przemoc w szkole

Określenie „ofiara przemocy” w dokumentach szkolnych – jak zmienić język i perspektywę? 

Określenie „ofiara przemocy” w dokumentach szkolnych – jak zmienić język i perspektywę? 

W szkołach obligatoryjnie opracowywane są procedury postępowania w sytuacjach przemocy rówieśniczej. W tym kontekście pojawia się pytanie o język stosowany w dokumentacji oraz w pracy specjalistycznej – w szczególności o zasadność używania określenia „ofiara przemocy”. Psychologowie sugerują, by go unikać. Czy takie stanowisko ma uzasadnienie? Jakie nazewnictwo jest obecnie rekomendowane?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy użycie określenia „ofiara przemocy” w dokumentach szkolnych jest błędem w świetle prawa oświatowego?
  • Dlaczego zaleca się ostrożność w stosowaniu tego terminu?
  • Jak definicja słowa „ofiara” ze Słownika języka polskiego wpływa na sposób postrzegania dziecka?
  • Jakie określenia są obecnie rekomendowane w procedurach szkolnych i standardach ochrony małoletnich?
Zalacznik nr 1. Kryzys emocjonalny czy naturalne emocje?

Jak rozpoznać kryzys u kolegi z klasy? Warsztat psychoedukacyjny dla uczniów z klas IV–VI szkół podstawowych

Najmłodsi nastolatkowie to grupa bardzo różnorodna. Dziecięca potrzeba zabawy i bliskości z opiekunami miesza się często z już nastoletnim poszukiwaniem własnej tożsamości i niezależności. Pojawia się charakterystyczna dla okresu dorastania zmienność nastroju. Zmiany w funkcjonowaniu dzieci w tym wieku mogą sprawiać, że prawdziwy kryzys emocjonalny pozostaje niezauważony. Zwłaszcza, że uczniowie zbliżają się do rówieśników, oddalając w okresie dojrzewania od dorosłych. Ogromnie istotne jest to, by uczniowie sami byli uważni na siebie nawzajem. Ich empatia i postawa wspierająca w grupie to podstawa zapobiegania kryzysom psychicznym w tym okresie życia. Wzmocnienie tych wartości i postaw jest celem niniejszego scenariusza.

Uczestnicy Uczniowie klas IV–VI
Cele ogólne Rozwój empatii i kształtowanie postawy wspierającej wobec rówieśników
Cele szczegółowe Rozwijanie umiejętności:
  • identyfikowania emocji i stanów emocjonalnych własnych i rówieśników
  • rozróżnienia naturalnych, nieprzyjemnych emocji od sygnałów ostrzegawczych, świadczących o kryzysie emocjonalnym
  • bezpiecznego reagowania i szukania pomocy dorosłych w sytuacjach trudnych
  • udzielenia pierwszej pomocy emocjonalnej poprzez rozmowę wspierającą z rówieśnikiem
Czas trwania 90 minut
Potrzebne materiały
  • załącznik nr 1. Kryzys emocjonalny czy naturalne emocje?
  • kartki i przybory do pisania
  • tablica/flipchart
  • kartki samoprzylepne
Liczba uczestników Zespół klasowy
W naszej klasie była przemoc. Scenariusz warsztatów psychoedukacyjnych dla klas VI – VIII

W naszej klasie była przemoc. Scenariusz warsztatów psychoedukacyjnych dla klas VI – VIII

Przemoc rówieśnicza to niestety częste zjawisko w polskiej szkole. Szybkie i zdecydowane zatrzymanie procesu bullyingu jest ogromnie istotne, ale nie wystarczające. Równie ważna jest praca nad przywróceniem poczucia bezpieczeństwa w klasie, w której zaszła przemoc. Praca z całą grupą jest kluczowa. Wymaga jednak rozwagi i uważności na to, co dzieje się między uczniami. Warto być wrażliwym na najmniejsze przejawy mechanizmów wykluczenia i stygmatyzacji, zarówno względem ofiary, jak i sprawcy. Celem zajęć jest zapobieganie wykluczeniu w grupie, w której ujawniono przemoc rówieśniczą.

Uczestnicy Uczniowie klas VI - VIII
Cele ogólne Zapobieganie wykluczeniu w grupie, w której ujawniono przemoc rówieśniczą
Cele szczegółowe 1.  Rozwijanie umiejętności:
  • rozpoznawania różnych form wykluczenia i przemocy
  • identyfikowania zachowań agresywnych, wykluczających i raniących
  • reagowania w sytuacjach trudnych
2.  Trening zachowań empatycznych, uważności na emocje i potrzeby innych. 3.  Wzmacnianie świadomości własnego wpływu na przebieg zdarzeń związanych z przemocą
Potrzebne materiały
  • kartki i przybory do pisania,
  • tablica/flipchart,
  • karteczki samoprzylepne,
  • załącznik nr 1. Opisy sytuacji
Czas trwania 90 minut
Liczba uczestników Zespół klasowy
 
Warsztaty psychoedukacyjne dla klas VI–VIII po doświadczeniu przemocy rówieśniczej koncentrują się na odbudowie poczucia bezpieczeństwa, zapobieganiu wykluczeniu oraz wzmocnieniu roli świadków przemocy. Zajęcia pomagają uczniom odróżniać konflikt od przemocy, rozpoznawać emocje i mechanizmy wykluczania oraz uczyć się empatycznego reagowania i udzielania wsparcia. Kluczowym celem jest przywrócenie odpowiedzialności całej grupy za klimat klasy i pokazanie, że każdy uczeń ma realny wpływ na zatrzymanie przemocy i budowanie bezpiecznych relacji.
Gdy prawdy są dwie. Jak szkoła powinna reagować na bójkę uczniów, gdy każdy przedstawia inną wersję wydarzeń?

Gdy prawdy są dwie. Jak szkoła powinna reagować na bójkę uczniów, gdy każdy przedstawia inną wersję wydarzeń?

Bójka to zwykle finał napięć i nierozwiązanych konfliktów. Po wszystkim pojawia się kolejne wyzwanie – różne wersje zdarzeń i trudność w ocenie sytuacji. Zamiast szukać winnych, szkoła powinna skupić się na wsparciu uczniów, nauce odpowiedzialności i pokojowego rozwiązywania konfliktów. W artykule wyjaśniamy, jak reagować wtedy, gdy prawdy są dwie, a celem interwencji nie jest jedynie „ustalenie faktów”, lecz realne wsparcie uczniów w uczeniu się odpowiedzialności, regulacji emocji i rozwiązywania konfliktów bez przemocy.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Co robić, gdy uczniowie przedstawiają sprzeczne wersje bójki?
  • Dlaczego szybkie szukanie winnego może pogłębić problem?
  • Jak wspierać uczniów w nauce rozwiązywania konfliktów bez przemocy?
  • Jak reagować, by kara nie przesłoniła wychowawczej roli?
Przemoc w szkole. Różne oblicza hejtu i bullyingu. Certyfikowane szkolenie

Przemoc w szkole. Różne oblicza hejtu i bullyingu. Certyfikowane szkolenie

Czym są naprawdę zjawiska hejtu i bullyingu w środowisku szkolnym? W trakcie szkolenia „Przemoc w szkole. Różne oblicza hejtu i bullyingu” przedstawiliśmy praktyczne techniki interwencyjne dla nauczycieli, pedagogów i psychologów, umożliwiające skuteczną reakcję. Uczestnicy dowiadują się, jak rozpoznać przemoc rówieśniczą w jej wielu formach, m.in. wykluczenie, nękanie online, niszczenie reputacji – oraz zapobiegać jej występowaniu. Ekspertka wyjaśnia także, co zrobić, gdy uczniowie znajdują się w kryzysie i jak budować profilaktykę w szkole, zanim zagrożenie się zmaterializuje.

Profilaktyka hejtu i bullyingu w szkole – jak działać skutecznie?

Profilaktyka hejtu i bullyingu w szkole – jak działać skutecznie?

Hejt i przemoc rówieśnicza nie pojawiają się nagle – narastają wtedy, gdy uczniowie nie mają narzędzi, by wyrażać emocje, rozwiązywać konflikty i reagować na krzywdę innych. Podczas webinaru prowadząca pokaże, jak krok po kroku budować profilaktykę opartą na relacjach i bezpiecznym klimacie szkoły, a jednocześnie jak reagować, gdy dojdzie już do bullyingu lub hejtu. Uczestnicy otrzymają gotowe techniki do pracy z klasą, schematy rozmów interwencyjnych oraz wskazówki, jak wzmacniać kompetencje społeczne uczniów i ograniczać agresję słowną w środowisku szkolnym.

Dzięki udziałowi w webinarze uczestnik:

  • pozna praktyczne sposoby zapobiegania hejtowi i bullyingowi w klasie i szkole,
  • otrzyma narzędzia wspierające budowanie zasad, norm i kontraktów klasowych,
  • dowie się, jak prowadzić rozmowy ze sprawcą, osobą pokrzywdzoną oraz świadkami,
  • nauczy się stosować strategie ograniczania agresji słownej i reagowania na przemoc rówieśniczą,
  • pozna schemat prawidłowej interwencji krok po kroku,
  • zrozumie rolę emocji, potrzeb i dynamiki grupy w rozwoju przemocy,
  • będzie potrafił wzmacniać postawy empatii, współodpowiedzialności i reagowania.
Jak odbudować poczucie bezpieczeństwa ucznia w szkole po doświadczeniu przemocy rówieśniczej?

Jak odbudować poczucie bezpieczeństwa ucznia w szkole po doświadczeniu przemocy rówieśniczej?

Przemoc rówieśnicza to poważne zjawisko, które w ostatnich latach niezwykle martwi środowiska szkolne.  W wielu polskich szkołach trwa proces edukowania kadry pedagogicznej, rodziców i uczniów w zakresie wychwytywania zachowań przemocowych i skutecznego reagowania na nie. Skuteczna interwencja i zahamowanie agresji to jednak nie koniec. To dopiero początek pracy na rzecz przywrócenia poczucia bezpieczeństwa skrzywdzonych uczniów. W jaki sposób wspierać dzieci w procesie odbudowy relacji?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak odbudować poczucie bezpieczeństwa ucznia w szkole po doświadczeniu przemocy rówieśniczej?
  • Jakie objawy mogą wystąpić u dziecka po przemocy i co mogą one oznaczać?
  • Jakie formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej i terapeutycznej są najskuteczniejsze w procesie zdrowienia ucznia?
  • Jak pracować z klasą i środowiskiem szkolnym, aby zapobiec powrotowi przemocy i wzmocnić relacje między uczniami?
  • Jakie działania szkoły realnie podnoszą poczucie bezpieczeństwa i odbudowują zaufanie ucznia do dorosłych i rówieśników?

Księga Dylematów. Interaktywna gra typu escape room o przemocy rówieśniczej

„Księga Dylematów” to interaktywna gra edukacyjna typu escape room, w której uczniowie przechodzą przez serię realistycznych sytuacji rówieśniczych i podejmują decyzje wpływające na dalszy bieg wydarzeń. Gra uczy, jak reagować na przemoc, wykluczenie, presję grupy i trudne emocje w relacjach. Dzięki dynamicznej formule uczestnik od razu widzi konsekwencje swoich wyborów, co wzmacnia refleksję, empatię i odpowiedzialność w działaniach. Materiał świetnie sprawdzi się na godzinie wychowawczej, zajęciach profilaktycznych oraz w pracy pedagoga lub psychologa szkolnego. Zachęca do dyskusji, pokazuje różne perspektywy i wspiera budowanie postaw opartych na szacunku, odwadze cywilnej i umiejętności szukania pomocy.

Reaguję mądrze! Interaktywny quiz o przeciwdziałaniu przemocy, hejtowi i bullyingowi

Interaktywna gra pomaga uczniowi uczyć się właściwych reakcji w sytuacjach przemocy rówieśniczej – w klasie, na przerwie i w internecie. Dzięki krótkim scenkom dziecko ćwiczy empatię, odwagę reagowania, nazywanie zachowań przemocowych oraz szukanie pomocy u dorosłych. Każde pytanie angażuje do myślenia, podejmowania decyzji i wyboru najbezpieczniejszego rozwiązania. Materiał wspiera budowanie postawy „świadka-obrońcy”, a nie „biernego obserwatora”.

Reaguj na przemoc. Interaktywna gra typu escape room

„Reaguj na przemoc” to interaktywna gra typu escape room, w której uczeń staje przed realnym problemem przemocy rówieśniczej i ma jedno zadanie: pomóc osobie pokrzywdzonej wydostać się z trudnej sytuacji. Przechodząc kolejne poziomy, uczestnik zdobywa wiedzę o zjawisku przemocy, uczy się rozpoznawać jej sygnały, wskazywać źródła wsparcia, a na końcu – opracowuje plan interwencji. Każdy etap wymaga decyzji, refleksji i reakcji, dzięki czemu gra nie tylko angażuje jak escape room, ale także wzmacnia empatię, sprawczość i gotowość do działania w prawdziwych sytuacjach szkolnych.

Mam prawo do szacunku – karty pracy na Dzień Sprzeciwu Wobec Bicia Dzieci

Mam prawo do szacunku – karty pracy na Dzień Sprzeciwu Wobec Bicia Dzieci

Zestaw „Mam prawo do szacunku” to komplet kart pracy, które wspierają dzieci w wieku 7–10 lat w rozwijaniu świadomości emocjonalnej, wrażliwości na przemoc oraz odwagi do reagowania w trudnych sytuacjach. Pakiet został przygotowany z myślą o obchodach Dnia Sprzeciwu Wobec Bicia Dzieci i doskonale wpisuje się w działania profilaktyczne oraz wychowawcze promujące kulturę dialogu, wsparcia i reagowania bez przemocy. Dzięki różnorodnym formom zadań dziecko uczy się rozpoznawać emocje, nazywać je i adekwatnie reagować. Materiały zostały zaprojektowane tak, by umożliwić dziecku analizę sytuacji społecznych na podstawie ilustracji, podejmowanie decyzji w zadaniach typu „prawda/fałsz”, odróżnianie sytuacji bezpiecznych od niebezpiecznych, gotowość do rozmowy z zaufanym dorosłym, a także budowanie poczucia wpływu i sprawczości.

Wykorzystaj również:

Twórz własne karty pracy i w kreatywny sposób rozwijaj umiejętności swoich uczniów! Za pomocą kreatora kart pracy z łatwością przygotujesz ciekawe materiały ćwiczeniowe odpowiednie dla Twoich uczniów. PRZETESTUJ!

Profilaktyka przemocy rówieśniczej – jak zapobiegać przemocy w szkole

Profilaktyka przemocy rówieśniczej – jak zapobiegać przemocy w szkole

Istotną rolę w zjawisku przemocy rówieśniczej odgrywają mechanizmy społeczne, które wzmacniają jej przejawy i utrudniają reakcję na problem. Dlaczego uczniowie, którzy na co dzień wydają się wrażliwi i odpowiedzialni, mogą stać się sprawcami przemocy lub biernymi świadkami, wspierającymi agresora swoim milczeniem czy aprobatą? W artykule przyglądamy się mechanizmom społecznym, które wpływają na takie zachowania, oraz pokazujemy, jak skutecznie im zapobiegać w codziennej pracy z uczniami. Dowiedz się, jakie działania profilaktyczne mogą pomóc w budowaniu atmosfery bezpieczeństwa i wzajemnego szacunku w grupie.

Z tego artykułu dowiesz się m.in.: 

  • Jakie mechanizmy społeczne wzmacniają przemoc rówieśniczą?
  • Jak działa mechanizm stygmatyzacji w grupie rówieśniczej?
  • Czym jest strategia konfirmacji i efekt fałszywej powszechności?
  • Jak działa mechanizm samospełniającej się przepowiedni?
  • Dlaczego świadkowie przemocy często nie reagują?
  • Co można zrobić, aby skutecznie reagować na przemoc rówieśniczą?
  • Dlaczego diagnoza w początkowej fazie przemocy jest kluczowa?
  • Jakie działania profilaktyczne mogą zapobiegać przemocy?
  • Jak skutecznie współpracować z rodzicami w zapobieganiu przemocy?
  • Czy jednorazowe programy „Zero przemocy” naprawdę działają?
  • Jak nauczyciele mogą efektywnie obserwować relacje między uczniami?
  • Jakie są najczęstsze błędy w reagowaniu na przemoc rówieśniczą?
  • W jaki sposób uczniowie mogą się nauczyć rozpoznawania mechanizmów przemocy?

Wykorzystaj scenariusz zajęć: 

Ukaranie ucznia za bójkę po lekcjach i poza terenem szkoły – narzędzia dyrektora i wychowawcy

Ukaranie ucznia za bójkę po lekcjach i poza terenem szkoły – narzędzia dyrektora i wychowawcy

Niewłaściwe zachowania uczniów nie ograniczają się do czasu spędzanego w szkole w czasie trwania zajęć. Wiele z nich ma miejsce po lekcjach, poza terenem placówki. Nie oznacza to jednak, że szkoła powziąwszy informację o zdarzeniu ma pozostać obojętna. Przedmiotem zainteresowania pedagogów powinna być bowiem nie tylko bójka w szkole, ale również zdarzenia rozgrywające się poza terenem placówki oświatowej. Sprawdź, czy możliwe jest ukaranie ucznia za bójkę po lekcjach.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy nauczyciele i dyrektorzy szkół powinni reagować na zachowania uczniów poza terenem szkoły?
  • Które przepisy dotyczą oceny zachowania ucznia w kontekście jego postępowania poza szkołą?
  • Jakie działania powinna podjąć szkoła w odpowiedzi na niewłaściwe zachowanie ucznia, poza samym karaniem?
  • W jakich sytuacjach szkoła powinna zawiadomić Policję o zachowaniu ucznia?
Infografika: Procedura postępowania w przypadku występowania przemocy agresji fizycznej w szkole

Infografika: Procedura postępowania w przypadku występowania przemocy i agresji fizycznej w szkole

Opracowanie i wdrożenie procedury postępowania w przypadku przemocy i agresji fizycznej jest nie tylko istotne dla bezpieczeństwa uczniów, ale również dla budowania zdrowego i bezpiecznego środowiska szkolnego, w którym wszyscy czują się chronieni i wspierani. Pobierz procedurę postępowania w przypadku występowania przemocy i agresji fizycznej w szkole. Skorzystaj również z infografiki zawierającej kluczowe informacje.

Pobierz również:

Prezentacja multimedialna: Każdy ma prawo do życia bez przemocy

Prezentacja multimedialna: Każdy ma prawo do życia bez przemocy

Prezentacja „Każdy ma prawo do życia bez przemocy” to narzędzie edukacyjne stworzone z myślą o zwiększaniu świadomości na temat przemocy. Materiał w przystępny sposób wyjaśnia, czym jest przemoc, omawia jej różne formy (fizyczna, psychiczna, słowna, emocjonalna, cyberprzemoc) oraz uświadamia długotrwałe skutki, jakie niesie ze sobą zarówno dla ofiar, jak i społeczeństwa. Prezentacja wskazuje także sposoby rozpoznawania sygnałów przemocy oraz praktyczne metody reagowania na nią, podkreślając prawo każdego człowieka do życia w bezpiecznym i wolnym od przemocy środowisku.

Wykorzystaj również:  

Portal rekomendowany przez
Sprawdź inne serwisy
Portal Oswiatowy Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa Logopedy Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Kadry i finanse RESQL

© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.