Dla każdego ucznia, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, opracowuje się w szkole indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny. Opracowując IPET należy brać pod uwagę wnioski z wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia lub dziecka. Przypominamy najważniejsze kwestie związane z przygotowaniem tych dokumentów. Zwracamy uwagę na najważniejsze zasady obowiązujące w roku szkolnym 2025/2026.
Uczniowie ze spektrum autyzmu są bardzo różnorodną grupą zarówno pod względem funkcjonowania społecznego, komunikacyjnego, jak i intelektualnego. Autyzm może mieć zatem różne postacie. Niektóre dzieci nie opanowują mowy i prezentują różne stopnie niepełnosprawności intelektualnej oraz duże deficyty w rozwoju społecznym. Inne mogą być całkiem komunikatywne, czasami wręcz gadatliwe, mogą wykazywać objawy przywiązania do osób znaczących (rodziców), przy jednoczesnych trudnościach w nawiązywaniu prawidłowych relacji z rówieśnikami oraz licznych stereotypiach i schematyzmach w zachowaniu.
Obowiązującym pojęciem w polskim prawie oświatowym jest „niepełnosprawność intelektualna", natomiast w dokumentacji medycznej nadal stosuje się określenie „upośledzenie umysłowe", wynikające z klasyfikacji ICD-10. Sprawdź, jak prawidłowo używać terminów w szkolnych dokumentach.
Szkolne życie dzieci poruszających się na wózku inwalidzkim może być bardzo trudne. Trudności te wynikają nie tylko z ograniczeń ruchowych, ale również z niezaspokojonych potrzeb dziecka.Może być jednak łatwiejsze, jeżeli zostanie im zaoferowana odpowiednia pomoc. Efektywne wspieranie ucznia z niepełnosprawnością może dać więcej niż zajęcia integracyjne. Kluczem jest kształtowanie poczucia umiejscowienia kontroli. Dowiedz się czym są wewnątrzsterowność i zewnątrzsterowność u dzieci poruszających się na wózku inwalidzkim. Sprawdź, które zachowania wspierają, a które hamują samodzielność uczniów.
Przyjęcie do przedszkola dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nakłada na placówkę obowiązek realizowania form wsparcia wskazanych w orzeczeniu. Bardzo często zdarza się jednak, że przedszkole nie jest przygotowane na realizację zaleceń – brakuje kadry oraz wyposażenia. Czy w takim przypadku możliwa jest odmowa przyjęcia do przedszkola dziecka z niepełnosprawnością?
Przepisy nie wskazują, na jaki okres ma być opracowany indywidualny program zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Należy przyjąć, że okres ten nie powinien być dłuższy niż czas, na jaki zostało wydanie orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a jednocześnie gwarantować realizację zaleceń z orzeczenia w okresie, na jaki zostało ono wydane. W przypadku dzieci i młodzież z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim decydujące są względy merytoryczne, czyli ocena poziomu funkcjonowania dziecka.
Nauczyciel wspomagający może pełnić funkcję wychowawcy klasy. Wynika to z przepisów prawa oświatowego, które nie ograniczają funkcji wychowawcy do określonej grupy nauczycieli, z wyjątkiem nauczycieli religii . Jest to zresztą rozwiązanie korzystne dla uczniów, rodziców i nauczyciela wspomagającego. Sprawdź przepisy prawa oświatowego i dowiedz się, o czym powinien pamiętać nauczyciel, aby jego współpraca z uczniem, rodzicami i innymi nauczycielami dobrze się układała?
Doradztwo zawodowe w szkołach dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym powinno być realizowane, ponieważ przepisy nie wykluczają w tym zakresie szkół specjalnych. Natomiast w szkole specjalnej nie prowadzi się tych zajęć w formie zajęć doradztwa zawodowego, o którym mowa w art. 109 ust. 6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe. Działania w zakresie doradztwa zawodowego muszą być dostosowane do specyfiki działalności szkoły i funkcjonowania uczniów. Sprawdź, jak prowadzić zajęcia doradztwa zawodowego w szkole specjalnej.
Przepisy prawa oświatowego nie zawierają odrębnych regulacji dotyczących sposobu organizacji uczniów z niepełnosprawnością. Niezależnie od tego, czy uczeń posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, plan zajęć należy dostosować do możliwości psychofizycznych ucznia. W pracy z uczniem z niepełnosprawnością należy brać pod uwagę to, że oprócz zajęć edukacyjnych, uczestniczy również w zajęciach z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej i zajęciach rewalidacyjnych. Organizację pracy i udzielanie dodatkowej pomocy należy zaplanować w taki sposób, aby uczeń był w stanie efektywnie w nich uczestniczyć. Co oznacza to w praktyce? Dowiedz się, jak powinno wyglądać dostosowanie planu zajęć do potrzeb ucznia z niepełnosprawnością.
Oceny bieżące dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym lub znacznym – są ocenami opisowymi. W praktyce możliwe jest jednak wprowadzenie dodatkowo ocen wyrażonych w stopniach, by zapewnić integrację ucznia z klasą i motywować go do dalszej pracy.
Przepisy prawa oświatowego nie odnoszą się do składu oddziałów ogólnodostępnych, a ponadto określają liczebność oddziału jedynie w odniesieniu do klas I-III szkoły podstawowej. Jak określić dopuszczalną liczbę uczniów z niepełnosprawnością w klasach ogólnodostępnych na drugim i trzecim etapie edukacyjnym?
Przepisy prawa oświatowego wskazują, że wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka obejmuje się dzieci od chwili wykrycia niepełnosprawności do momentu rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej. Brak jednak regulacji zawierających definicję niepełnosprawności. W takim razie – jaki rodzaj niepełnosprawności uzasadnia objęcie dziecka WWR?
Dokumentacja związana z wydłużeniem etapu edukacyjnego powinna obejmować uchwałę rady pedagogicznej, opinię zespołu, którego zadaniem jest planowanie i koordynowanie udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej, oraz zgodę rodziców. Ponadto konieczne jest udokumentowanie przebiegu nauczania ucznia (arkusz ocen) oraz ewentualne wydanie zaświadczenia o przebiegu nauczania.
Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie ma zagwarantowanego miejsca w szkole ogólnodostępnej. Podobnie jak pozostali kandydaci podlega kryteriom rekrutacji dotyczących absolwentów klas ósmych szkoły podstawowej. Sprawdź, w jakich przypadkach możliwa jest odmowa przyjęcia ucznia z niepełnosprawnością do technikum.
© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.
