
Przerwa to czas, w którym zarządzanie bezpieczeństwem jest najtrudniejsze. Uczniowie są rozproszeni po korytarzach, schodach i boisku, drzwi sal są otwarte, a nauczyciel dyżurny nie ma przy sobie jednej, zorganizowanej klasy. Jeżeli właśnie wtedy na terenie szkoły pojawi się osoba z nożem lub innym niebezpiecznym przedmiotem, liczą się sekundy i proste, przećwiczone zasady. Wyjaśniamy, jak nauczyciel dyżurny może zastosować schemat 4U, opisany w instrukcji przekazanej szkołom przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Użycie siły fizycznej wobec ucznia to rozwiązanie ostateczne, które można zastosować tylko w wyjątkowych sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia. Gdy uczeń zachowuje się agresywnie, nauczyciel lub inny pracownik szkoły może być zmuszony do jego przytrzymania i nie potrzebuje na to zgody rodziców. Przepisy oświatowe nie regulują jednak takiej interwencji wprost, dlatego warto wiedzieć, co chroni pracownika szkoły i gdzie leżą granice dopuszczalnego działania. Dowiedz się, w jakich sytuacjach dopuszczalny jest kontakt fizyczny z agresywnym uczniem i jak go ograniczać.

Skuteczna współpraca szkoły z policją wymaga ustalenia jasnych zasad kontaktu między wyznaczonymi pracownikami szkoły a funkcjonariuszami policji, w tym dzielnicowym. Równie ważna jest znajomość obowiązków i uprawnień pracowników szkoły, szczególnie w sytuacjach wymagających interwencji. Sprawdź, jak organizować współpracę z policją, kiedy należy ją powiadomić i w jakich sytuacjach warto skorzystać z jej pomocy. Pobierz procedurę współpracy między szkołą a policją.

Gdy życie lub zdrowie jest zagrożone teraz, dzwoń pod 112 – może to zrobić także uczeń, bez zgody dorosłego. Groźby, zapowiedzi ataku i niepokojące wiadomości z internetu zgłaszaj Policji, a szkodliwe treści w sieci – także do Dyżurnet.pl i administratora platformy. Zebraliśmy w jednym miejscu sprawdzone numery, formularze i instrukcje dla nauczycieli, dyrektorów, uczniów i rodziców. Tekst aktualizujemy, gdy instytucje publiczne zmieniają zasady lub uruchamiają nowe kanały pomocy.

Uczeń z nożem w szkole to sytuacja, w której liczy się każda minuta, a jeden błąd może kosztować zdrowie uczniów albo narazić szkołę na zarzut naruszenia praw dziecka. Dyrektor odpowiada za bezpieczeństwo uczniów i nauczycieli, ale to zwykle nauczyciel pierwszy zauważa niebezpieczne narzędzie i musi wiedzieć, jak zareagować. Czy można przeszukać plecak ucznia? Kiedy trzeba wezwać policję, a kiedy wystarczy rozmowa z rodzicami? Sprawdź, jak krok po kroku postępować, gdy uczeń przyniesie do szkoły nóż lub inne niebezpieczne narzędzie.

Popchnięcie na przerwie, obraźliwy komentarz, wykluczanie z grupy rówieśniczej – każdy taki sygnał wymaga natychmiastowej reakcji. Nauczyciel lub inny pracownik szkoły, który zauważy, że uczeń dopuszcza się fizycznej lub psychicznej agresji wobec innego ucznia, informuje o tym fakcie wychowawcę klasy, a także pedagoga szkolnego. To dopiero pierwszy krok procedury, która określa rolę każdej osoby w szkole – od nauczyciela, który jest świadkiem zdarzenia, po dyrektora. Szybka i konsekwentna reakcja ogranicza ryzyko eskalacji zachowań agresywnych i pozwala odbudować zaufanie ucznia, który doświadcza przemocy. Poznaj całą procedurę postępowania w tej sytuacji.

Pojęcie „kryzys” jest nacechowane mocno negatywnie. Często też kryzys utożsamia się z tym, że osoba, która go przeżywa, nie radzi sobie ze swoim życiem czy problemami. Każdy nauczyciel przynajmniej raz w karierze spotka się z kryzysową sytuacją któregoś ze swoich uczniów. Na taką ewentualność warto być przygotowanym, bo to często właśnie pracownicy szkoły stoją na pierwszej linii wsparcia. Wyjaśniamy, czym jest kryzys, jakie rodzaje kryzysów można wyróżnić oraz co wskazuje na to, że uczeń znalazł się w kryzysie.

Szkoły, które zawiadamiają sąd o podejrzeniu zagrożenia dobra dziecka, często obawiają się, czy nie grozi im odpowiedzialność, gdy podejrzenie się nie potwierdzi. Takiej obawy nie trzeba mieć. Szkoła, która w dobrej wierze przekazuje sądowi swoje obserwacje, wypełnia obowiązek ustawowy, a ocena sytuacji dziecka należy do sądu. Wyjaśniamy, kiedy szkoła powinna zawiadomić sąd, co dzieje się po zawiadomieniu i w jakich sytuacjach zaniechanie zgłoszenia może mieć poważniejsze skutki.

Uczniowie, którzy nie ukończyli 18 lat, często nie zdają sobie sprawy z odpowiedzialności prawnej za swoje czyny. Zdarza się, że również rodzice nie wiedzą, jakie konsekwencje mogą ponieść ich dzieci. Dlatego szkoła odgrywa ważną rolę w uświadamianiu uczniów i rodziców w zakresie odpowiedzialności prawnej nieletnich, zwłaszcza że pierwsze sygnały demoralizacji często pojawiają się właśnie w środowisku szkolnym. Wyjaśniamy, kogo przepisy uznają za nieletniego, jakie środki wychowawcze i poprawcze może zastosować sąd rodzinny i jakie obowiązki ma w tym zakresie szkoła.

Wojna w Ukrainie trwa już piąty rok, a jej skutki odczuwają także dzieci w Polsce. Uczniowie słuchają rozmów dorosłych. Mają również dostęp do mediów społecznościowych oraz telewizji, gdzie pokazywane są zdjęcia i filmy o wojnie. Słyszą też o dronach nad Polską, alertach RCB i alarmach, które jesienią 2026 r. kilkakrotnie ogłaszano we wschodnich województwach. Uczniowie z Ukrainy od kilku lat uczą się w polskich szkołach – są obecni w co trzeciej klasie. Obecna sytuacja wymaga podejmowania rozmów na bardzo trudne tematy, adekwatnie do wieku i wiedzy dziecka. Rolą nauczycieli i pedagogów jest wsparcie uczniów i budowanie ich poczucia bezpieczeństwa w szkolnej codzienności. Niezwykle ważne jest również reagowanie na wszystkie kryzysy dotyczące dzieci i młodzieży pochodzących z Rosji czy Białorusi. Ci uczniowie są obecni w polskich szkołach, często w tych samych klasach co dzieci, które musiały uciec z Ukrainy.