
Dyrektor szkoły może zatrudnić specjalistę, który nie posiada przygotowania pedagogicznego, a nauczyciel ten będzie odbywał przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela. Warunkiem jest jednak zatrudnienie go na co najmniej pół etatu z początkiem roku szkolnego na okres dwóch lat. Jeżeli nauczyciel zobowiąże się do uzyskania przygotowania pedagogicznego, będzie nauczycielem początkującym.

Nauczyciel początkujący w okresie odbywania przygotowania do wykonywania zawodu ma obowiązek przeprowadzenia co najmniej dwóch lekcji obserwowanych. Pierwsza lekcja pokazowa ma mniej formalny charakter, ma pomóc nauczycielowi przygotować się do spotkania z drugą komisją. Kolejna obserwacja ma bowiem duży wpływ na dalsze losy awansu zawodowego nauczyciela. Od uzyskanej opinii zależy bowiem to, czy nauczyciel początkujący będzie mógł złożyć wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego. Sprawdź, kiedy przeprowadzić tę lekcję i dowiedz się, jak się do niej przygotować.

Wchodzące w życie 1 września 2025 r. zmiany w zasadach zdobywania stopnia nauczyciela mianowanego budzą wiele wątpliwości nauczycieli rozpoczynających oraz już odbywających przygotowanie do zawodu nauczyciela. Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to dotyczące obowiązkowej dokumentacji nauczyciela odbywającego przygotowanie do wykonywania zawodu. Sprawdź, jakie wymagania w tym zakresie wynikają z nowych przepisów Karty Nauczyciela. W artykule omówiono również różnice między przygotowaniem do zawodu nauczyciela a dawnym stażem nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole oraz omówiono zadania mentora.

Najbliższe zmiany w Karcie nauczyciela przewidują, że nauczyciele rozpoczynający przygotowanie do zawodu będą odbywać je tylko w szkole wskazanej jako podstawowe miejsce pracy. Sprawdź, co zmieni się od 1 września 2025 r. w odniesieniu do przygotowania zawodowego odbywanego przez nauczycieli zatrudnionych w kilku szkołach.

Awans zawodowy nauczyciela to proces wieloetapowy, w którym każdy etap wymaga spełnienia ściśle określonych warunków. Nie zawsze jednak przebiega on bez przeszkód. Zdarzają się sytuacje, gdy nauczyciel początkujący, mimo odbycia przygotowania do zawodu, nie uzyskuje stopnia mianowanego. W takich przypadkach przepisy przewidują dodatkowy okres przygotowania, który ma umożliwić zdobycie niezbędnych kompetencji i ponowne podejście do egzaminu. W artykule wyjaśniamy, kiedy dodatkowe przygotowanie do zawodu jest obowiązkowe, jak wygląda jego przebieg i jakie zadania spoczywają na dyrektorze szkoły oraz mentorze nauczyciela w tym czasie.

Stosowanie w procesie kształcenia innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych jest jednym z zadań systemu oświaty. Dlatego wspieranie nauczycieli w stosowaniu nowatorskich rozwiązań wpisuje się w obowiązki dyrektora szkoły. Z kolei motywacją do rozwoju dla nauczycieli jest uwzględnianie innowacji w awansie zawodowym. Czym jest zatem innowacja pedagogiczna? Które przepisy regulują jej opracowanie i realizację? Czym powinna się charakteryzować, jak ją napisać, dokumentować i ewaluować?

Obowiązujące przepisy dotyczące awansu zawodowego nauczycieli przewidują konieczność dokonania oceny pracy po każdym okresie zatrudnienia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę dyrektor szkoły ma 21 dni na sporządzenie takiej oceny. Choć termin jest krótszy niż standardowe 3 miesiące przewidziane na ocenę pracy czynnego nauczyciela, sam tryb postępowania pozostaje bez zmian. Wyjaśniamy, w jakich sytuacjach dyrektor zobowiązany jest do dokonania oceny pracy po zakończeniu zatrudnienia. Sprawdź, pracę których nauczycieli trzeba obowiązkowo ocenić w razie ustania zatrudnienia – analizujemy sytuację nauczyciela początkującego, kontraktowego (który uzyskał stopień awansu na starych zasadach), mianowanego i dyplomowanego.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli szczegółowe kryteria oceny pracy nauczyciela dzielą się na obowiązkowe kryteria oceny pracy nauczyciela dodatkowe kryteria oceny pracy nauczyciela. Poznaj obowiązkowe i dodatkowe kryteria oceny pracy nauczyciela. Pobierz praktyczną tabelę ułatwiającą ustalenie oceny pracy nauczyciela. Uwaga: wskazówki zawarte w artykule mają zastosowanie wyłącznie do ocen pracy nauczyciela wszczętych przed 28 listopada 2025 r. Od ocen inicjowanych od tej daty obowiązują już zupełnie nowe, jednolite kryteria oraz zmieniona procedura. Przeczytaj artykuł opisujący aktualne zasady oceny pracy nauczyciela: Zmiany w ocenie pracy nauczyciela: nowe kryteria oceny pracy nauczyciela obowiązujące od 28 listopada 2025 r.

Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 września 2022 r. nauczyciel zatrudniony na czas nieokreślony ma sześć lat na uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego. Nieuzyskanie tego stopnia awansu zawodowego będzie skutkowało rozwiązaniem stosunku pracy z pracy z końcem roku szkolnego. To jednak nie wszystko – nauczyciela, który nie zdobędzie tego stopnia awansu zawodowego, nie będzie można zatrudnić na czas nieokreślony w szkole samorządowej. Jak rozumieć te przepisy? Czy można uniknąć zwolnienia z pracy? Czy nieuzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego jest równoznaczne z utratą prawa do wykonywania zawodu i podejmowania pracy w oświacie?

Ocena pracy nauczyciela w drugim roku przygotowania do zawodu musi spełniać określone wymogi formalne, jednak sposób jej przedstawienia nie jest jednoznacznie określony przepisami prawa. Pojawia się zatem pytanie, czy dopuszczalna jest forma tabelaryczna, czy też wyłącznie opisowa. Artykuł przedstawia obowiązujące regulacje oraz praktyczne rekomendacje w tym zakresie.