
Z roku na rok przybywa w szkołach uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, którzy wymagają indywidualnego wsparcia. Dostosowania wymagań edukacyjnych wymagają m.in. dzieci z zaburzeniami autystycznymi. Praca z uczniami w spektrum stanowi wyzwanie dla każdego nauczyciela, nie wyłączając nauczycieli języków obcych. Jak przełamać wzajemne obawy, lęki i frustracje? W jaki sposób prowadzić lekcje języka obcego, aby rozwinąć potencjał ucznia z zaburzeniem ze spektrum autyzmu? W jaki sposób zachęcić dziecko do nauki języków obcych, pomóc mu odkryć radość z poznawania nowego języka, zapobiec wykluczeniu językowemu? Garść praktycznych porad w tym zakresie z pewnością usprawni proces opanowywania nowego języka.

Jedną z cech, które stanowią o rozpoznaniu spektrum autyzmu wymienione w najnowszym ICD–11 jest „skłonność do ograniczonych, powtarzalnych i nieelastycznych wzorców zachowania, zainteresowań lub czynności, które są nietypowe lub nadmierne dla danej osoby”. Co to oznacza? Dla każdego dziecka w spektrum autyzmu trochę co innego. Objawy autyzmu mogą być różne i różnie nasilone, nie zawsze są dla innych oczywiste. Nie ulega jednak wątpliwości, że w większości przypadków ogromne znaczenie dla dziecka ze spektrum autyzmu ma rutyna. W artykule omawiamy znaczenie rutyny w życiu dziecka w spektrum autyzmu.

Nie każdy uczeń z autyzmem lub zespołem Aspergera wymaga wsparcia nauczyciela wspomagającego. Często do szkół trafiają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, w których nie ma mowy o konieczności wspomagania ucznia. Czy to oznacza, że szkoły nie muszą zatrudniać nauczycieli wspomagających dla wszystkich dzieci z zespołem Aspergera? Sprawdź, czy dla dziecka trzeba zatrudniać dodatkową osobę, gdy brak takiego zalecenia w orzeczeniu.

Od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-11. Diagnoza autyzmu oraz diagnoza zespołu Aspergera w ICD-11 są postrzegane inaczej niż dotychczas. Rodzi to jednak pewne problemy, ponieważ w Polsce nie ma jednak jeszcze jej oficjalnego tłumaczenia. Wobec tego pojawia się pytanie, jakiej terminologii należy używać? Czy błędem jest używanie określeń „zespół Aspergera” lub "diagnoza autyzmu"? Jaką terminologię należy stosować w orzeczeniach wydawanych przez poradnie? Kiedy najważniejsze zmiany w klasyfikacji będą oficjalnie obowiązywały w Polsce?

Nie zawsze w orzeczeniu zawarte są szczegółowe wytyczne dotyczące pracy z dzieckiem objętym kształceniem specjalnym. Taka sytuacja jest najbardziej problematyczna w przedszkolu, gdzie najczęściej dostarczane są orzeczenia o autyzmie. Przepisy nie określają ani wymiaru, ani rodzaju zajęć w przedszkolu. Jak zatem ustalić rodzaj i wymiar wsparcia dla dziecka z autyzmem lub zespołem Aspergera?

Przedszkole do którego uczęszcza dziecko z autyzmem zobowiązane jest do zatrudnienia dodatkowo tzw. nauczyciela wspomagającego. Czy taki nauczyciel musi być obecny w przy dziecku przez cały czas jego pobytu w placówce? Czy zamiast nauczyciela wspomagającego można zatrudnić specjalistę lub zapewnić wsparcie pomocy nauczyciela?

W świetle współczesnych badań autyzm uznawany jest za zaburzenie neurorozwojowe. Oznacza to, że jest związany z nieprawidłowym rozwojem i funkcjonowaniem mózgu. Przypuszczalnie ma on podłoże genetyczne, ale obecny stan wiedzy tego nie potwierdza. Nie bez znaczenia pozostają także czynniki środowiskowe, jednak siły i znaczenia ich oddziaływania wciąż nie wyjaśniono. Czy współczesna nauka potrafi wyjaśnić, skąd bierze się autyzm? Poznaj teorie i hipotezy na temat źródeł autyzmu u dzieci. Sprawdź, które z nich zostały obalone, a które wymagają pogłębionych badań.

U dzieci z autyzmem mogą występować różne zaburzenia dotyczące wielu sfer funkcjonowania. Najważniejsza jest tzw. autystyczna triada, a najistotniejszym z niej jest obszar dotyczący komunikowania się. Nie istnieje niestety jeden, spójny obraz ilustrujący, na czym polegają i jak przebiegają takie zaburzenia komunikacji. Niektóre dzieci w ogóle nie posługują się mową, inne potrafią wykorzystywać ją do komunikacji. W artykule omówiono trudności, które w autyzmie występują najczęściej. Wskazano także etapy rozwoju mowy i języka u dzieci neurotypowych oraz dzieci z autyzmem.

Czy wiesz, w jaki sposób obserwować dziecko z autyzmem, by uzyskać informacje niezbędne do opracowania planu terapii? Diagnoza i wnioski z obserwacji logopedycznej są ważne nie tylko dla logopedów. Informacje powinny być uwzględniane przez wszystkich nauczycieli pracujących z dzieckiem. Z wyników obserwacji skorzysta przede wszystkim nauczyciel wspomagający. Jego zadanie polega bowiem m.in. na wypracowaniu sposobów komunikowania się z uczniem. W artykule opisano najważniejsze aspekty obserwacji logopedycznej dziecka ze spektrum autyzmu. Wynotowano również, jakich informacji powinna udzielić obserwacja dziecka niemówiącego oraz dziecka, które mówi.

Pierwszym zadaniem nauczyciela wspomagającego jest nawiązanie z nim pozytywnego kontaktu. Należy przygotować się na to, że wspomaganie ucznia zespołem Aspergera wymaga cierpliwości. Uczeń nie zawsze chce współpracować. Nauczyciel nie zawsze potrafi go zrozumieć. Mogą pojawić się bunt i złość. Jednak stała obecność nauczyciela i wsparcie pozwalają osiągać cele wychowania i kształcenia dzieci z zaburzeniami. Skorzystaj ze wskazówek eksperta.