
Uczeń z ADHD po raz kolejny zapomina zeszytu, nie wykonuje prostego polecenia albo nie pamięta, co miał zrobić po lekcji. Łatwo uznać, że problemem jest brak koncentracji, nadpobudliwość albo zwykłe roztargnienie. Tymczasem takie zachowanie dziecka może mieć związek z pamięcią prospektywną i funkcjami wykonawczymi. Warto wiedzieć, dlaczego dziecko z ADHD może pamiętać polecenie, a mimo to go nie wykonać, oraz jak wspierać je w codziennym funkcjonowaniu bez ciągłego przypominania.

Doradztwo zawodowe w szkole nie jest zadaniem wyłącznie doradcy zawodowego. W jego realizację włączają się również nauczyciele i specjaliści, w tym psycholog oraz pedagog specjalny. Ich wiedza o potrzebach, możliwościach, predyspozycjach i zainteresowaniach uczniów ma znaczenie przy wyborze dalszego kształcenia i planowaniu kariery zawodowej. Sprawdź, jaka jest rola tych specjalistów w WSDZ, kiedy szczególnie warto ich włączyć i czy muszą należeć do zespołu ds. doradztwa zawodowego.

Plac zabaw to znacznie więcej niż miejsce, w którym dziecko może się wybiegać. Huśtanie, wspinanie, zeskakiwanie, balansowanie czy obracanie dostarczają bodźców ważnych dla integracji sensorycznej, rozwoju motorycznego i orientacji własnego ciała w przestrzeni. Nie każdy plac zabaw stwarza jednak równie dobre warunki do takich doświadczeń – i nie każde dziecko będzie korzystać z niego w ten sam sposób. Sprawdź, na co zwrócić uwagę podczas zabawy dzieci, dlaczego różnorodność ruchu jest ważniejsza niż liczba urządzeń oraz jak wspierać dziecko, nie wyręczając go w podejmowaniu ruchowych wyzwań.

Nauczyciel wspomagający to nie pomoc nauczyciela ani asystent jednego dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Jego rola w szkołach i przedszkolach jest znacznie szersza i została szczegółowo określona w rozporządzeniu MEN z 9 sierpnia 2017 r. Zadania tego nauczyciela obejmują nie tylko współorganizowanie zajęć, ale również współpracę z pedagogiem, psychologiem, logopedą i terapeutami oraz udział w opracowywaniu dokumentacji, takiej jak IPET czy WOPFU. W artykule wyjaśniamy, czym zajmuje się nauczyciel wspomagający, jakie są jego najważniejsze zadania oraz dlaczego jego obecność nie może być sprowadzana do roli „prywatnego nauczyciela” jednego dziecka lub ucznia.

Odporność psychiczna dziecka nie rozwija się wyłącznie podczas rozmów o emocjach. Budują ją również bardzo zwyczajne doświadczenia: nieudana próba wejścia na drabinkę, przejście po nierównym terenie, zabawa w błocie, samodzielne rozwiązanie problemu czy moment, w którym dorosły powstrzymuje się przed wyręczeniem dziecka. To właśnie w takich sytuacjach dziecko uczy się rozpoznawać reakcje własnego organizmu, radzić sobie z frustracją, podejmować kolejne próby i odzyskiwać równowagę po trudności. Sprawdź, jak doświadczenia sensoryczne mogą wspierać budowanie odporności psychicznej dzieci i dlaczego czasem najlepszą pomocą nauczyciela lub rodzica jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni do samodzielnego działania.

Dokumentowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej stanowi obowiązek każdej placówki oświatowej i jest jednym z elementów organizacji wsparcia uczniów. Prawidłowo prowadzona dokumentacja zapewnia ciągłość działań podejmowanych wobec dziecka, pozwala oceniać ich efektywność, a także potwierdza realizację obowiązków szkoły. Sprawdź, jakie dokumenty trzeba prowadzić w związku z udzielaniem pomocy psychologiczno-pedagogicznej i za co odpowiada dyrektor.

Dziecko płacze przy rozstaniu, po powrocie z przedszkola jest wyraźnie zmęczone, gorzej śpi albo reaguje znacznie intensywniej niż wcześniej. Łatwo uznać, że to po prostu trudna adaptacja. Tymczasem dla części dzieci dużym wyzwaniem jest nie tylko rozstanie z rodzicem, ale także hałas, nowe zapachy, dotyk, ruch, obecność wielu osób i dziesiątki innych bodźców, które układ nerwowy musi jednocześnie przetwarzać. Sprawdź, jak integracja sensoryczna wpływa na adaptację do przedszkola i jak wspierać dziecko, które w nowym środowisku doświadcza trudności sensorycznych.

Dostosowanie wymagań edukacyjnych jest obowiązkiem nauczyciela, jeżeli uczeń spełnia jedną z przesłanek określonych w przepisach. Nie zawsze potrzebna jest przy tym opinia poradni. Podstawą dostosowania może być także orzeczenie, ustalenia zawarte w IPET albo rozpoznanie dokonane przez nauczycieli i specjalistów w szkole. Przepisy nie wymagają natomiast tworzenia dla każdego ucznia odrębnego dokumentu. Sprawdź, komu należy dostosować wymagania w roku szkolnym 2026/2027, kto za to odpowiada i jak prawidłowo udokumentować te działania.

Ustalenie oceny zachowania nigdy nie jest łatwe. Ocena zachowania ma wpływ na kształtowanie postaw uczniowskich, samodyscyplinę oraz kształtowanie umiejętności społecznych. Ponadto, przyjmuje się, że jest ona narzędziem w procesie wychowawczym i indywidualnym wsparciu ucznia, szczególnie jeśli występują problemy z dyscypliną lub trudnościami interpersonalnymi. Żeby jednak osiągnięcie tych założeń było możliwe, ocena musi być obiektywna, sprawiedliwa i oparta na jasno określonych kryteriach. Przypominamy osiem najważniejszych zasad ustalania rocznej oceny zachowania.

Nauczyciel ma obowiązek przekazywać uczniom i ich rodzicom określone informacje dotyczące m.in. wymagań edukacyjnych, oceniania, postępów i trudności w nauce, przewidywanych ocen oraz udzielanego wsparcia. Nie wszystkie obowiązki informacyjne występujące w szkole obciążają jednak bezpośrednio nauczyciela. W wielu przypadkach przepisy wskazują wychowawcę albo dyrektora. Dlatego ustalenie, kto powinien przekazać konkretną informację, wymaga sięgnięcia do kilku ustaw i rozporządzeń, a nie tylko do Karty Nauczyciela.