Interwencja kryzysowa w szkole – jak pomóc uczniowi w kryzysie?

Gdy w mediach pojawiają się informacje o dramatycznych zdarzeniach w szkołach, łatwo uznać, że kryzys to sytuacja skrajna, która zdarza się gdzieś indziej. Tymczasem kryzys w szkole rzadko zaczyna się od zdarzenia, o którym mówią wszyscy. Częściej od ucznia, który nagle się wycofuje, od narastającego konfliktu albo od jednego zdania rzuconego na przerwie. Dla dziecka taki kryzys jest równie wielki, a to, jak dorosły zareaguje na pierwsze sygnały, często decyduje o tym, czy sytuacja się wyciszy, czy eskaluje. Hasło „interwencja kryzysowa” wywołuje jednak wśród nauczycieli obawę i obniża wiarę we własne umiejętności. Tymczasem większość z nich na co dzień przeprowadza wiele mniejszych interwencji, które rozładowują napięcie, zanim przerodzi się w kryzys. Wyjaśniamy, od czego zacząć, jak rozmawiać z uczniem i jakich działań bezwzględnie unikać.

Dziecko z ADHD zapomina – pamięć prospektywna a objawy ADHD

Uczeń z ADHD po raz kolejny zapomina zeszytu, nie wykonuje prostego polecenia albo nie pamięta, co miał zrobić po lekcji. Łatwo uznać, że problemem jest brak koncentracji, nadpobudliwość albo zwykłe roztargnienie. Tymczasem takie zachowanie dziecka może mieć związek z pamięcią prospektywną i funkcjami wykonawczymi. Warto wiedzieć, dlaczego dziecko z ADHD może pamiętać polecenie, a mimo to go nie wykonać, oraz jak wspierać je w codziennym funkcjonowaniu bez ciągłego przypominania.

Rola psychologa i pedagoga specjalnego w realizacji doradztwa zawodowego w szkole

Doradztwo zawodowe w szkole nie jest zadaniem wyłącznie doradcy zawodowego. W jego realizację włączają się również nauczyciele i specjaliści, w tym psycholog oraz pedagog specjalny. Ich wiedza o potrzebach, możliwościach, predyspozycjach i zainteresowaniach uczniów ma znaczenie przy wyborze dalszego kształcenia i planowaniu kariery zawodowej. Sprawdź, jaka jest rola tych specjalistów w WSDZ, kiedy szczególnie warto ich włączyć i czy muszą należeć do zespołu ds. doradztwa zawodowego.

Wspomaganie ucznia na egzaminie ósmoklasisty – zadania nauczyciela wspomagającego w czytaniu i pisaniu

Niektórzy ósmoklasiści podczas egzaminu końcowego będą korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego w czytaniu i pisaniu. Wsparcie to jest jednym z dostosowań warunków przeprowadzania egzaminu. Trzeba pamiętać, że rola tego nauczyciela istotnie różni się od roli nauczyciela współorganizującego proces kształcenia specjalnego. Wspomaganie ucznia na egzaminie ósmoklasisty ogranicza się bowiem do udzielania mu wsparcia w wypełnianiu arkusza, nie zaś rozumienia poleceń czy poszukiwania prawidłowej odpowiedzi na pytanie. Na czym więc dokładnie polega wspomaganie ucznia na egzaminie ósmoklasisty? Jak przebiega korzystanie z obecności i pomocy tego nauczyciela?

Współczesne place zabaw a rozwój układu przedsionkowego – co warto wiedzieć z perspektywy integracji sensorycznej?

Plac zabaw to znacznie więcej niż miejsce, w którym dziecko może się wybiegać. Huśtanie, wspinanie, zeskakiwanie, balansowanie czy obracanie dostarczają bodźców ważnych dla integracji sensorycznej, rozwoju motorycznego i orientacji własnego ciała w przestrzeni. Nie każdy plac zabaw stwarza jednak równie dobre warunki do takich doświadczeń – i nie każde dziecko będzie korzystać z niego w ten sam sposób. Sprawdź, na co zwrócić uwagę podczas zabawy dzieci, dlaczego różnorodność ruchu jest ważniejsza niż liczba urządzeń oraz jak wspierać dziecko, nie wyręczając go w podejmowaniu ruchowych wyzwań.

Zadania nauczyciela wspomagającego w szkołach i przedszkolach – zakres zadań i relacje z innymi nauczycielami

Nauczyciel wspomagający to nie pomoc nauczyciela ani asystent jednego dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Jego rola w szkołach i przedszkolach jest znacznie szersza i została szczegółowo określona w rozporządzeniu MEN z 9 sierpnia 2017 r. Zadania tego nauczyciela obejmują nie tylko współorganizowanie zajęć, ale również współpracę z pedagogiem, psychologiem, logopedą i terapeutami oraz udział w opracowywaniu dokumentacji, takiej jak IPET czy WOPFU.  W artykule wyjaśniamy, czym zajmuje się nauczyciel wspomagający, jakie są jego najważniejsze zadania oraz dlaczego jego obecność  nie może być sprowadzana do roli „prywatnego nauczyciela” jednego dziecka lub ucznia. 

Rola doświadczeń sensorycznych w budowaniu odporności psychicznej dziecka

Odporność psychiczna dziecka nie rozwija się wyłącznie podczas rozmów o emocjach. Budują ją również bardzo zwyczajne doświadczenia: nieudana próba wejścia na drabinkę, przejście po nierównym terenie, zabawa w błocie, samodzielne rozwiązanie problemu czy moment, w którym dorosły powstrzymuje się przed wyręczeniem dziecka. To właśnie w takich sytuacjach dziecko uczy się rozpoznawać reakcje własnego organizmu, radzić sobie z frustracją, podejmować kolejne próby i odzyskiwać równowagę po trudności. Sprawdź, jak doświadczenia sensoryczne mogą wspierać budowanie odporności psychicznej dzieci i dlaczego czasem najlepszą pomocą nauczyciela lub rodzica jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni do samodzielnego działania.

Dokumentowanie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Obowiązkowa dokumentacja w przedszkolu, szkole i placówce

Dokumentowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej stanowi obowiązek każdej placówki oświatowej i jest jednym z elementów organizacji wsparcia uczniów. Prawidłowo prowadzona dokumentacja zapewnia ciągłość działań podejmowanych wobec dziecka, pozwala oceniać ich efektywność, a także potwierdza realizację obowiązków szkoły. Sprawdź, jakie dokumenty trzeba prowadzić w związku z udzielaniem pomocy psychologiczno-pedagogicznej i za co odpowiada dyrektor.

Adaptacja do żłobka i przedszkola z perspektywy integracji sensorycznej (SI) – jak wspierać dziecko w nowym środowisku?

Dziecko płacze przy rozstaniu, po powrocie z przedszkola jest wyraźnie zmęczone, gorzej śpi albo reaguje znacznie intensywniej niż wcześniej. Łatwo uznać, że to po prostu trudna adaptacja. Tymczasem dla części dzieci dużym wyzwaniem jest nie tylko rozstanie z rodzicem, ale także hałas, nowe zapachy, dotyk, ruch, obecność wielu osób i dziesiątki innych bodźców, które układ nerwowy musi jednocześnie przetwarzać. Sprawdź, jak integracja sensoryczna wpływa na adaptację do przedszkola i jak wspierać dziecko, które w nowym środowisku doświadcza trudności sensorycznych.

Dostosowanie wymagań edukacyjnych do potrzeb i możliwości ucznia 2026/2027 – kto, dla kogo, kiedy i w jakiej formie?

Dostosowanie wymagań edukacyjnych jest obowiązkiem nauczyciela, jeżeli uczeń spełnia jedną z przesłanek określonych w przepisach. Nie zawsze potrzebna jest przy tym opinia poradni. Podstawą dostosowania może być także orzeczenie, ustalenia zawarte w IPET albo rozpoznanie dokonane przez nauczycieli i specjalistów w szkole. Przepisy nie wymagają natomiast tworzenia dla każdego ucznia odrębnego dokumentu. Sprawdź, komu należy dostosować wymagania w roku szkolnym 2026/2027, kto za to odpowiada i jak prawidłowo udokumentować te działania.