Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci? Strata bliskiej osoby w oczach dziecka

Święto Zmarłych i czas wokół niego to okres, w którym w głowach dzieci pojawia się wiele trudnych pytań, na które dorośli nie zawsze potrafią odpowiedzieć. Temat śmierci, utraty bliskich osób, dbania o ich pamięć niesie ze sobą silne emocje, z którymi niektórzy próbują poradzić sobie, unikając rozmowy. Jednak strata to naturalny fragment życia człowieka, nie da się od niej uciec – jedyne, co można zrobić, to ją oswoić. Podpowiadamy, jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci odpowiednio do jego wieku, jak wyjaśnić odejście kogoś bliskiego bez mylących metafor i jak wspierać dziecko, które przeżywa żałobę lub obwinia się o stratę.

10 października – Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Jak przeciwdziałać stygmatyzacji uczniów z trudnościami w zakresie zdrowia psychicznego?

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego obchodzimy co roku 10 października, a pierwsze obchody Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego odbyły się 10 października 1992 r. Hasło przewodnie tegorocznych obchodów ogłosiła Światowa Federacja Zdrowia Psychicznego (WFMH), wspierana przez Światową Organizację Zdrowia. Brzmi ono „Głos doświadczenia: prawdziwe świadectwa, realne zmiany" (ang. „Lived Experiences Heard: Real Voices, Real Change") [1]. Przypomina, że zmiana społecznych postaw zaczyna się od słuchania osób, które mają za sobą własne doświadczenie choroby lub załamania. W szkole oznacza to przede wszystkim słuchanie uczniów. A jest kogo słuchać: z badania przeprowadzonego w grudniu ubiegłego roku wśród blisko 45 tys. uczniów szkół ponadpodstawowych wynika, że co piąty z nich w ciągu ostatniego tygodnia bardzo często lub stale odczuwał smutek [2]. Uczniowie zmagający się z problemami emocjonalnymi są szczególnie narażeni na wykluczenie i etykietowanie z powodu kłopotów, na które nie mają wpływu. Dowiedz się, jak w szkole ograniczać mechanizmy stygmatyzacji.

Obowiązki szkoły w zakresie bezpieczeństwa uczniów

Bezpieczeństwo w szkole ma wiele wymiarów. Obejmuje zarówno bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki, stan techniczny budynku oraz nadzór nad uczniami, jak i bezpieczeństwo psychiczne, przeciwdziałanie przemocy, cyberprzemocy i zachowaniom ryzykownym. Zadaniem szkoły jest nie tylko reagowanie na zdarzenia zagrażające uczniom, lecz także prowadzenie działań profilaktycznych, rozpoznawanie zagrożeń i tworzenie procedur, które pozwalają pracownikom właściwie postępować w sytuacjach trudnych i kryzysowych. Wyjaśniamy, jakie obowiązki ma w tym zakresie szkoła i jakie zasady obowiązują od roku szkolnego 2026/2027.

Współpraca szkoły z kuratorem sądowym – zakres i zasady

Praca kuratora sądowego jest jedną z form oddziaływania na sytuację dziecka i rodziny w ich naturalnym środowisku. Kurator nie tylko spotyka się z nadzorowanym, ale także współpracuje z instytucjami tworzącymi system wsparcia rodziny – w tym ze szkołą. Sprawdź, na czym polega nadzór kuratora, jakich informacji szkoła może mu udzielać bez zgody rodziców i czy może egzekwować od kuratora realizację jego zadań.

Przerwy międzylekcyjne w szkole – przepisy, dyżury, nadzór

Przerwy międzylekcyjne odgrywają ważną rolę w organizacji pracy szkoły, a jednocześnie są czasem, w którym o bezpieczeństwo uczniów najtrudniej. Przepisy prawa oświatowego nie regulują szczegółowo zasad ich organizacji, pozostawiając wiele decyzji dyrektorowi. Wyjaśniamy, kto ustala długość przerw, jak powinien wyglądać nadzór nad uczniami, kto pełni dyżury i jak przygotować ich harmonogram.

Zawstydzanie ucznia przez nauczyciela – jak reagować i stawiać granice bez upokarzania dziecka w szkole

Nauczyciel nie musi krzyczeć ani otwarcie krytykować, żeby uczeń poczuł się zawstydzony. Czasem wystarczy komentarz przy całej klasie, porównanie do innych albo uwaga, która miała zmotywować, a została odebrana jak ocena dziecka, nie jego zachowania. W efekcie uczeń może przestać się zgłaszać, unikać pytań, reagować złością albo wycofaniem. Warto więc przyjrzeć się codziennym komunikatom i sprawdzić, które z nich mogą nieświadomie wzmacniać wstyd. Z artykułu dowiesz się, jak rozpoznawać takie reakcje, czego unikać i jak stawiać granice tak, aby nie upokarzać ucznia, a jednocześnie nie rezygnować z wymagań. 

Prace domowe w szkole podstawowej – ile, po co i jak je zadawać?

Prace domowe od lat budzą dyskusje wśród nauczycieli, uczniów i rodziców. Jedni widzą w nich sposób na utrwalanie materiału i rozwijanie samodzielności, inni – dodatkowe obciążenie ucznia po wielu godzinach spędzonych w szkole. Od kilku lat pytanie nie brzmi już jednak tylko: czy warto zadawać prace domowe? Najpierw trzeba ustalić, jakie prace nauczyciel może zadać zgodnie z przepisami, a następnie – czy konkretne zadanie rzeczywiście ma wartość edukacyjną.

Organizacja pracy świetlicy szkolnej i zajęć świetlicowych w świetle prawa oświatowego od 1 września 2026 r.

Zorganizowanie świetlicy szkolnej to obowiązek każdej szkoły podstawowej i szkoły prowadzącej kształcenie specjalne, jeżeli występuje potrzeba zapewnienia uczniom opieki po lekcjach. Od 1 września 2026 r. zmieniają się przepisy dotyczące organizacji zajęć świetlicowych, w tym zasad składania wniosków, ustalania godzin pracy świetlicy oraz możliwości objęcia opieką świetlicową dzieci z oddziałów przedszkolnych w mniejszych szkołach. W artykule omawiamy cele i zadania świetlicy szkolnej, zasady jej organizacji, wymagania dotyczące pomieszczeń oraz liczbę uczniów w grupie. Wyjaśniamy również zasady zatrudniania wychowawców świetlicy, wymiar ich pensum oraz wymagania dotyczące dokumentowania pracy.

Jak uczyć odpowiedzialności i rozwijać samodzielność ucznia? Granice, pomoc i konsekwencje w pracy nauczyciela

Praca nauczyciela i wychowawcy nie polega wyłącznie na przekazywaniu wiedzy. To także codzienne podejmowanie decyzji: kiedy wesprzeć ucznia, a kiedy się wycofać i pozwolić mu zmierzyć się ze skutkami własnych wyborów. To napięcie między pomocą a stawianiem granic jest jednym z najtrudniejszych aspektów pracy wychowawczej. Właśnie w tym kontekście pojawia się pytanie, jak uczyć dziecko odpowiedzialności w sposób, który realnie wspiera jego rozwój, a nie prowadzi do zależności od dorosłego. Artykuł pokazuje, kiedy pomoc daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i sprawstwa, a kiedy odbiera mu szansę na samodzielne uczenie się. Omawia także rolę konsekwencji, granic i refleksji nauczyciela w procesie wychowawczym, którego celem jest nie tylko radzenie sobie z bieżącymi trudnościami, ale przede wszystkim kształtowanie odpowiedzialnego człowieka.

Nie tylko kolorowe skarpetki. Jak zorganizować w szkole Dzień Zespołu Downa, aby uczył empatii?

W dniu 21 marca w wielu szkołach pojawiają się kolorowe plakaty, zdjęcia osób w dwóch różnych skarpetkach i hasła o akceptacji. Niestety jednak, dla wielu właśnie na symbolu kończy się refleksja. Uczniowie robią zdjęcie, zakładają niepasujące skarpetki i… następnego dnia wszystko wraca do codzienności. Tymczasem Dzień Zespołu Downa może stać się znacznie ważniejszą lekcją – momentem, w którym uczniowie naprawdę zaczynają rozumieć, czym jest różnorodność, empatia i reagowanie na wykluczenie. W tym artykule pokazano, jak zorganizować szkolne działania, które nie będą tylko jednorazową akcją, ale realną okazją do rozmowy, refleksji i zmiany sposobu myślenia uczniów. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak zamienić symboliczne kolorowe skarpetki nie do pary w wartościową lekcję wychowawczą, poznaj sprawdzone pomysły i konkretne pytania do pracy z klasą.