres obowiązków dokumentacyjnych tych specjalistów. Jaką dokumentację powinien prowadzić terapeuta pedagogiczny w przedszkolu? Odpowiedź zależy od rodzaju prowadzonych zajęć i charakteru realizowanych zadań.

Terapia ręki to ważna forma wsparcia w pracy z dziećmi mającymi trudności w zakresie sprawności motoryki małej. Jest często zalecana uczniom z odpowiednią diagnozą i stanowi element zajęć terapeutycznych lub rewalidacyjnych w szkole. Jej prowadzenie rodzi jednak pytania o podstawy formalne: kto może pracować z dziećmi, jakie kwalifikacje są wymagane, czy możliwe jest zatrudnienie nauczyciela na stanowisku „terapeuta ręki” i jak właściwie przypisać prowadzenie tych zajęć w dokumentacji?

Obowiązki terapeuty pedagogicznego i zakres dokumentacji wynikają z przepisów, ale mogą również być wynikiem ustaleń podjętych w szkole w zakresie szczegółowych rozwiązań, które nie są jednoznacznie określone w przepisach. Sprawdzamy również, jakie dokumenty musi prowadzić terapeuta pedagogiczny w świetle najnowszych przepisów.

Nie ulega wątpliwości, że nauczyciel obowiązany jest rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. W związku z tym nauczyciele mają obowiązek pełnienia tzw. dyżurów międzylekcyjnych. Sprawdź, czy nauczyciel może być zwolniony z dyżurów podczas przerw międzylekcyjnych, a jeżeli tak – na jakiej podstawie.

Początek roku szkolnego bywa dla nauczycieli źródłem napięcia, a nie mobilizacji. Stan psychicznego i fizycznego zmęczenia, z którym wielu pedagogów wraca do pracy, bywa mylnie przypisywany postawom uczniów lub ich rodziców. Tymczasem to nie uczniowie są główną przyczyną frustracji, lecz narastające przeciążenie i brak skutecznej regeneracji. Artykuł porusza kwestie związane z wypaleniem zawodowym, chronicznym stresem oraz deficytem odpoczynku w środowisku pracy nauczyciela. Przedstawia również konkretne mechanizmy i możliwe działania wspierające dobrostan psychiczny w codziennej praktyce szkolnej.

Wrzesień dla wielu osób oznacza jedynie zakończenie wakacji i początek roku szkolnego. Wśród nauczycieli bywa jednak momentem o znacznie większym ciężarze emocjonalnym – powrotem do wymagającej codzienności, która często wiąże się z przeciążeniem, brakiem satysfakcji z wykonywanej pracy oraz nasilającymi się objawami wypalenia zawodowego. To czas, w którym wielu nauczycieli – niekiedy po cichu, z poczuciem winy, a czasem z ulgą – zadaje sobie pytanie: „Nie chcę wracać. I co teraz?”. Niniejszy artykuł nie stanowi krytyki szkoły ani systemu oświaty. To próba rzeczowego opisania zjawiska, które z roku na rok przybiera na sile – narastającego zmęczenia, utraty sensu pracy oraz wewnętrznego wycofania z zawodu. Celem tekstu jest wspieranie refleksji i dostarczanie nauczycielom wskazówek, jak radzić sobie ze stresem zawodowym, a także jak na nowo zadbać o swój dobrostan psychiczny i emocjonalny.

Mimo licznych zmian w prawie awans zawodowy nauczyciela pozostaje dosyć sformalizowaną procedurą, wymagającą przygotowania odpowiedniej dokumentacji – tzw. teczki awansu zawodowego. Chcesz dowiedzieć się, jak skutecznie przejść przez proces awansu zawodowego nauczyciela? Dowiedz się, jak przygotować wniosek, jakie dokumenty dołączyć i kiedy złożyć wniosek, aby jak najszybciej otrzymać akt nadania wyższego stopnia awansu zawodowego i podwyżkę.

Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego stanowi jeden z najważniejszych etapów postępowania w ścieżce awansu zawodowego nauczycieli. Jego celem nie jest jednak wyłącznie sprawdzenie znajomości przepisów czy wiedzy teoretycznej. Komisja egzaminacyjna ocenia przede wszystkim umiejętność praktycznego wykorzystania kompetencji nauczyciela w codziennej pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Znaczenie ma sposób analizowania sytuacji szkolnych, uzasadniania podejmowanych działań oraz stosowania przepisów w konkretnych przypadkach. W artykule omówiono przebieg egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego, zakres wymagań sprawdzanych przez komisję egzaminacyjną oraz najczęstsze błędy popełniane podczas postępowania egzaminacyjnego.

Nauczyciel współorganizujący kształcenie specjalne, który odbywa przygotowanie do zawodu nauczyciela, podlega takim samym obowiązkom w zakresie przeprowadzenia lekcji pokazowych, jak inni nauczyciele. Dotyczy to również sytuacji, w której nie prowadzi samodzielnie zajęć, lecz realizuje zadania podczas lekcji prowadzonych wspólnie z innym nauczycielem. W praktyce ocenie podlegają wtedy działania podejmowane w toku zajęć, adekwatnie do zakresu jego obowiązków i faktycznie wykonywanych zadań.