Marzec 2026 r. Zachowania autoagresywne uczniów należą do najtrudniejszych sytuacji, jakie mogą spotkać nauczyciela i szkołę. Wymagają wiedzy, wyczulenia na subtelne sygnały oraz gotowości do udzielenia bezpiecznego, profesjonalnego wsparcia. Skuteczność działań szkoły zależy zarówno od zrozumienia źródeł autoagresji, jak i od umiejętności podejmowania właściwych kroków na każdym etapie: zapobiegania, interwencji i postinterwencji. Podczas webinaru ekspertka wskaże, jak rozpoznawać pierwsze symptomy narastającego napięcia, jak reagować w sytuacji zagrożenia autoagresją oraz jak organizować wsparcie po epizodzie kryzysowym. Szkolenie dostarczy praktycznych wskazówek i konkretnych narzędzi pomocnych w codziennej pracy pedagogicznej.

Stanowisko psychologa szkolnego wiąże się z wieloma wyzwaniami, ale też daje ogromne możliwości wsparcia uczniów, rodziców i nauczycieli. Mimo że jego rola jest coraz lepiej rozumiana, wciąż pojawiają się pytania: czym dokładnie powinien zajmować się psycholog w szkole? Jakie zadania realizuje na co dzień? Z kim współpracuje? I wreszcie – jak odnaleźć się w tej roli, gdy jest to pierwsze doświadczenie zawodowe w środowisku szkolnym? Artykuł zawiera zbiór praktycznych wskazówek dla początkujących psychologów szkolnych. Pomoże zrozumieć, na czym polega codzienna praca w szkole, jak zaplanować działania, jak budować relacje z zespołem i jak skutecznie wspierać uczniów w różnych sytuacjach.

Niech rzuci kamieniem nauczyciel, który w swojej klasie nie miał nigdy „niegrzecznego dziecka”. W każdej szkole i klasie wcześniej czy później znajdą się dzieci, które swoim zachowaniem będą sprawiały problemy wychowawcze, będą silnie wpływały (zwykle negatywnie) na proces grupowy czy wręcz uniemożliwiały przeprowadzenie lekcji. Większość nauczycieli ma swoje sprawdzone metody na takie sytuacje, ale coraz częściej zdarza się, że i one zawodzą, a na „współczesne” dzieci po prostu nie będą działać. Self-Reg to metoda zarządzania stresem, którą stworzył kanadyjski psycholog Stuart Shanker. Dlaczego nawiązuję do stresu mówiąc o „niegrzecznych” dzieciach? Bo każde „niegrzeczne” dziecko, które spotkacie na swojej drodze jest w istocie rzeczy dzieckiem zestresowanym, przebodźcowanym, nieradzącym sobie ze swoimi problemami.

Orzeczenie to drugi obok opinii z poradni dokument, który możemy otrzymać od rodziców lub pełnoletnich uczniów. Opinia jest dokumentem zalecającym szkole podjęcie określonych działań, natomiast orzeczenie obliguje do szczególnej organizacji kształcenia. Najczęściej do szkół dostarczane są orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania. Wskazane w nich zalecenia muszą być respektowane. Co zrobić, kiedy otrzymasz orzeczenie i dowiedz się, jak czytać treści zawarte w nim treści, aby zagwarantować odpowiednie wsparcie dla dzieci i młodzieży?

Sierpień i początek września to czas na przejrzenie programu wychowawczo-profilaktycznego i podjęcie decyzji, czy wymaga on modyfikacji, uzupełnienia lub czasem całkowitej zmiany. Każda zmiana powinna być jednak poprzedzona analizą potrzeb i diagnozą sytuacji szkolnej. Jak pracować, by proces diagnostyczny był nie tylko efektywny i rzetelny, ale także, by stał się ciekawą częścią szkolnego harmonogramu?

Indywidualizacja pracy jest jednym z największych wyzwań edukacyjnych, a organizacja pracy w taki sposób, żeby każdy skorzystał z niej w takim samym stopniu wymaga dużego przygotowania. Dobrze zaplanowana na początku, może okazać się dużym ułatwieniem i stać się nawykiem, a nie stresującym obowiązkiem i piętrzącym się stosem papierów. Dla uczniów dobrze zaplanowana indywidualizacja często jest źródłem motywacji, a często również w życiu okazją na osiągnięcie sukcesu w szkole. Dowiedz się, na czym polega indywidualizacja nauczania. Sprawdź, jak indywidualizować pracę na zajęciach, aby poszczególni uczniowie mogli realizować program we własnym tempie i pokonywać po drodze problemy, z którymi borykają się na poszczególnych przedmiotach.

Profilaktyka w edukacji towarzyszy nam od zawsze. Tradycyjna profilaktyka to szereg działań, które mają na celu zapobieganie zachowaniom niepożądanym. Z tym, że jeśli zapytamy przypadkowego dorosłego, czy miał w szkole zajęcia profilaktyczne, zapewne odpowie: „Tak, było o tym, aby nie palić papierosów, nie brać narkotyków, nie pić alkoholu”. Dzieje się tak, ponieważ myśląc o profilaktyce zwykle koncentrujemy się na zajęciach o „tych złych rzeczach”. Planując pracę nad przygotowaniem programu wychowawczo-profilaktycznego na rok 2023/2024 warto natomiast zastanowić się nad wykorzystaniem tzw. profilaktyki pozytywnej. Dowiedz się na czym może polegać prewencja w wychowaniu.

Zapraszamy do obejrzenia trzyczęściowego webinaru poświęconemu podsumowaniu pracy psychologa i pedagoga w szkole.

Każda grupa ma swoja dynamikę i swoje podziały. Jeśli procesy, które dzieją się w grupie są wspierające wobec wszystkich jej członków, sprawiają, że uczniowie pozytywnie podchodzą do uczestnictwa w tym procesie – mamy sytuację idealną. Niestety, nie zawsze się tak dzieje. Coraz częściej spotykamy się z procesami wykluczającymi, nastawionymi na negatywne zachowania wobec jednego ucznia lub mniejszej grupy. Jako wychowawcy, pedagodzy czy psychologowie mamy obowiązek reagowania w takich sytuacjach. Tylko jak to zrobić, by usprawnić proces, a nie pogorszyć sytuację?

Szkoła jest systemem naczyń powiązanych. Gdy ktoś ten system opuści, zmiana odczuwalna jest na wielu poziomach. Inaczej jednak reagować będziemy, gdy zmiana zachodzi w sposób zupełnie naturalny, a inaczej, gdy mamy do czynienia z wydarzeniem kryzysowych. Gdy mówimy o nagłej utracie w wyniku zdarzenia kryzysowego, może ona mieć bardzo duże przełożenie na przebieg procesu grupowego. Jak rozmawiać z uczniami po śmierci członka społeczności szkolnej?