przemoc w szkole

Moja sieć pomocy

Widzę, reaguję, szukam pomocy – karty pracy rozwijające umiejętność rozpoznawania przemocy i budowania bezpieczeństwa

Zestaw kart pracy został opracowany z myślą o wspieraniu dziecka w rozpoznawaniu sytuacji bezpiecznych i niebezpiecznych, a także w budowaniu gotowości do reagowania i szukania pomocy. Materiał w przystępny i nieprzeciążający sposób wprowadza temat przemocy, granic oraz znaczenia zaufanych dorosłych. Podczas pracy z kartami dziecko uczy się odróżniać zachowania bezpieczne od krzywdzących,  rozwija umiejętność oceny sytuacji społecznych,  utrwala zasady reagowania w sytuacji zagrożenia, rozpoznaje, czym różni się „dobry” i „zły sekret”, buduje własną sieć wsparcia i uczy się, do kogo może zwrócić się o pomoc.

Twórz własne karty pracy i w kreatywny sposób rozwijaj umiejętności swoich uczniów! Za pomocą kreatora kart pracy z łatwością przygotujesz ciekawe materiały ćwiczeniowe odpowiednie dla Twoich uczniów. PRZETESTUJ!

Wykorzystaj również:
Plakaty: Przemoc wobec dzieci – materiały edukacyjne do szkoły i przedszkola

Plakaty: Przemoc wobec dzieci – materiały edukacyjne do szkoły i przedszkola

Wielu dorosłych wciąż nie zdaje sobie sprawy, że nawet pozornie „niewinne” zachowania, takie jak klapsy, są formą przemocy wobec dziecka. Jednocześnie dzieci często nie wiedzą, że mają prawo czuć się bezpiecznie i szukać pomocy. Zestaw plakatów został przygotowany jako materiał edukacyjny do wykorzystania w przestrzeni szkolnej i przedszkolnej – na gazetkach, tablicach informacyjnych oraz podczas działań profilaktycznych. Pobierz zestaw plakatów do wykorzystania w przedszkolu, szkole lub innej placówce. Materiał przygotowano w kilku wariantach graficznych.

Przeczytaj artykuł:

Plakaty w prosty i zrozumiały sposób:
  • pokazują, że przemoc wobec dzieci jest niedopuszczalna
  • wzmacniają przekaz, że dziecko ma prawo powiedzieć o tym, co je spotyka
  • przypominają o znaczeniu reagowania i odpowiedzialności dorosłych
  • wspierają budowanie bezpiecznego środowiska w szkole
Materiały mogą stanowić punkt wyjścia do rozmów z uczniami oraz uzupełnienie zajęć wychowawczych i profilaktycznych. Sprawdzają się także jako stały element przestrzeni edukacyjnej, który wzmacnia ważne komunikaty dotyczące bezpieczeństwa dzieci.
Uczeń z niepełnosprawnością jako sprawca przemocy rówieśniczej. Jak reagować na trudne zachowania?

Uczeń z niepełnosprawnością jako sprawca przemocy rówieśniczej. Jak reagować na trudne zachowania?

Agresja i przemoc wśród dzieci i młodzieży mają różny charakter i stanowią istotne zjawisko w środowisku edukacyjnym. Bywa sposobem rozładowania własnej frustracji, kontroli nad otoczeniem, wynika z własnych doświadczeń przemocy. Jak reagować jednak, gdy agresor to uczeń z niepełnosprawnością? Gdy jego rozumienie sytuacji społecznych i norm, czy myślenie przyczynowo – skutkowe jest na poziomie niższym niż rówieśników? Gdy towarzyszy mu impulsywność, która uniemożliwia lub utrudnia pohamowanie gwałtownych reakcji?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak reagować, gdy uczeń z niepełnosprawnością przejawia zachowania agresywne?
  • Z czego może wynikać agresja u ucznia z niepełnosprawnością?
  • Czy każde trudne zachowanie ucznia można uznać za przemoc rówieśniczą?
  • Jak zapewnić bezpieczeństwo wszystkim uczniom w sytuacji agresji?
  • Jak uczyć ucznia z niepełnosprawnością alternatywnych, bezpiecznych sposobów reagowania?

Do materiału dołączona jest Szybka reakcja na agresję ucznia – checklista nauczyciela.

 
Czy każde agresywne zachowanie ucznia z niepełnosprawnością to przemoc?
Nie. Nie każde trudne zachowanie ma charakter przemocy rówieśniczej. Aby mówić o przemocy, musi pojawić się celowość lub powtarzalność działania oraz realna krzywda drugiej osoby.
Co zrobić w pierwszych sekundach sytuacji agresji?
Najważniejsze jest natychmiastowe zatrzymanie zachowania, zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim uczniom oraz nazwanie sytuacji w sposób spokojny i konkretny.
Czy należy inaczej reagować na agresję ucznia z niepełnosprawnością?
Nie. Każda sytuacja agresji wymaga jasnej i stanowczej reakcji. Różnica polega na tym, że oprócz zatrzymania zachowania konieczne jest uwzględnienie możliwości ucznia i praca nad rozwijaniem alternatywnych sposobów reagowania.
Jak wspierać ucznia, który ma trudności z kontrolą agresji?
Najważniejsze jest uczenie konkretnych strategii: rozpoznawania napięcia, wycofania się z sytuacji oraz komunikowania emocji. Wsparcie powinno być systematyczne i dostosowane do potrzeb ucznia, często we współpracy ze specjalistami.

Przerywamy milczenie. Porozmawiajmy o przemocy rówieśniczej

Interaktywna gra Przerywamy milczenie. Porozmawiajmy o przemocy rówieśniczej to materiał psychoedukacyjny, który rozwija umiejętność rozpoznawania sytuacji przemocy oraz podejmowania odpowiedzialnych decyzji w roli świadka. Uczeń towarzyszy bohaterowi historii – Adamowi – i wspólnie z nim analizuje sytuacje występujące w klasie, ucząc się odróżniać żart od przemocy, rozpoznawać sygnały ostrzegawcze oraz wybierać bezpieczne formy reagowania.  Zadania mają formę pytań sytuacyjnych, wyboru odpowiedzi oraz ćwiczeń porządkujących działania. Uczeń zdobywa wiedzę dotyczącą ról w sytuacji przemocy (sprawca, ofiara, świadek), uczy się, gdzie szukać pomocy oraz jak wspierać osobę doświadczającą krzywdy. Dzięki interaktywnej formie materiał angażuje emocjonalnie, umożliwia natychmiastową informację zwrotną i wzmacnia refleksję nad własnymi postawami. Może być wykorzystywany podczas godzin wychowawczych, zajęć profilaktycznych, terapii pedagogicznej oraz zajęć z zakresu kompetencji społeczno-emocjonalnych.

Cisza między ławkami. Opowiadanie_page-0001

Cisza między ławkami – świadkowie przemocy i ich wybory. Karty pracy z nagraniem audio

„Cisza między ławkami” to zestaw materiałów psychoedukacyjnych dla uczniów w wieku 13–15 lat, oparty na realistycznym opowiadaniu o przemocy rówieśniczej i milczeniu świadków. Historia Maksa pokazuje, jak drobne sytuacje – komentarze, żarty, nagrania czy brak reakcji – stopniowo prowadzą do wykluczenia i cierpienia jednej osoby. Zestaw koncentruje się nie tylko na sprawcy i osobie krzywdzonej, ale przede wszystkim na świadkach przemocy – ich emocjach, wątpliwościach i momentach wyboru. Materiały pomagają uczniom zrozumieć, dlaczego tak trudno zareagować oraz jak można to zrobić w sposób realny i bezpieczny.

Do materiałów dołączone jest nagranie audio opowiadania, które umożliwia pracę zarówno z uczniami czytającymi samodzielnie, jak i z grupami wymagającymi wsparcia w odbiorze treści.

Przeczytaj artykuł:

Wykorzystaj również:

Świadkowie przemocy w szkole – dlaczego milczą i jak im pomóc?

Świadkowie przemocy w szkole – dlaczego milczą i jak im pomóc?

Przemoc rzadko dzieje się w całkowitej izolacji. W wielu przypadkach obok sprawcy i osoby doświadczającej przemocy obecni są także świadkowie. To często uczniowie, którzy widzą, słyszą lub wiedzą, że ktoś w ich otoczeniu doświadcza krzywdzenia. Mimo to bardzo często nie reagują. Milczenie świadków bywa interpretowane jako obojętność, brak empatii lub przyzwolenie na przemoc. W rzeczywistości przyczyny braku reakcji są zwykle znacznie bardziej złożone i związane z mechanizmami psychologicznymi, społecznymi oraz rozwojowymi. Dla skutecznej profilaktyki oraz budowania bezpiecznego środowiska szkolnego potrzebne jest zrozumienie, dlaczego świadkowie przemocy milczą. Kadra pedagogiczna powinna nie tylko reagować na sytuacje przemocy, ale także wspierać uczniów w przełamywaniu bariery milczenia.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie sygnały świadczą o tym, że uczeń doświadcza przemocy psychicznej lub fizycznej w środowisku szkolnym?
  • Dlaczego świadek przemocy unika interwencji mimo poczucia, że dzieje się coś niepokojącego?
  • W jaki sposób brak reakcji świadków wpływa na rozwój agresji i utrwalanie zjawiska przemocy rówieśniczej?
  • Jakie konsekwencje dla zdrowia psychicznego może mieć bycie świadkiem lub ofiarą przemocy w szkole?
  • Jak nauczyciel i pedagog mogą skutecznie przeciwdziałać przemocy oraz wspierać uczniów w reagowaniu?

Wykorzystaj w pracy z uczniami: 
Określenie „ofiara przemocy” w dokumentach szkolnych – jak zmienić język i perspektywę? 

Określenie „ofiara przemocy” w dokumentach szkolnych – jak zmienić język i perspektywę? 

W szkołach obligatoryjnie opracowywane są procedury postępowania w sytuacjach przemocy rówieśniczej. W tym kontekście pojawia się pytanie o język stosowany w dokumentacji oraz w pracy specjalistycznej – w szczególności o zasadność używania określenia „ofiara przemocy”. Psychologowie sugerują, by go unikać. Czy takie stanowisko ma uzasadnienie? Jakie nazewnictwo jest obecnie rekomendowane?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy użycie określenia „ofiara przemocy” w dokumentach szkolnych jest błędem w świetle prawa oświatowego?
  • Dlaczego zaleca się ostrożność w stosowaniu tego terminu?
  • Jak definicja słowa „ofiara” ze Słownika języka polskiego wpływa na sposób postrzegania dziecka?
  • Jakie określenia są obecnie rekomendowane w procedurach szkolnych i standardach ochrony małoletnich?
Zalacznik nr 1. Kryzys emocjonalny czy naturalne emocje?

Jak rozpoznać kryzys u kolegi z klasy? Warsztat psychoedukacyjny dla uczniów z klas IV–VI szkół podstawowych

Najmłodsi nastolatkowie to grupa bardzo różnorodna. Dziecięca potrzeba zabawy i bliskości z opiekunami miesza się często z już nastoletnim poszukiwaniem własnej tożsamości i niezależności. Pojawia się charakterystyczna dla okresu dorastania zmienność nastroju. Zmiany w funkcjonowaniu dzieci w tym wieku mogą sprawiać, że prawdziwy kryzys emocjonalny pozostaje niezauważony. Zwłaszcza, że uczniowie zbliżają się do rówieśników, oddalając w okresie dojrzewania od dorosłych. Ogromnie istotne jest to, by uczniowie sami byli uważni na siebie nawzajem. Ich empatia i postawa wspierająca w grupie to podstawa zapobiegania kryzysom psychicznym w tym okresie życia. Wzmocnienie tych wartości i postaw jest celem niniejszego scenariusza.

Uczestnicy Uczniowie klas IV–VI
Cele ogólne Rozwój empatii i kształtowanie postawy wspierającej wobec rówieśników
Cele szczegółowe Rozwijanie umiejętności:
  • identyfikowania emocji i stanów emocjonalnych własnych i rówieśników
  • rozróżnienia naturalnych, nieprzyjemnych emocji od sygnałów ostrzegawczych, świadczących o kryzysie emocjonalnym
  • bezpiecznego reagowania i szukania pomocy dorosłych w sytuacjach trudnych
  • udzielenia pierwszej pomocy emocjonalnej poprzez rozmowę wspierającą z rówieśnikiem
Czas trwania 90 minut
Potrzebne materiały
  • załącznik nr 1. Kryzys emocjonalny czy naturalne emocje?
  • kartki i przybory do pisania
  • tablica/flipchart
  • kartki samoprzylepne
Liczba uczestników Zespół klasowy
W naszej klasie była przemoc. Scenariusz warsztatów psychoedukacyjnych dla klas VI – VIII

W naszej klasie była przemoc. Scenariusz warsztatów psychoedukacyjnych dla klas VI – VIII

Przemoc rówieśnicza to niestety częste zjawisko w polskiej szkole. Szybkie i zdecydowane zatrzymanie procesu bullyingu jest ogromnie istotne, ale nie wystarczające. Równie ważna jest praca nad przywróceniem poczucia bezpieczeństwa w klasie, w której zaszła przemoc. Praca z całą grupą jest kluczowa. Wymaga jednak rozwagi i uważności na to, co dzieje się między uczniami. Warto być wrażliwym na najmniejsze przejawy mechanizmów wykluczenia i stygmatyzacji, zarówno względem ofiary, jak i sprawcy. Celem zajęć jest zapobieganie wykluczeniu w grupie, w której ujawniono przemoc rówieśniczą.

Uczestnicy Uczniowie klas VI - VIII
Cele ogólne Zapobieganie wykluczeniu w grupie, w której ujawniono przemoc rówieśniczą
Cele szczegółowe 1.  Rozwijanie umiejętności:
  • rozpoznawania różnych form wykluczenia i przemocy
  • identyfikowania zachowań agresywnych, wykluczających i raniących
  • reagowania w sytuacjach trudnych
2.  Trening zachowań empatycznych, uważności na emocje i potrzeby innych. 3.  Wzmacnianie świadomości własnego wpływu na przebieg zdarzeń związanych z przemocą
Potrzebne materiały
  • kartki i przybory do pisania,
  • tablica/flipchart,
  • karteczki samoprzylepne,
  • załącznik nr 1. Opisy sytuacji
Czas trwania 90 minut
Liczba uczestników Zespół klasowy
 
Warsztaty psychoedukacyjne dla klas VI–VIII po doświadczeniu przemocy rówieśniczej koncentrują się na odbudowie poczucia bezpieczeństwa, zapobieganiu wykluczeniu oraz wzmocnieniu roli świadków przemocy. Zajęcia pomagają uczniom odróżniać konflikt od przemocy, rozpoznawać emocje i mechanizmy wykluczania oraz uczyć się empatycznego reagowania i udzielania wsparcia. Kluczowym celem jest przywrócenie odpowiedzialności całej grupy za klimat klasy i pokazanie, że każdy uczeń ma realny wpływ na zatrzymanie przemocy i budowanie bezpiecznych relacji.
Gdy prawdy są dwie. Jak szkoła powinna reagować na bójkę uczniów, gdy każdy przedstawia inną wersję wydarzeń?

Gdy prawdy są dwie. Jak szkoła powinna reagować na bójkę uczniów, gdy każdy przedstawia inną wersję wydarzeń?

Bójka to zwykle finał napięć i nierozwiązanych konfliktów. Po wszystkim pojawia się kolejne wyzwanie – różne wersje zdarzeń i trudność w ocenie sytuacji. Zamiast szukać winnych, szkoła powinna skupić się na wsparciu uczniów, nauce odpowiedzialności i pokojowego rozwiązywania konfliktów. W artykule wyjaśniamy, jak reagować wtedy, gdy prawdy są dwie, a celem interwencji nie jest jedynie „ustalenie faktów”, lecz realne wsparcie uczniów w uczeniu się odpowiedzialności, regulacji emocji i rozwiązywania konfliktów bez przemocy.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Co robić, gdy uczniowie przedstawiają sprzeczne wersje bójki?
  • Dlaczego szybkie szukanie winnego może pogłębić problem?
  • Jak wspierać uczniów w nauce rozwiązywania konfliktów bez przemocy?
  • Jak reagować, by kara nie przesłoniła wychowawczej roli?
Przemoc w szkole. Różne oblicza hejtu i bullyingu. Certyfikowane szkolenie

Przemoc w szkole. Różne oblicza hejtu i bullyingu. Certyfikowane szkolenie

Czym są naprawdę zjawiska hejtu i bullyingu w środowisku szkolnym? W trakcie szkolenia „Przemoc w szkole. Różne oblicza hejtu i bullyingu” przedstawiliśmy praktyczne techniki interwencyjne dla nauczycieli, pedagogów i psychologów, umożliwiające skuteczną reakcję. Uczestnicy dowiadują się, jak rozpoznać przemoc rówieśniczą w jej wielu formach, m.in. wykluczenie, nękanie online, niszczenie reputacji – oraz zapobiegać jej występowaniu. Ekspertka wyjaśnia także, co zrobić, gdy uczniowie znajdują się w kryzysie i jak budować profilaktykę w szkole, zanim zagrożenie się zmaterializuje.

Profilaktyka hejtu i bullyingu w szkole – jak działać skutecznie?

Profilaktyka hejtu i bullyingu w szkole – jak działać skutecznie?

Hejt i przemoc rówieśnicza nie pojawiają się nagle – narastają wtedy, gdy uczniowie nie mają narzędzi, by wyrażać emocje, rozwiązywać konflikty i reagować na krzywdę innych. Podczas webinaru prowadząca pokaże, jak krok po kroku budować profilaktykę opartą na relacjach i bezpiecznym klimacie szkoły, a jednocześnie jak reagować, gdy dojdzie już do bullyingu lub hejtu. Uczestnicy otrzymają gotowe techniki do pracy z klasą, schematy rozmów interwencyjnych oraz wskazówki, jak wzmacniać kompetencje społeczne uczniów i ograniczać agresję słowną w środowisku szkolnym.

Dzięki udziałowi w webinarze uczestnik:

  • pozna praktyczne sposoby zapobiegania hejtowi i bullyingowi w klasie i szkole,
  • otrzyma narzędzia wspierające budowanie zasad, norm i kontraktów klasowych,
  • dowie się, jak prowadzić rozmowy ze sprawcą, osobą pokrzywdzoną oraz świadkami,
  • nauczy się stosować strategie ograniczania agresji słownej i reagowania na przemoc rówieśniczą,
  • pozna schemat prawidłowej interwencji krok po kroku,
  • zrozumie rolę emocji, potrzeb i dynamiki grupy w rozwoju przemocy,
  • będzie potrafił wzmacniać postawy empatii, współodpowiedzialności i reagowania.
Jak odbudować poczucie bezpieczeństwa ucznia w szkole po doświadczeniu przemocy rówieśniczej?

Jak odbudować poczucie bezpieczeństwa ucznia w szkole po doświadczeniu przemocy rówieśniczej?

Przemoc rówieśnicza to poważne zjawisko, które w ostatnich latach niezwykle martwi środowiska szkolne.  W wielu polskich szkołach trwa proces edukowania kadry pedagogicznej, rodziców i uczniów w zakresie wychwytywania zachowań przemocowych i skutecznego reagowania na nie. Skuteczna interwencja i zahamowanie agresji to jednak nie koniec. To dopiero początek pracy na rzecz przywrócenia poczucia bezpieczeństwa skrzywdzonych uczniów. W jaki sposób wspierać dzieci w procesie odbudowy relacji?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak odbudować poczucie bezpieczeństwa ucznia w szkole po doświadczeniu przemocy rówieśniczej?
  • Jakie objawy mogą wystąpić u dziecka po przemocy i co mogą one oznaczać?
  • Jakie formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej i terapeutycznej są najskuteczniejsze w procesie zdrowienia ucznia?
  • Jak pracować z klasą i środowiskiem szkolnym, aby zapobiec powrotowi przemocy i wzmocnić relacje między uczniami?
  • Jakie działania szkoły realnie podnoszą poczucie bezpieczeństwa i odbudowują zaufanie ucznia do dorosłych i rówieśników?

Księga Dylematów. Interaktywna gra typu escape room o przemocy rówieśniczej

„Księga Dylematów” to interaktywna gra edukacyjna typu escape room, w której uczniowie przechodzą przez serię realistycznych sytuacji rówieśniczych i podejmują decyzje wpływające na dalszy bieg wydarzeń. Gra uczy, jak reagować na przemoc, wykluczenie, presję grupy i trudne emocje w relacjach. Dzięki dynamicznej formule uczestnik od razu widzi konsekwencje swoich wyborów, co wzmacnia refleksję, empatię i odpowiedzialność w działaniach. Materiał świetnie sprawdzi się na godzinie wychowawczej, zajęciach profilaktycznych oraz w pracy pedagoga lub psychologa szkolnego. Zachęca do dyskusji, pokazuje różne perspektywy i wspiera budowanie postaw opartych na szacunku, odwadze cywilnej i umiejętności szukania pomocy.

Reaguję mądrze! Interaktywny quiz o przeciwdziałaniu przemocy, hejtowi i bullyingowi

Interaktywna gra pomaga uczniowi uczyć się właściwych reakcji w sytuacjach przemocy rówieśniczej – w klasie, na przerwie i w internecie. Dzięki krótkim scenkom dziecko ćwiczy empatię, odwagę reagowania, nazywanie zachowań przemocowych oraz szukanie pomocy u dorosłych. Każde pytanie angażuje do myślenia, podejmowania decyzji i wyboru najbezpieczniejszego rozwiązania. Materiał wspiera budowanie postawy „świadka-obrońcy”, a nie „biernego obserwatora”.

Portal rekomendowany przez
Sprawdź inne serwisy
Portal Oswiatowy Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa Logopedy Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Kadry i finanse RESQL

© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.