
Nauczyciel wspomagający to nie pomoc nauczyciela ani asystent jednego dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Jego rola w szkołach i przedszkolach jest znacznie szersza i została szczegółowo określona w rozporządzeniu MEN z 9 sierpnia 2017 r. Zadania tego nauczyciela obejmują nie tylko współorganizowanie zajęć, ale również współpracę z pedagogiem, psychologiem, logopedą i terapeutami oraz udział w opracowywaniu dokumentacji, takiej jak IPET czy WOPFU. W artykule wyjaśniamy, czym zajmuje się nauczyciel wspomagający, jakie są jego najważniejsze zadania oraz dlaczego jego obecność nie może być sprowadzana do roli „prywatnego nauczyciela” jednego dziecka lub ucznia.

Dzieci i młodzież zagrożone niedostosowaniem społecznym to osoby, które ze względu na trudności w funkcjonowaniu społecznym wymagają specjalnej organizacji nauki i metod pracy. W odróżnieniu od niedostosowania społecznego, które jest już stanem utrwalonym, zagrożenie ma charakter wczesnego sygnału ostrzegawczego. To moment, w którym odpowiednie działania wychowawcze i terapeutyczne mogą odwrócić negatywny proces. Dowiedz się, jak rozpoznawać pierwsze symptomy, jakie formy wsparcia warto wdrożyć w szkole i jak skutecznie współpracować z rodzicami oraz instytucjami, aby realnie wspierać uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Hałas w klasie i na przerwach to dla ucznia z niedosłuchem codzienne wyzwanie, które często pozostaje niewidoczne dla otoczenia. Nawet najlepszy aparat słuchowy czy implant ślimakowy nie zapewnią pełnej percepcji dźwięków w tak trudnych warunkach akustycznych. W artykule omawiamy praktyczne sposoby, dzięki którym nauczyciel może wspierać dziecko z wadą słuchu – od organizacji przestrzeni w klasie i na korytarzu, przez dobór aktywności, po jasne zasady komunikacji. Celem jest stworzenie środowiska, w którym uczeń słabosłyszący lub niesłyszący ma równy dostęp do informacji, może aktywnie uczestniczyć w życiu klasy i rozwijać się w poczuciu bezpieczeństwa. Dowiedz się, jak wspierać ucznia w środowisku nauczania i wykorzystaj praktyczne wskazówki do pracy z dzieckiem z wadą słuchu w szkole ogólnodostępnej, integracyjnej i specjalnej.

Dyrektor szkoły lub przedszkola ponosi odpowiedzialność za realizację orzeczeń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Często pojawiają się jednak wątpliwości – czy wskazane w zaleceniach zajęcia powinny być zajęciami rewalidacyjnymi czy specjalistycznymi? Dowiedz się, co odróżnia zajęcia rewalidacyjne i zajęcia specjalistyczne. Dowiedz się, które organizuje się w związku z kształceniem specjalistycznym, a które to zajęcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Od 2022 roku do polskich szkół trafia coraz więcej uczniów z Ukrainy, w tym także dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wsparcie tej grupy uczniów wymaga od nauczycieli, psychologów i dyrektorów znajomości różnic systemowych pomiędzy edukacją specjalną w Polsce i Ukrainie, a także zrozumienia barier, z jakimi mierzą się rodziny. Proces pomocy nie kończy się na przyjęciu go do szkoły – to złożony ciąg działań, obejmujący diagnozę, adaptację, integrację z zespołem klasowym, dostosowanie metod nauczania czy prowadzenie zajęć rewalidacyjnych. Wyzwania te stają się jeszcze większe, gdy dziecko przyjeżdża bez dokumentacji, nie zna języka polskiego i przeżywa stres związany z nową sytuacją. Artykuł przedstawia najważniejsze aspekty pracy z uczniami z Ukrainy ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wyjaśnia, jak wygląda system kształcenia specjalnego w Ukrainie, jak przebiega proces diagnozy w Polsce oraz jak skutecznie organizować wsparcie, które realnie pomoże dziecku odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

Uczniowie z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i ADHD lepiej funkcjonują w przewidywalnym, uporządkowanym środowisku. Właśnie dlatego istotne jest przygotowanie odpowiednich schematów dnia w domu i w szkole, ustalenie zasad współpracy z rodzicami oraz wdrożenie systemów nagradzania – zarówno w środowisku domowym, jak i szkolnym. Poniższy artykuł przedstawia przykładowe rozwiązania, które można wdrożyć w pracy z uczniem.

Szkoła nie ma prawa stawiać warunku mówiącego, że rezygnacja z zajęć rewalidacyjnych pozbawia ucznia prawa do innych form wsparcia, np. indywidualnych zajęć edukacyjnych. Takie działania są sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa oświatowego i mogą prowadzić do naruszenia praw ucznia z niepełnosprawnością. Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ma prawo do organizacji niektórych zajęć indywidualnie nawet, jeżeli zrezygnował z zajęć rewalidacyjnych.

Uczniowie z niepełnosprawnościami to bardzo różnorodna grupa. Wśród nich znajdują się dzieci i młodzież z niepełnosprawnościami natury fizycznej, wadami słuchu i wzroku, z niepełnosprawnością intelektualną i zaburzeniami neurorozwojowymi. Wielu z nich napotyka bariery w korzystaniu z narzędzi cyfrowych, które ich rówieśnicy uważają za zupełnie intuicyjne. Wspieranie uczniów z niepełnosprawnościami w korzystaniu z TIK (technologii informacyjno-komunikacyjnych) wymaga nie tylko wiedzy o dostępnych narzędziach, ale również umiejętności dostosowania ich do indywidualnych potrzeb i możliwości. W jaki sposób wesprzeć uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych w pracy z użyciem e-narzędzi? Jakie aplikacje i programy wybierać, aby wspierać rozwój tak istotnych współcześnie kompetencji cyfrowych?

Wybór podręczników dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym to zadanie nauczycieli pracujących z uczniem. Dowiedz się, jakie kryteria decydują o doborze materiałów edukacyjnych? W jaki sposób podręczniki i programy nauczania są dostosowywane do indywidualnych potrzeb dzieci?

Zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD), znane również jako centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego (CAPD), należą do trudnych do wychwycenia problemów rozwojowych. To zaburzenie pracy układu słuchowego na poziomie centralnym, wpływające na prawidłowe rozpoznawanie i interpretację dźwięków. Mimo prawidłowego słuchu fizycznego, dzieci z tym zaburzeniem mają problemy z właściwym odbiorem i interpretacją dźwięków w mózgu. Ich trudności nie zawsze są od razu widoczne, dlatego tak ważne jest, by nauczyciele, rodzice i specjaliści znali najczęstsze objawy i potrafili je odpowiednio powiązać z funkcjonowaniem ucznia w środowisku szkolnym i społecznym. Możesz również obejrzeć webinar: Uczeń z zaburzeniami przetwarzania słuchowego, w którym ekspertka szczegółowo omawia najważniejsze symptomy zaburzeń oraz praktyczne sposoby diagnozowania i wspierania uczniów w codziennej pracy szkolnej.