
Zimowa przerwa świąteczna trwa od 23 do 31 grudnia 2026 roku. Jest to okres wolny od zajęć dydaktycznych dla uczniów, ale nie czas wolny od pracy dla nauczycieli. Jedynie Wigilia oraz pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia są dniami wolnymi od pracy, przy czym w 2026 roku drugi dzień świąt przypada w sobotę. Czy to oznacza, że w pozostałe dni uczniowie mogą przyjść do szkoły? Sprawdź, czy dyrektor musi zapewnić opiekę nad uczniami w czasie przerwy świątecznej, czy nauczyciel może odmówić prowadzenia zajęć opiekuńczych i jak zorganizować dyżury nauczycieli.

Od 5 listopada 2026 r. obowiązują nowe przepisy Kodeksu pracy o mobbingu. Dotyczą one również nauczycieli, a w praktyce szkolnej oznaczają istotną zmianę: nie trzeba już wykazywać, że nękanie trwało wiele miesięcy ani że wywołało rozstrój zdrowia, a minimalne zadośćuczynienie wynosi sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia. Jednocześnie ustawodawca wprost przesądził, że uzasadniona krytyka ze strony dyrektora czy jednorazowa ostra wymiana zdań w pokoju nauczycielskim mobbingiem nie są. Szkoły zatrudniające co najmniej 10 osób muszą ponadto do 5 maja 2027 r. ustalić zasady przeciwdziałania mobbingowi i sposób przyjmowania zgłoszeń. Gdzie zatem przebiega granica i co może zrobić nauczyciel, który czuje się w pracy nękany?

Grudzień to w wielu szkołach czas wigilii klasowych, jasełek i wspólnego kolędowania. Wraz z nimi wracają pytania o to, kto decyduje o organizacji takich wydarzeń. Bywa, że przewodnicząca rady rodziców żąda odwołania jasełek albo – przeciwnie – domaga się, aby wigilia klasowa obejmowała modlitwę i łamanie się opłatkiem przez wszystkich uczniów. Zdarza się również, że rodzice kwestionują uroczystość tylko dlatego, że nie została wpisana do planu pracy szkoły ani do programu wychowawczo-profilaktycznego. Wyjaśniamy, jakie kompetencje ma w tym zakresie rada rodziców, kto rozstrzyga o organizacji wydarzeń związanych ze świętami religijnymi i jak pogodzić szkolną tradycję z poszanowaniem przekonań wszystkich uczniów i ich rodziców.

11 listopada 2026 r., czyli Narodowe Święto Niepodległości, przypada w środę. Czy z tego powodu nauczyciele mogą liczyć na dodatkowy dzień wolny od pracy? W przeciwieństwie do pracowników objętych ogólnymi przepisami Kodeksu pracy nauczyciele nie nabywają automatycznie takiego uprawnienia. Inaczej jest jednak, gdy w dniu świątecznym wykonują obowiązki służbowe, np. sprawują opiekę nad uczniami podczas uroczystości patriotycznych. Sprawdź, kiedy nauczycielowi przysługuje dodatkowy dzień wolny za pracę 11 listopada 2026 r., w jakim terminie należy go udzielić i kiedy można zastąpić go dodatkowym wynagrodzeniem.

Organizacja szkolnego balu, dyskoteki, festynu czy innego wydarzenia tematycznego wiąże się z obowiązkiem zapewnienia uczniom odpowiednich warunków bezpieczeństwa. Odpowiedzialność za jego realizację spoczywa zarówno na dyrektorze, jak i nauczycielach sprawujących bezpośrednią opiekę nad uczestnikami. Jakie obowiązki wynikają z przepisów? Kto podejmuje decyzję o organizacji wydarzenia? Czy udział uczniów zawsze jest obowiązkowy i kto ponosi odpowiedzialność, jeżeli podczas zabawy dojdzie do wypadku?

Wielu nauczycieli zastanawia się, czy otrzyma wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe w Dniu Edukacji Narodowej. Chodzi oczywiście o godziny ponadwymiarowe niezrealizowane – wszak w Dniu Nauczyciela nie odbywają się zajęcia lekcyjne. Czy zatem nauczyciel otrzyma wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe w Dniu Edukacji Narodowej? Rozwiązanie nie jest oczywiste.

Nagrody przyznawane nauczycielom z okazji Dnia Edukacji Narodowej to nagrody, o których mowa w art. 49 Karty Nauczyciela. Otrzymują je nauczyciele za osiągnięcia w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, w tym za zapewnienie bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę, oraz za realizację innych zadań statutowych. Czy taką nagrodę powinien otrzymać każdy nauczyciel zatrudniony w przedszkolu lub szkole? Wyjaśniamy, kto ustala kryteria, kto decyduje o przyznaniu nagrody i kiedy pominięcie nauczyciela może zostać uznane za nierówne traktowanie.

W czasie przerw międzylekcyjnych uczniowie pozostają pod nadzorem nauczycieli. Nauczyciel zobowiązany do pełnienia dyżuru w określonym miejscu nie może go samowolnie opuścić. Opuszczenie dyżuru pociąga za sobą konkretne konsekwencje, szczególnie gdy dojdzie do wypadku. Sprawdź, czy dyrektor może w takiej sytuacji ukarać nauczyciela karą porządkową i kiedy sprawa trafia do rzecznika dyscyplinarnego.

Kwalifikacje do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych wciąż budzą wątpliwości dyrektorów i nauczycieli. Czy każdy pedagog specjalny może prowadzić rewalidację? Czy nauczyciel matematyki po studiach podyplomowych z oligofrenopedagogiki poprowadzi zajęcia z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną? Rozwiewamy te wątpliwości na podstawie przepisów obowiązujących w roku szkolnym 2026/2027. Wyjaśniamy, kiedy pedagog specjalny może prowadzić zajęcia rewalidacyjne, a kiedy nie, oraz w jakich sytuacjach można je powierzyć nauczycielowi przedmiotu. Wszystkie zasady ilustrujemy przykładami z praktyki szkolnej.

W 2026 r. święto Wszystkich Świętych (1 listopada) przypada w niedzielę. Niestety, za to święto nie będzie można odebrać dnia wolnego w inny dzień roboczy. Dlaczego? Otóż tzw. oddanie innego dnia wolnego następuje w przypadku święta wypadającego w innym dniu niż niedziela. Sprawdź wyjaśnienia eksperta – mają one zastosowanie do pracowników niepedagogicznych oraz nauczycieli zatrudnionych w niepublicznych szkołach i placówkach.