
Współczesne dzieci dorastają w środowisku nasyconym technologiami cyfrowymi. Kontakt z ekranami rozpoczyna się bardzo wcześnie, często jeszcze przed rozpoczęciem edukacji szkolnej. W konsekwencji szkoła staje się miejscem, w którym konieczne jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale również kształtowanie prawidłowych nawyków związanych z korzystaniem z technologii. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera pojęcie higieny cyfrowej.

Wyobraź sobie, że każdego dnia budzisz się nieco zmieniony. Tam, gdzie nie było tkanki tłuszczowej, nagle ją znajdujesz, na twarzy wyskakują kolejne wypryski, robisz się mniej proporcjonalny. Ubrania przestają pasować, wyglądasz w nich dziwnie, jakby nie były twoje. Patrzysz w lustro i czujesz się zagubiony we własnym ciele. Brzmi jak dziwny sen? To tylko codzienność – każdego nastolatka.

Wiele pokoleń bawiło się w „prawda czy wyzwanie”. Internetowa wersja tej kultowej gry towarzyskiej nikogo nie powinna dziwić – w końcu coraz więcej obszarów życia młodzieży przenosi się do świata online. Różnica polega jednak na charakterze współczesnych wyzwań. Challenge'e w sieci polegają na wykonywaniu zadań, nagrywaniu ich i publikowaniu filmików w mediach społecznościowych. Niektóre z nich są niewinne i mają charakter zabawy, inne jednak wiążą się z poważnym ryzykiem dla zdrowia i życia. Problem internetowych wyzwań dostrzega także Ministerstwo Cyfryzacji i NASK. Na portalu gov.pl można znaleźć poradnik dla nauczycieli z praktycznymi wskazówkami, jak reagować na niebezpieczne zachowania dzieci i młodzieży w sieci. To ważny sygnał, że temat wymaga uwagi i otwartej rozmowy w szkole. Jak w sposób konstruktywny rozmawiać z uczniami, aby uświadomić im zagrożenia wynikające z podejmowania ryzykownych wyzwań?

Praca nauczyciela i wychowawcy nie polega wyłącznie na przekazywaniu wiedzy. To także codzienne podejmowanie decyzji: kiedy wesprzeć ucznia, a kiedy się wycofać i pozwolić mu zmierzyć się ze skutkami własnych wyborów. To napięcie między pomocą a stawianiem granic jest jednym z najtrudniejszych aspektów pracy wychowawczej. Właśnie w tym kontekście pojawia się pytanie, jak uczyć dziecko odpowiedzialności w sposób, który realnie wspiera jego rozwój, a nie prowadzi do zależności od dorosłego. Artykuł pokazuje, kiedy pomoc daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i sprawstwa, a kiedy odbiera mu szansę na samodzielne uczenie się. Omawia także rolę konsekwencji, granic i refleksji nauczyciela w procesie wychowawczym, którego celem jest nie tylko radzenie sobie z bieżącymi trudnościami, ale przede wszystkim kształtowanie odpowiedzialnego człowieka.

W dniu 21 marca w wielu szkołach pojawiają się kolorowe plakaty, zdjęcia osób w dwóch różnych skarpetkach i hasła o akceptacji. Niestety jednak, dla wielu właśnie na symbolu kończy się refleksja. Uczniowie robią zdjęcie, zakładają niepasujące skarpetki i… następnego dnia wszystko wraca do codzienności. Tymczasem Dzień Zespołu Downa może stać się znacznie ważniejszą lekcją – momentem, w którym uczniowie naprawdę zaczynają rozumieć, czym jest różnorodność, empatia i reagowanie na wykluczenie. W tym artykule pokazano, jak zorganizować szkolne działania, które nie będą tylko jednorazową akcją, ale realną okazją do rozmowy, refleksji i zmiany sposobu myślenia uczniów. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak zamienić symboliczne kolorowe skarpetki nie do pary w wartościową lekcję wychowawczą, poznaj sprawdzone pomysły i konkretne pytania do pracy z klasą.

Każdy nauczyciel przynajmniej kilka razy w karierze zawodowej widział płaczącego ucznia. Z reguły w takiej sytuacji staramy się dowiedzieć, co się stało, a jeżeli to możliwe – wesprzeć ucznia w trudnym dla niego momencie. Jednak co w sytuacji, gdy źródłem problemu jest sam nauczyciel? Czy i jakie konsekwencje mogą spotkać nauczyciela, który swoim zachowaniem doprowadzi ucznia do łez?

Rodzice coraz częściej interesują się zakresem działań realizowanych przez szkoły w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W praktyce pojawia się pytanie: czy rodzic ma prawo odmówić udziału dziecka w zajęciach z psychologiem, także tych grupowych, które są częścią programu wychowawczo-profilaktycznego? Artykuł wyjaśnia granice władzy rodzicielskiej w kontekście przepisów prawa oświatowego.

Zakres diagnozy prowadzonej w związku z koniecznością opracowania programu wychowawczo-profilaktycznego powinien wynikać z problemów występujących w danej społeczności szkolnej. Wskazaniem do wyboru obszaru diagnozy mogą być np. wyniki nauczania, analiza zachowań uczniów, sytuacje problemowe, chęć rozpoznania zagrożeń występujących w szkole itp. Program powinien zostać uchwalony do 30 września.

Przed przystąpieniem do pracy nad programem wychowawczo-profilaktycznym należy przeprowadzić rzetelną diagnozę potrzeb uczniów oraz środowiska szkolnego. W 2025 roku szczególnego znaczenia nabiera powiązanie działań wychowawczych i profilaktycznych z aktualnymi kierunkami polityki oświatowej państwa, ogłoszonymi w maju 2025 r. Wśród priorytetów znalazły się m.in. profilaktyka przemocy rówieśniczej, wspieranie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, promocja zdrowego trybu życia i aktywności fizycznej, rozwijanie postaw obywatelskich, a także higiena cyfrowa i krytyczna analiza informacji. W artykule podpowiadamy, jak zaplanować i opracować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny na rok szkolny 2025/2026, aby był spójny z obowiązującymi priorytetami i adekwatny do realnych potrzeb społeczności szkolnej.

Długotrwała obecność rodzica na terenie szkoły, szczególnie w sytuacji, gdy powołuje się on na przemoc rówieśniczą wobec dziecka, stawia dyrektora przed trudnym zadaniem. Z jednej strony szkoła ma obowiązek zapewnić bezpieczeństwo uczniowi i rzetelnie zbadać zgłoszenie, z drugiej – musi chronić całą społeczność szkolną oraz przestrzegać procedur dotyczących obecności osób trzecich. Jak w takiej sytuacji powinien postąpić dyrektor i czy może ograniczyć obecność rodzica?
Obecność monitorów w przestrzeni wspólnej szkoły budzi emocje i wątpliwości rodziców. Najczęściej wskazywane obawy dotyczą przebodźcowania, trudności z koncentracją, nadmiernej ekspozycji na bodźce wizualne oraz problemów z samoregulacją u dzieci, szczególnie tych ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Należy natomiast pamiętać, że prawo oświatowe nie zakazuje ani nie nakazuje montażu ekranów w szkole. Decyzja ma charakter organizacyjny i należy do dyrektora szkoły. Podejmując ją trzeba zadbać o to, by wdrożone rozwiązanie było zgodne z obowiązkiem zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki oraz uwzględniało indywidualne potrzeby uczniów, w tym zalecenia wynikające z orzeczeń, IPET i WOPFU.

Rodzic dziecka objętego kształceniem specjalnym, posiadający pełnię praw rodzicielskich, ma prawo do wglądu w dokumentację prowadzoną przez szkołę w zakresie dotyczącym jego dziecka. Obejmuje to również dokumentację zajęć rewalidacyjnych, prowadzonych przez nauczycieli i specjalistów w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Przepisy prawa oświatowego jasno określają, co i w jaki sposób powinno być dokumentowane. Sprawdź, czy szkoła musi udostępniać zapisy w dziennikach zajęć i przekazywać rodzicom ksero indywidualnego programu zajęć rewalidacyjnych.

W przypadku zapraszania rodziców do udziału w zajęciach doradztwa zawodowego, podczas których mają oni opowiadać uczniom o swojej pracy, dyrektor szkoły powinien żądać przedstawienia zaświadczenia o niekaralności oraz informacji z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Obowiązek ten wynika z przepisów dotyczących ochrony małoletnich i ciąży nie tylko na pracodawcach, ale również na organizatorach działalności edukacyjnej, w tym także na dyrektorach szkół.

Zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego w klasach VII i VIII szkoły podstawowej są obowiązkowym elementem ramowego planu nauczania. Jeśli prowadzi je nauczyciel przedmiotowy, nie będą one rozliczane w ramach standardowego pensum 18 godzin. W takiej sytuacji nauczyciel realizuje obowiązki na dwóch stanowiskach, co wymaga zastosowania tzw. pensum łączonego.

Zajęcia z doradztwa zawodowego to integralna część działalności edukacyjnej szkół. Ich celem jest wspieranie uczniów w podejmowaniu decyzji dotyczących dalszego kształcenia i kariery zawodowej, a udział w nich jest obowiązkowy. Nie dotyczy to jednak wszystkich form realizacji doradztwa zawodowego. Możliwe jest bowiem zrezygnowanie z udziału w zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu. Sprawdź szczegóły.

Współczesna szkoła coraz częściej sięga po gry i zadania interaktywne jako narzędzie zwiększania zaangażowania uczniów. W wielu opracowaniach podkreśla się ich potencjał motywacyjny, zdolność przyciągania uwagi oraz atrakcyjność dla młodego pokolenia. Jednak praktyka szkolna – a także coraz liczniejsze badania – pokazują, że samo wprowadzenie elementów grywalizacji nie gwarantuje sukcesu dydaktycznego. Co więcej, w niektórych sytuacjach może prowadzić do efektów odwrotnych do zamierzonych. Analizy obejmujące dziesiątki badań wskazują, że elementy takie jak punkty, rankingi czy odznaki bywają powiązane z pogorszeniem wyników, spadkiem zrozumienia materiału czy problemami motywacyjnymi. Oznacza to, że pytanie nie brzmi dziś: „czy stosować gry?”, lecz raczej: kiedy i jak je stosować, aby rzeczywiście wspierały uczenie się.

Współczesna edukacja coraz wyraźniej odchodzi od modelu transmisyjnego, opartego na biernym przekazywaniu wiedzy, na rzecz podejścia aktywizującego ucznia. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają gry i zadania interaktywne, które nie tylko uatrakcyjniają proces dydaktyczny, lecz przede wszystkim wpływają na jego efektywność. Gry edukacyjne oraz interaktywne zadania stanowią dziś ważne narzędzie edukacyjne w pracy z uczniami szkół podstawowych, pozwalające angażować uczniów i rozwijać ich wiedzy i umiejętności poprzez zabawę. Ich skuteczność znajduje uzasadnienie zarówno w psychologii poznawczej, jak i w wynikach badań nad uczeniem się opartym na działaniu.

Nuda jest jednym z najczęściej zgłaszanych doświadczeń przez uczniów na wszystkich etapach edukacji. Zwykle bywa interpretowana jako brak chęci, lenistwo lub opór wobec pracy. Tymczasem z perspektywy psychologicznej nuda nie jest pustym stanem emocjonalnym ani „brakiem czegokolwiek”. To ważny sygnał mówiący o potrzebach ucznia – tych poznawczych, emocjonalnych i relacyjnych. Kiedy dziecko mówi „nudzi mi się” albo „nie chce mi się”, często komunikuje coś znacznie bardziej złożonego, niż niechęć do zadania.

Kształtowanie umiejętności (skillstreaming) jest psychoedukacyjnym podejściem behawioralnym o charakterze profilaktycznym i terapeutycznym, którego korzenie wywodzą się zarówno z psychologii, jak i z pedagogiki. Procedury opierają się na czterech bezpośrednich regułach nauczania: modelowanie, odgrywanie ról, udzielanie informacji zwrotnych i transfer umiejętności. Dowiedz się, co obejmuje trening umiejętności prospołecznych, jak prowadzi się trening zastępowania agresji oraz jak wspierać uczniów w rozwijaniu takich kompetencji jak empatia, słuchanie, proszenie o pomoc i konstruktywne reagowanie w sytuacjach społecznych.

Agresja i przemoc wśród dzieci i młodzieży mają różny charakter i stanowią istotne zjawisko w środowisku edukacyjnym. Bywa sposobem rozładowania własnej frustracji, kontroli nad otoczeniem, wynika z własnych doświadczeń przemocy. Jak reagować jednak, gdy agresor to uczeń z niepełnosprawnością? Gdy jego rozumienie sytuacji społecznych i norm, czy myślenie przyczynowo – skutkowe jest na poziomie niższym niż rówieśników? Gdy towarzyszy mu impulsywność, która uniemożliwia lub utrudnia pohamowanie gwałtownych reakcji?

Higiena cyfrowa w szkole przestała być tematem dodatkowym – dziś bezpośrednio wpływa na koncentrację , samopoczucie , zdrowie psychiczne i ogólny dobrostan uczniów. W świecie intensywnego korzystania z urządzeń ekranowych , w tym smartfonów , nauczyciele coraz częściej szukają konkretnych , praktycznych rozwiązań: co działa , od czego zacząć i jak wprowadzać zasady , które mają sens. Artykuł odpowiada na najczęstsze pytania i pokazuje , jak wprowadzać higienę cyfrową w sposób realny , spójny i skuteczny , wspierając zrównoważony rozwój uczniów i budowanie równowagi cyfrowej.

Kształtowanie umiejętności (skillstreaming) jest psychoedukacyjnym podejściem behawioralnym o charakterze profilaktycznym i terapeutycznym, którego korzenie wywodzą się zarówno z psychologii, jak i z pedagogiki. Procedury opierają się na czterech bezpośrednich regułach nauczania: modelowanie, odgrywanie ról, udzielanie informacji zwrotnych i transfer umiejętności. Dowiedz się, co obejmuje trening umiejętności prospołecznych, jak prowadzi się trening zastępowania agresji oraz jak wspierać uczniów w rozwijaniu takich kompetencji jak empatia, słuchanie, proszenie o pomoc i konstruktywne reagowanie w sytuacjach społecznych.

Wydawać by się mogło, że wszyscy uczniowie z niecierpliwością wyczekują ferii zimowych. Większość z nich ostatnie dni przed zimowym wypoczynkiem nie może się skupić, Pojawiają się plany na wyjazdy, spotkania, beztroskie popołudnia i długie wieczory. Nie można jednak zapomnieć o tych dzieciach, dla których szkoła to jedyne bezpieczne miejsce. Wolne od agresji dorosłych, dające możliwość kontaktu z rówieśnikami. Czym będą dwa tygodnie bez kontaktu z nauczycielami i psychologiem? W artykule wskazano, co zrobić, aby zapewnić, choć minimalne, wsparcie dla uczniów w czasie ferii zimowych, kiedy nie będzie możliwe udzielanie bezpośredniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

W środowisku szkolnym uczniowie osiągający wysokie wyniki są często postrzegani jako ci, którzy poradzą sobie sami, nie wymagający uwagi, a ich dobre oceny są dowodem stabilności i motywacji. Jednak za maską sukcesu może kryć się głęboko skrywany lęk przed porażką, chroniczne napięcie i nieustanne poczucie, że „to wciąż za mało”. Perfekcjonizm u uczniów zdolnych, choć z zewnątrz wygląda, jak samodyscyplina, często jest formą wewnętrznego przymusu, który prowadzi do przeciążenia i zagubienia. Dowiedz się, dlaczego nadmierne dążenie do perfekcji ma negatywny wpływ na całe życie ucznia i często prowadzi do chronicznego stresu, zarówno w wieku młodzieńczym, jak i dorosłym życiu.

Agresja i przemoc wśród dzieci i młodzieży mają różny charakter i stanowią istotne zjawisko w środowisku edukacyjnym. Bywa sposobem rozładowania własnej frustracji, kontroli nad otoczeniem, wynika z własnych doświadczeń przemocy. Jak reagować jednak, gdy agresor to uczeń z niepełnosprawnością? Gdy jego rozumienie sytuacji społecznych i norm, czy myślenie przyczynowo – skutkowe jest na poziomie niższym niż rówieśników? Gdy towarzyszy mu impulsywność, która uniemożliwia lub utrudnia pohamowanie gwałtownych reakcji?

Przemoc rzadko dzieje się w całkowitej izolacji. W wielu przypadkach obok sprawcy i osoby doświadczającej przemocy obecni są także świadkowie. To często uczniowie, którzy widzą, słyszą lub wiedzą, że ktoś w ich otoczeniu doświadcza krzywdzenia. Mimo to bardzo często nie reagują. Milczenie świadków bywa interpretowane jako obojętność, brak empatii lub przyzwolenie na przemoc. W rzeczywistości przyczyny braku reakcji są zwykle znacznie bardziej złożone i związane z mechanizmami psychologicznymi, społecznymi oraz rozwojowymi. Dla skutecznej profilaktyki oraz budowania bezpiecznego środowiska szkolnego potrzebne jest zrozumienie, dlaczego świadkowie przemocy milczą. Kadra pedagogiczna powinna nie tylko reagować na sytuacje przemocy, ale także wspierać uczniów w przełamywaniu bariery milczenia.

Moja mama mnie uderzyła. Mój tata wyzywa mnie i zamyka w pokoju. Moi rodzice nie kupują jedzenia i ignorują moje prośby. Gdy dziecko postanawia zgłosić nauczycielowi przemoc zwykle czuje ogromny stres. Podobne napięcie pojawia się u odbiorcy trudnej informacji. Jak zareagować, gdy uczeń opisuje przemoc i nadużycie ze strony swoich opiekunów? W takich sytuacjach nauczyciele często zastanawiają się, co powiedzieć i jak poprowadzić rozmowę, aby nie zniechęcić dziecka i nie pogłębić jego lęku. W artykule przedstawiono wskazówki psychologiczne dotyczące pierwszej reakcji nauczyciela, gdy uczeń opisuje przemoc lub poważne nadużycia ze strony swoich opiekunów.

Uczeń chorujący na mukowiscydozę może z powodzeniem realizować obowiązek szkolny w szkole ogólnodostępnej, o ile ta zapewni mu odpowiednie warunki. Wymaga to od nauczycieli znajomości specyfiki choroby, elastyczności w zakresie wymagań edukacyjnych oraz gotowości do współpracy z rodzicami i personelem medycznym. W artykule omówiono zagadnienia związane z funkcjonowaniem dziecka z mukowiscydozą w środowisku szkolnym. Przedstawiono wpływ objawów choroby na codzienną aktywność ucznia, zasady organizacji bezpiecznych warunków nauki i uczestnictwa w zajęciach wychowania fizycznego, a także rekomendacje dotyczące higieny, odpoczynku i wsparcia emocjonalnego. Artykuł zawiera również praktyczne wskazówki dotyczące dostosowania wymagań edukacyjnych i prowadzenia współpracy z rodziną ucznia.

Przeprowadzanie badań przesiewowych wad postawy uczniów na terenie szkoły jest możliwe, ale tylko w ściśle określonych warunkach. Nie może ich organizować odpłatnie prywatna firma zewnętrzna. Badania takie mogą być realizowane wyłącznie w ramach działań profilaktycznych prowadzonych przez pielęgniarki lub higienistki szkolne, albo w ramach programów zdrowotnych finansowanych przez samorządy. Artykuł wyjaśnia, jakie obowiązki ciążą na szkole, jaką rolę pełni gabinet profilaktyki zdrowotnej oraz jakie są granice współpracy z podmiotami zewnętrznymi.

Czy wychowankowie bursy mogą samodzielnie przechowywać i przyjmować leki w swoich pokojach, czy też obowiązek ich wydawania spoczywa na personelu? Wraz ze wzrostem liczby uczniów objętych leczeniem farmakologicznym, szczególnie psychiatrycznym, pojawiają się wątpliwości dotyczące zasad bezpieczeństwa i odpowiedzialności. Jakie obowiązki spoczywają na kadrze bursy? Czy można wprowadzić wewnętrzne regulacje w tym zakresie? Sprawdź, jak zgodnie z prawem zapewnić bezpieczeństwo wychowankom wymagającym stałego przyjmowania leków.

Higiena cyfrowa w szkole przestała być tematem dodatkowym – dziś bezpośrednio wpływa na koncentrację , samopoczucie , zdrowie psychiczne i ogólny dobrostan uczniów. W świecie intensywnego korzystania z urządzeń ekranowych , w tym smartfonów , nauczyciele coraz częściej szukają konkretnych , praktycznych rozwiązań: co działa , od czego zacząć i jak wprowadzać zasady , które mają sens. Artykuł odpowiada na najczęstsze pytania i pokazuje , jak wprowadzać higienę cyfrową w sposób realny , spójny i skuteczny , wspierając zrównoważony rozwój uczniów i budowanie równowagi cyfrowej.

Karykaturalne i prześmiewcze przekształcanie zdjęć kolegi lub kolegów oraz pokazywanie ich innym uczniom, nawet bez udostępniania w Internecie, może stanowić formę przemocy rówieśniczej. Choć nie w każdej sytuacji możliwe jest jednoznaczne przesądzenie o odpowiedzialności karnej, zachowanie takie ma znamiona poniżania i dokuczania, a tym samym wymaga zdecydowanej reakcji szkoły. Nie można bowiem pomijać faktu, że działania ośmieszające mogą być szczególnie dotkliwe dla małoletnich, zwłaszcza w okresie silnej potrzeby akceptacji przez grupę rówieśniczą.

Hejt wśród dzieci i młodzieży stał się jednym z najpoważniejszych wyzwań wychowawczych XXI wieku. Media społecznościowe, komunikatory i platformy gamingowe są dziś naturalnym środowiskiem rozwoju młodych ludzi. Są niestety także przestrzenią, w której łatwo o przemoc psychiczną. Ważne, aby nauczyciele zrozumieli, dlaczego dzieci hejtują, zanim zaczną reagować na same zachowania. Agresja w sieci rzadko wynika z faktycznej nienawiści. Najczęściej stanowi objaw niezaspokojonych potrzeb, deficytów emocjonalnych lub trudności rozwojowych.