
Od 1 września 2017 r. obowiązuje rozporządzenie regulujące warunki i tryb udzielania zezwoleń oraz organizację indywidualnego programu lub toku nauki dla uczniów uzdolnionych. Zasadniczą zmianą w stosunku do wcześniejszych przepisów, umożliwiającą bardziej elastyczne reagowanie na potrzeby uczniów, była zmiana czasu, na jaki udzielane jest zezwolenie na indywidualny program lub tok nauki. Wcześniej zezwolenie takie udzielane było na czas nie krótszy niż jeden rok szkolny, obecnie wydaje się je na czas określony, bez wskazywania minimalnego okresu.

Rodzice po otrzymaniu wyników przeprowadzonej diagnozy dziecka nierzadko występują z wnioskiem o udzielenie informacji, jakie konkretnie narzędzia diagnostyczne zostały wykorzystane. W ten sposób chcą dowiedzieć się, dlaczego poradnia wydała taką a nie inną diagnozę. Sprawdź, czy należy udostępniać taką dokumentację.

Terapia logopedyczna to jedna z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej w szkołach i przedszkolach. Logopeda to specjalista, który zajmuje się diagnozą oraz terapią zaburzeń i opóźnienia w rozwoju mowy. Indywidualne podejście, specjalistyczna wiedza, regularność spotkań i praca w małych grupach umożliwiają nauczycielowi – logopedzie trafną ocenę indywidualnych potrzeb i prowadzenie systematycznej terapii w celu przezwyciężenia trudności.

Zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne są jedną z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej organizowanej w przedszkolu, szkole i placówce. Ich adresatami są uczniowie, którzy wykazują trudności w funkcjonowaniu społecznym. Podczas zajęć można rozwijać m.in. umiejętność rozpoznawania i wyrażania emocji, nawiązywania relacji, współpracy, radzenia sobie z konfliktem oraz komunikowania własnych potrzeb. Sprawdź, jaki organizować zajęcia, kto może je prowadzić i ilu uczniów może liczyć grupa.

Zaświadczenie lekarskie przygotowywane na potrzeby poradni psychologiczno-pedagogicznej może zawierać szersze informacje niż samo rozpoznanie medyczne i kod ICD. Opis wpływu stanu zdrowia na funkcjonowanie dziecka lub ucznia jest dopuszczalny, jeżeli pozostaje w granicach kompetencji lekarza i wynika z badania, leczenia albo dokumentacji medycznej. Jednocześnie brak takiego opisu nie może prowadzić do formalnego zakwestionowania zaświadczenia, które zawiera wymagane minimum.

Koniec roku szkolnego to czas na zaplanowanie pracy związanej z podsumowaniem efektów pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolu i szkole. Za podsumowanie odpowiedzialny jest dyrektor, który ocenia pracę nauczycieli i specjalistów, analizuje wnioski zespołu nauczycieli oraz wskazuje kierunki dalszej pracy z uczniem. Sprawdź, jak ocenić efektywność pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej w szkole.

Szkoła może sporządzić i wydać rodzicowi opinię o uczniu, w tym informację o udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Jest to dopuszczalne, jeżeli rodzic posiada władzę rodzicielską i nie ma orzeczenia sądu, które ograniczałoby jego prawo do uzyskiwania informacji o dziecku albo reprezentowania dziecka w sprawach dotyczących edukacji. Samo pozostawanie rodziców w konflikcie, także w toku sprawy rozwodowej, nie pozbawia żadnego z nich prawa do informacji o dziecku. Szkoła nie powinna jednak formułować ocen dotyczących konfliktu rodzinnego ani rozstrzygać, który z rodziców ma rację.

Nowe zasady wydawania orzeczeń i opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne wprowadzają rozwiązania, które w praktyce budzą wiele pytań po stronie szkół i przedszkoli. Choć rozporządzenie dotyczy przede wszystkim pracy zespołów orzekających, nakłada też konkretne obowiązki na dyrektorów, nauczycieli i specjalistów – zwłaszcza w zakresie przygotowania opinii o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia, przekazywania informacji poradni oraz udziału szkoły w postępowaniu orzekającym. W artykule odpowiadamy na najczęstsze wątpliwości dotyczące stosowania nowych przepisów w codziennej pracy przedszkola, szkoły, ośrodka i placówki.

Szkoły, w tym szkoły specjalne, oraz punkty przedszkolne przygotowują się do stosowania nowych zasad dotyczących opinii o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia. W praktyce pojawia się pytanie, czy oznacza to obowiązek korzystania z konkretnych narzędzi, takich jak Kwestionariusz Szkolnej Oceny Funkcjonalnej (KSzOF) albo Skrining Rozwoju Małego Dziecka (SRMD). Istotne jest odróżnienie obowiązku sporządzenia rzetelnej opinii o funkcjonowaniu od obowiązku użycia konkretnego formularza lub narzędzia diagnostycznego.

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 2026 r. jeden egzemplarz orzeczenia przekazuje się wnioskodawcy. Ostateczne orzeczenie jest także przekazywane w jednym egzemplarzu dyrektorowi przedszkola, szkoły lub ośrodka, jeżeli dziecko lub uczeń już tam uczęszcza albo został przyjęty przed złożeniem wniosku o wydanie orzeczenia.