
Dla części uczennic i uczniów, którzy spróbowali wagarów, kończy się na pojedynczych przypadkach samowolnej nieobecności. Jednak są także osoby, dla których wagarowanie staje się jednym ze sposobów funkcjonowania w szkolnej rzeczywistości. Jeśli w ich przypadku wagary raz pozwolą im osiągnąć cel (np. uniknąć złej oceny), jest duże prawdopodobieństwo, że spróbują ich znowu i że tendencja do wagarowania będzie się pogłębiać. Konsekwencje mogą być poważne. Dlatego warto zdecydowanie reagować już na pierwsze, nawet pozornie niewinne przypadki wagarowania.

Często zapominamy, że w zasięgu dzieci są substancje niemniej groźne w działaniu niż klasyczne narkotyki. Substancje te, choć nie zostały wymienione w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, zażywane w nieodpowiedni sposób lub w nadmiarze są równie groźne dla zdrowia i życia. Nauczyciele muszą być świadomi tych zagrożeń i aktywnie działać w celu ochrony uczniów przed potencjalnymi skutkami zażywania substancji odurzających. Dowiedz się, które substancje odurzające są popularne wśród młodzieży, po czym poznać, że nastolatek po nie sięga. Sprawdź, jakie obowiązki spoczywają na nauczycielu, który wie o tym, że uczeń stosuje omawiane substancje.

Profilaktyka w edukacji towarzyszy nam od zawsze. Tradycyjna profilaktyka to szereg działań, które mają na celu zapobieganie zachowaniom niepożądanym. Z tym, że jeśli zapytamy przypadkowego dorosłego, czy miał w szkole zajęcia profilaktyczne, zapewne odpowie: „Tak, było o tym, aby nie palić papierosów, nie brać narkotyków, nie pić alkoholu”. Dzieje się tak, ponieważ myśląc o profilaktyce zwykle koncentrujemy się na zajęciach o „tych złych rzeczach”. Planując pracę nad przygotowaniem programu wychowawczo-profilaktycznego na rok 2023/2024 warto natomiast zastanowić się nad wykorzystaniem tzw. profilaktyki pozytywnej. Dowiedz się na czym może polegać prewencja w wychowaniu.

Ciąża to niezależnie od wieku i doświadczenia życiowego duże wyzwanie emocjonalne. Oczekiwaniu na dziecko towarzyszy często spora dawka niepokoju i wewnętrznych sprzeczności. Debiutujący rodzic wypływa na zupełnie nieznane wody, potrzebuje wsparcia bliskich i przestrzeni do tego, by zaadaptować się do nowego świata. Okres dorastania to czas, w którym z natury panują chaos, niepokój. Niezwykle zmienne są zarówno myśli o sobie, jak i uczucia względem świata. To moment budowania tożsamości, sprawdzania jakim się jest i jakim się chce być. Co się stanie, gdy nałożą się na siebie emocjonalne doświadczenia związane z ciążą i dorastaniem? Gdy rodzicami zostają nastolatki? Dowiedz się, jakiego wsparcia szkoła może i powinna udzielić uczennicy w ciąży.

Zbliżające się Święto Zmarłych to czas, w którym w głowach dzieci pojawia się wiele trudnych pytań, na które dorośli nie zawsze potrafią odpowiedzieć. Temat śmierci, utraty bliskich osób, dbania o ich pamięć niesie ze sobą silne emocje, z którymi niektórzy próbują poradzić sobie unikając rozmowy. Jednak strata to naturalny fragment życia człowieka, nie da się od niej uciec – jedyne, co można zrobić, to ją oswoić.

Klęska, porażka, dramat? Niekoniecznie. Odpowiedni mindset pozwoli wykorzystać niepowodzenia wychowawcze do samorozwoju i doskonalenia warsztatu pracy. Niepowodzeń oświadczamy wielokrotnie w codziennej pracy z uczniami lub ich rodzicami, a także we współpracy z innymi członkami rady pedagogicznej. Jeśli założymy, że są czymś naturalnym, a nawet potrzebnym, możemy wykorzystać je do samodoskonalenia.

Program wychowawczo-profilaktyczny podlega ewaluacji co najmniej raz w roku, co pozwoli określić jakich zmian wymaga, co należy poprawić, dodać, usunąć, aby program spełniał swoje zadania a praca szkoły zmierzała we właściwym kierunku.

Od roku szkolnego 2019/2020 szkoła ma obowiązek opracowania programu wychowawczo-profilaktycznego na podstawie wyników diagnozy uwzględniającej zagrożenia związane z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. Sprawdź, jak zrealizować nowy obowiązek, zapoznaj się z przykładowym programem wychowawczo-profilaktycznym na rok 2019/2020 i pobierz przykładowe uchwały rady rodziców i rady pedagogicznej!

Reforma systemu oświaty spowodowała, że obecnie nauka w liceum ogólnokształcącym może trwać cztery lata – w przypadku absolwentów szkoły podstawowej lub 3 lata – w przypadku absolwentów gimnazjów. Czy w związku z tym, w szkole w której prowadzone są klasy dla obu grup absolwentów trzeba opracować dwa odrębne programy profilaktyczno-wychowawcze?

Pozornie błaha czynność, jaką jest rutynowe sprawdzanie głowy dziecka pod kątem wszawicy może być punktem zapalnym do konfliktu między szkołą a rodzicami. Brak porozumienia między rodzicami a pielęgniarką lub dyrektorem może natomiast skończyć się zawiadomieniem sądu rodzinnego o podejrzeniu niewywiązywania się z obowiązków rodzicielskich przez rodziców ucznia.

Pomoc dla ucznia, który zmaga się z trudnościami w zakresie zdrowia psychicznego lub rozwija się w sposób neuroatypowy to proces złożony i wieloaspektowy. Dla terapeutów opinia o funkcjonowaniu ucznia w szkole to niezwykle cenne źródło informacji. Pomaga w rzetelnej diagnozie, rozumieniu trudności pacjenta i planowaniu potrzebnych oddziaływań. W jaki sposób ją napisać, by była naprawdę użyteczna? Które informacje należy uznać za przydatne, a które powinny zostać ograniczone do minimum? W artykule zamieszczono wskazówki dla nauczycieli dotyczące opracowania opinii dla terapeuty zewnętrznego – psychologa i psychiatry.

Opracowanie programu poprawy efektywności wyników kształcenia lub wychowania jest jednym z najważniejszych działań podejmowanych w szkole w odpowiedzi na zalecenia organu nadzoru pedagogicznego. Kto jednak powinien opiniować taki program? Choć odpowiedź na to pytanie wynika wprost z przepisów prawa, w praktyce bywa przedmiotem nieporozumień. Sprawdź, kto opiniuje program poprawy efektywności kształcenia lub wychowania.

Jednym z zadań nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniami jest wspomaganie uczniów w wyborze kierunku kształcenia i zawodu. Obowiązek ten dotyczy wszystkich – także nauczycieli pracujących z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Doradztwo zawodowe dla uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego powinno być prowadzone w taki sposób, aby zapewnić im możliwość indywidualnego rozwoju, a także stworzyć warunki do aktywności zawodowej w przyszłości. O czym powinien pamiętać doradca zawodowy? Sprawdź, jakie są najważniejsze aspekty prowadzenia doradztwa dla uczniów z orzeczeniem.

Działania dotyczące preorientacji zawodowej w przedszkolu powinny być podejmowane w toku realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego – nie trzeba więc opracowywać odrębnego programu. Podpowiadamy, jak powinna być organizowana preorientacja zawodowa w przedszkolu.

Wiosna to moment przełomowy dla ósmoklasistów. Przed nimi pierwsze dorosłe wyzwanie – wybór profilu klasy w liceum ogólnokształcącym lub branży, w której chcą się kształcić. Nie jest łatwo podejmować wiążące decyzje w wieku 14-15 lat. W artykule podpowiadamy, jak wspierać dziecko w wyborze szkoły.

Wyjazdy letnie to okazja do nabywania nowych kompetencji. Dzieci podejmują samodzielne decyzje, przez całą dobę przebywają w otoczeniu rówieśników, bawią się, rozwiązują konflikty, budują własną niezależność. Dla młodszych dzieci to również czas radzenia sobie z separacją od rodziców. Jak wspierać tych obozowiczów i kolonistów, dla których nauka kompetencji społecznych to duże wyzwanie?

Manipulacja w wychowaniu rzadko bywa oczywista. Może przybrać formę zatroskanego spojrzenia, starannie dobranego słowa, niepozornego nacisku. W dobrej wierze, „dla jego dobra”, mówimy uczniowi, co powinien czuć, myśleć i jak się zachować. Nie dostrzegamy, że w tym procesie nie zostaje już miejsca na jego wybór. A przecież proces wychowania nie powinien odbierać wolności, lecz ją wzmacniać. Niniejszy artykuł to zaproszenie do refleksji: Czy naprawdę wiemy, czym jest wpływ pedagogiczny? Czy mamy świadomość, kiedy przekraczamy cienką granicę między wspieraniem a sterowaniem?

Konstruktywna informacja zwrotna jest jednym z najważniejszych narzędzi w pracy nauczyciela. Dobrze przekazana może znacząco wpłynąć na rozwój uczniów, ich motywację i wiarę we własne możliwości. Z kolei nieodpowiednio sformułowana krytyka może skutkować obniżeniem poczucia własnej wartości, a nawet wywołać lęk przed kolejnymi wyzwaniami edukacyjnymi. Jak zatem udzielać uczniom feedbacku w sposób wspierający ich rozwój, a jednocześnie nie osłabiający ich pewności siebie? W artykule wyjaśniamy, jak formułować informację zwrotną, by doceniać i motywować do dalszej pracy.

Użycie siły fizycznej wobec ucznia to rozwiązanie ostateczne, które może być zastosowane tylko w wyjątkowych sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia. W przypadku agresywnego zachowania nauczyciel lub inny pracownik szkoły może być zmuszony do przytrzymania dziecka lub ucznia i nie potrzebuje zgody rodziców na takie działanie. Dowiedz się, w jakich sytuacjach dopuszczalny jest kontakt fizyczny z agresywnym uczniem.

Według aktualnych koncepcji psychologicznych kryzys emocjonalny to przejściowy stan nierównowagi wewnętrznej, wywołany przez krytyczne wydarzenie lub sytuację życiową, która wymaga istotnych zmian i rozstrzygnięć. Jakie wydarzenia mogą sprawić, że w stanie kryzysu znajdzie się dziecko lub nastolatek? Na jakie sygnały zwracać uwagę? W jaki sposób wesprzeć ucznia w drodze do odzyskania równowagi? Jakie kroki warto podjąć? W artykule udzielamy praktycznych wskazówek, jak pomóc dziecku w kryzysie psychicznym.

Problem zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży wciąż bywa niedostrzegany lub bagatelizowany, mimo że jego konsekwencje mogą być tragiczne. Samobójstwo to druga – po wypadkach i nagłych urazach – najczęstsza przyczyna zgonów wśród młodych ludzi. W obliczu tych niepokojących statystyk konieczne jest podejmowanie systematycznych działań profilaktycznych i prewencyjnych przez cały rok – zarówno w szkole, jak i w środowisku domowym. Warto zadać sobie pytanie: jakie sygnały mogą świadczyć o kryzysie psychicznym u dziecka lub nastolatka? Jakie działania można podjąć, aby próby samobójcze nie były wynikiem zaniedbań ze strony dorosłych?

Dziecko, które jest ofiarą przestępstwa – zarówno przemocy, nadużycia, jak i innych form, jest narażone na wiele jego skutków. Samo przestępstwo jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia psychicznego. Do tego dochodzi ryzyko wtórnej wiktymizacji z powodu udziału w postępowaniu sądowym i współpracy z innymi służbami. Jak wesprzeć ucznia w tak trudnej sytuacji? W artykule omawiamy zasady organizacji i udzielania wsparcia dziecięcym ofiarom przestępstwa.

Okres dojrzewania to czas, w którym pojawia się nieskończona ilość wątpliwości. Jaki jestem? Kim jestem? Czy na pewno czuję się komfortowo ze swoim ciałem? Jaka jest moja orientacja seksualna? To tylko maleńka próbka pytań, które powstają w głowach zwyczajnych nastolatków. Dla niektórych z nich okres dorastania to też moment, w którym wątpliwości zaczynają krążyć wokół pojęcia płci. Dla najmłodszych pokoleń określenie „niebinarny” na stałe zagościło w słowniku i nikogo nie dziwi. Kim są uczniowie, którzy się identyfikują z tym pojęciem? Jak ich wesprzeć?

Mam złe sny, boję się zasnąć, a jak nie śpię, to i tak mi się wszystko przypomina. Nie mogę się na niczym skupić, mam poczucie, że nic nie ma sensu. Czasem czuję się tak źle, że nie wiem, co robić. Chciałbym zapomnieć o tamtej sytuacji, ale nie potrafię, ciągle mnie prześladuje . W taki sposób myślą dzieci, które doświadczyły traumy i zmagają się z zespołem stresu pourazowego. Silny uraz psychiczny może zaburzyć całe funkcjonowanie dziecka lub nastolatka. Dlatego warto wiedzieć, jak rozróżnić traumę od kryzysu sytuacyjnego i w jaki sposób wesprzeć ucznia z jej objawami. Trzeba bowiem mieć świadomość, że doświadczenie może dotyczyć każdego ucznia, a dyrektor i nauczyciele powinni być przygotowani do interweniowania w przypadku jej wystąpienia. Dowiedz się, co może wywołać traumę oraz jak nauczyciele i specjaliści mogą wspierać dziecko z doświadczeniem traumy.

Użycie siły fizycznej wobec ucznia to rozwiązanie ostateczne, które może być zastosowane tylko w wyjątkowych sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia. W przypadku agresywnego zachowania nauczyciel lub inny pracownik szkoły może być zmuszony do przytrzymania dziecka lub ucznia i nie potrzebuje zgody rodziców na takie działanie. Dowiedz się, w jakich sytuacjach dopuszczalny jest kontakt fizyczny z agresywnym uczniem.

Według aktualnych koncepcji psychologicznych kryzys emocjonalny to przejściowy stan nierównowagi wewnętrznej, wywołany przez krytyczne wydarzenie lub sytuację życiową, która wymaga istotnych zmian i rozstrzygnięć. Jakie wydarzenia mogą sprawić, że w stanie kryzysu znajdzie się dziecko lub nastolatek? Na jakie sygnały zwracać uwagę? W jaki sposób wesprzeć ucznia w drodze do odzyskania równowagi? Jakie kroki warto podjąć? W artykule udzielamy praktycznych wskazówek, jak pomóc dziecku w kryzysie psychicznym.

Problem zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży wciąż bywa niedostrzegany lub bagatelizowany, mimo że jego konsekwencje mogą być tragiczne. Samobójstwo to druga – po wypadkach i nagłych urazach – najczęstsza przyczyna zgonów wśród młodych ludzi. W obliczu tych niepokojących statystyk konieczne jest podejmowanie systematycznych działań profilaktycznych i prewencyjnych przez cały rok – zarówno w szkole, jak i w środowisku domowym. Warto zadać sobie pytanie: jakie sygnały mogą świadczyć o kryzysie psychicznym u dziecka lub nastolatka? Jakie działania można podjąć, aby próby samobójcze nie były wynikiem zaniedbań ze strony dorosłych?

W szkołach i przedszkolach zdarzają się sytuacje, w których konieczne jest wezwanie pogotowia ratunkowego i zabranie ucznia do szpitala. Wówczas powstaje pytanie – czy nauczyciel musi jechać z uczniem do szpitala? A co, jeżeli konieczna jest hospitalizacja, ale rodzice nie mogą przyjechać do dziecka?

Szkolne wycieczki, trasy pieszych wędrówek i górskie szlaki najczęściej biegną przez las lub polanę. W takim otoczeniu łatwo zapomnieć o zagrożeniach. Jednym z nich, jakże niepozornym, bo niewielkich rozmiarów, jest kleszcz. Dodatkowo użądlenie przez kleszcza nie boli, ponieważ jego ślina zawiera substancje znieczulające. Z tych powodów w przypadku użądlenia przez kleszcza jak i tzw. chorób odkleszczowych najtrafniejszym postępowaniem jest zasada „lepiej zapobiegać niż leczyć”.

Nie ma powodu, aby wykluczać dziecko chore na cukrzycę z udziału w wycieczce szkolnej, jeśli rodzice wyrażają zgodę na wyjazd. To samo dotyczy innych imprez szkolnych, bo dyskotek czy wyjść do kina albo teatru. Sprawdź, o co zadbać, aby dziecko z cukrzycą na wyciecze szkolnej było bezpieczne. Dowiedz się, jakie są obowiązki nauczyciela i rodziców.

Praca wychowawcza w szkole musi nadążać za pojawiającymi się problemami uczniów. Znakiem czasu bez wątpienia jest rewolucja komputerowa ogarniająca różne sfery życia nie tylko dorosłych, ale też dzieci i młodzieży. Podpowiadamy w jaki sposób chronić dzieci przed cyberuzależnieniem i cyberprzemocą – zarówno w szkole, jak i w domu.

Z badań wynika, że ok. 95% dzieci używa telefonów komórkowych, z czego połowa aktywnie z nich korzysta kilkadziesiąt razy dziennie. Coraz częściej określa się współczesne dzieci mianem pokolenia pochylonych głów. Sprawdzamy, dlaczego dzieci tak lubią korzystać z telefonów i jak oduczać ich tego przyzwyczajenia według 10 prostych zasad.

Jak reagować na cyberprzemoc w szkole? Czy istnieje modelowy schemat rozwiązywania problemu, pasujący do każdej sytuacji? W artykule przedstawiamy informacje, jaki kroki należy przedsięwziąć, aby skutecznie radzić sobie z sytuacją cyberprzemocy.