uczeń z niepełnosprawnością

O czym warto pamiętać, opracowując IPET

O czym warto pamiętać, opracowując IPET

Dla każdego ucznia, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, opracowuje się w szkole indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny. Opracowując IPET należy brać pod uwagę wnioski z wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia lub dziecka. Przypominamy najważniejsze kwestie związane z przygotowaniem tych dokumentów. Zwracamy uwagę na najważniejsze zasady obowiązujące w roku szkolnym 2025/2026.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Dołącz do Akademii ePedagogiki i obejrzyj szkolenie: Na co należy zwrócić uwagę, tworząc IPET dla ucznia?  
Do webinaru dołączono materiały specjalne:
  • Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny. Przykładowa dokumentacja do edycji
  • Wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia. Przykład dokumentu
  • Wzór modyfikacji IPET. Przykład dokumentu
  • Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny. Przykład dokumentu
  • Na co należy zwrócić uwagę, tworząc IPET dla ucznia?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Dlaczego opracowując IPET trzeba brać pod uwagę wnioski z WOPFU?
  • Dla których uczniów szkoła musi opracować indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny?
  • Czy każdego ucznia z niepełnosprawnością należy objąć nauczaniem indywidualnym?
  • Jak krok po kroku powinna przebiegać praca nad indywidualnym programem edukacyjno-terapeutycznym?
  • Kto w roku szkolnym 2025/2026 powinien opracować IPET wraz z WOPFU?
  • Jakie są najważniejsze elementy IPET – wyjaśnienie punkt po punkcie?

Przeczytaj również:

Niepełnosprawność intelektualna czy upośledzenie umysłowe

Niepełnosprawność intelektualna czy upośledzenie umysłowe – jaką terminologię stosować

Obowiązującym pojęciem w polskim prawie oświatowym jest „niepełnosprawność intelektualna", natomiast w dokumentacji medycznej nadal stosuje się określenie „upośledzenie umysłowe", wynikające z klasyfikacji ICD-10. Sprawdź, jak prawidłowo używać terminów w szkolnych dokumentach.

W polskim prawie oświatowym obowiązującym i prawidłowym terminem jest „niepełnosprawność intelektualna” i to właśnie nim należy posługiwać się w dokumentacji szkolnej, takiej jak IPET, WOPFU, dokumentacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej czy zapisy w dziennikach. Określenie „upośledzenie umysłowe” funkcjonuje nadal wyłącznie w dokumentacji medycznej, ponieważ wynika z obowiązującej w Polsce klasyfikacji ICD-10. Do czasu wdrożenia ICD-11 nie należy stosować w dokumentach szkolnych pojęcia „zaburzenia rozwoju intelektualnego”. Rekomendowana jest również forma językowa „uczeń z niepełnosprawnością intelektualną”, która podkreśla podmiotowość ucznia i jest zgodna z aktualnymi standardami edukacyjnymi i prawnymi.

Z artykułu dowiesz się m.in.

  • Jak określać zaburzenia ucznia w dokumentach: niepełnosprawność intelektualna czy upośledzenie umysłowe?
  • Czy w odniesieniu do ucznia o obniżonym ogólnym poziomie funkcjonowania intelektualnego można mówić o niedorozwoju umysłowym?
  • Jak mówić: uczeń niepełnosprawny intelektualnie czy z niepełnosprawnością intelektualną?
  • Czy można już posługiwać się określeniem zaburzenia rozwoju intelektualnego, uwzględnionym w ICD-11?
Wewnątrz- i zewnątrzsterowność u dzieci poruszających się na wózku inwalidzkim. Decyzyjność dziecka na wózku a szkolne życie niepełnosprawnego dziecka

Wewnątrz- i zewnątrzsterowność u dzieci poruszających się na wózku inwalidzkim. Decyzyjność dziecka na wózku a szkolne życie niepełnosprawnego dziecka

Szkolne życie dzieci poruszających się na wózku inwalidzkim może być bardzo trudne. Trudności te wynikają nie tylko z ograniczeń ruchowych, ale również z niezaspokojonych potrzeb dziecka.Może być jednak łatwiejsze, jeżeli zostanie im zaoferowana odpowiednia pomoc. Efektywne wspieranie ucznia z niepełnosprawnością może dać więcej niż zajęcia integracyjne. Kluczem jest kształtowanie poczucia umiejscowienia kontroli. Dowiedz się czym są wewnątrzsterowność i zewnątrzsterowność u dzieci poruszających się na wózku inwalidzkim. Sprawdź, które zachowania wspierają, a które hamują samodzielność uczniów.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czym są zewnętrzne i wewnętrzne poczucie kontroli?
  • Jak poczucie kontroli nad swoim życiem postrzega dziecko na wózku?
  • Które zachowania rodziców dzieci od najmłodszych lat poruszających się na wózku inwalidzkim są szkodliwe?
  • Na czym może polegać szkolna aktywizacja społeczna dzieci z niepełnosprawnością?

Przeczytaj również:

Odmowa przyjęcia do przedszkola dziecka z niepełnosprawnością z powodu braku warunków

Odmowa przyjęcia do przedszkola dziecka z niepełnosprawnością z powodu braku warunków

Przyjęcie do przedszkola dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nakłada na placówkę obowiązek realizowania form wsparcia wskazanych w orzeczeniu. Bardzo często zdarza się jednak, że przedszkole nie jest przygotowane na realizację zaleceń – brakuje kadry oraz wyposażenia. Czy w takim przypadku możliwa jest odmowa przyjęcia do przedszkola dziecka z niepełnosprawnością?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • W jakich przypadkach dopuszczana jest odmowa przyjęcia do przedszkola dziecka z niepełnosprawnością?
  • Kto odpowiada za zapewnienie warunków do realizowania form wsparcia wskazanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego?
Na jaki okres tworzyć indywidualny program zajęć dla ucznia niepełnosprawnego w stopniu głębokim

Na jaki okres tworzyć indywidualny program zajęć dla ucznia z niepełnosprawnością w stopniu głębokim?

Przepisy nie wskazują, na jaki okres ma być opracowany indywidualny program zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Należy przyjąć, że okres ten nie powinien być dłuższy niż czas, na jaki zostało wydanie orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a jednocześnie gwarantować realizację zaleceń z orzeczenia w okresie, na jaki zostało ono wydane. W przypadku dzieci i młodzież z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim decydujące są względy merytoryczne, czyli ocena poziomu funkcjonowania dziecka. 

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak opracować indywidualny program zajęć rewalidacyjno-wychowawczych?
  • Jak często modyfikować program?
  • Jak określić cele realizowanych zajęć i na jaki okres?
Nauczyciel wspomagający jako wychowawca klasy

Nauczyciel wspomagający jako wychowawca klasy

Nauczyciel wspomagający może pełnić funkcję wychowawcy klasy. Wynika to z przepisów prawa oświatowego, które nie ograniczają funkcji wychowawcy do określonej grupy nauczycieli, z wyjątkiem nauczycieli religii . Jest to zresztą  rozwiązanie korzystne dla uczniów, rodziców i nauczyciela wspomagającego. Sprawdź przepisy prawa oświatowego i dowiedz się, o czym powinien pamiętać nauczyciel, aby jego współpraca z uczniem, rodzicami i innymi nauczycielami dobrze się układała?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy nauczyciel wspomagający może zostać wychowawcą klasy?
  • Jakie obowiązki spoczywają na nauczycielu wspomagającym ?
  • Jakie cechy powinien posiadać nauczyciel wspomagający, aby skutecznie wspierać uczniów z niepełnosprawnościami?
  • Jak nauczyciel wspomagający może ułatwić uczniowi integrację z klasą?
  • W jaki sposób inni nauczyciele mogą wspomóc nauczyciela wspomagającego w jego pracy?
  • Które przepisy prawa oświatowego regulują pracę nauczyciela wspomagającego jako wychowawcy klasy?
Doradztwo zawodowe w szkole specjalnej. Czy w szkole specjalnej muszą być prowadzone zajęcia z doradztwa zawodowego

Czy w szkole specjalnej muszą być prowadzone zajęcia z doradztwa zawodowego

Doradztwo zawodowe w szkołach dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym powinno być realizowane, ponieważ przepisy nie wykluczają w tym zakresie szkół specjalnych. Natomiast w szkole specjalnej nie prowadzi się tych zajęć w formie zajęć doradztwa zawodowego, o którym mowa w art. 109 ust. 6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe. Działania w zakresie doradztwa zawodowego muszą być dostosowane do specyfiki działalności szkoły i funkcjonowania uczniów. Sprawdź, jak prowadzić zajęcia doradztwa zawodowego w szkole specjalnej.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • W których szkołach i placówkach trzeba realizować zajęcia z doradztwa zawodowego?
  • Czy dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną przewidziano odrębne zasady?
  • Jakie są formy organizacji doradztwa zawodowego w szkołach specjalnych?
Dostosowanie planu zajęć do potrzeb ucznia z niepełnosprawnością

Dostosowanie planu zajęć do potrzeb ucznia z niepełnosprawnością

Przepisy prawa oświatowego nie zawierają odrębnych regulacji dotyczących sposobu organizacji uczniów z niepełnosprawnością. Niezależnie od tego, czy uczeń posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, plan zajęć należy dostosować do możliwości psychofizycznych ucznia. W pracy z uczniem z niepełnosprawnością należy brać pod uwagę to, że oprócz zajęć edukacyjnych, uczestniczy również w zajęciach z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej i zajęciach rewalidacyjnych. Organizację pracy i udzielanie dodatkowej pomocy należy zaplanować w taki sposób, aby uczeń był w stanie efektywnie w nich uczestniczyć. Co oznacza to w praktyce? Dowiedz się, jak powinno wyglądać dostosowanie planu zajęć do potrzeb ucznia z niepełnosprawnością.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy istnieją wytyczne dotyczące organizacji zajęć dla uczniów z niepełnosprawnością?
  • Czy dyrektor szkoły musi dostosowywać plan zajęć do potrzeb uczniów z niepełnosprawnością?
  • Jakie kryteria powinien spełniać plan zajęć dydaktyczno-wychowawczych dla uczniów z niepełnosprawnością?
  • W jaki sposób plan zajęć może wpłynąć na efektywność wykorzystania czasu przez ucznia z niepełnosprawnością?
  • Co zrobić, gdy plan zajęć nie jest dostosowany do możliwości ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego?
Dodatkowa ocena cyfrowa obok opisowej, by nie dyskryminować ucznia z niepełnosprawnością

Dodatkowa ocena cyfrowa obok opisowej, by nie dyskryminować ucznia z niepełnosprawnością

Oceny bieżące dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym lub znacznym – są ocenami opisowymi. W praktyce możliwe jest jednak wprowadzenie dodatkowo ocen wyrażonych w stopniach, by zapewnić integrację ucznia z klasą i motywować go do dalszej pracy.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • W jaki sposób ustalać oceny dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną?
  • Czy uczeń z orzeczeniem o niepełnosprawności intelektualnej może otrzymywać oceny wyrażane w stopniach?
  • Czy oprócz oceny opisowej nauczyciel może wystawić uczniowi ocenę cyfrową?
Liczba dzieci z niepełnosprawnością w oddziale ogólnodostępnym

Dopuszczalna liczba uczniów z niepełnosprawnością w klasie ogólnodostępnej

Przepisy prawa oświatowego nie odnoszą się do składu oddziałów ogólnodostępnych, a ponadto określają liczebność oddziału jedynie w odniesieniu do klas I-III szkoły podstawowej. Jak określić dopuszczalną liczbę uczniów z niepełnosprawnością w klasach ogólnodostępnych na drugim i trzecim etapie edukacyjnym?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy istnieją wytyczne dotyczące maksymalnej liczby uczniów z niepełnosprawnością w klasach ogólnodostępnych?
  • Które przepisy dotyczą organizacji klas I-III szkoły podstawowej i możliwości zwiększenia liczby uczniów?
  • Jakie są zasady dotyczące oddziałów integracyjnych i liczby dzieci z niepełnosprawnością w tych klasach?
  • W jaki sposób można ustalić dopuszczalną liczbę uczniów z niepełnosprawnością w szkole ogólnodostępnej?
Definicja niepełnosprawności w odniesieniu do dzieci wymagających wczesnego wspomagania rozwoju

Definicja niepełnosprawności w odniesieniu do dzieci wymagających wczesnego wspomagania rozwoju

Przepisy prawa oświatowego wskazują, że wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka obejmuje się dzieci od chwili wykrycia niepełnosprawności do momentu rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej. Brak jednak regulacji zawierających definicję niepełnosprawności. W takim razie – jaki rodzaj niepełnosprawności uzasadnia objęcie dziecka WWR?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czym jest i kiedy należy zastosować wczesne wspomaganie rozwoju u dzieci?
  • Jak definiowana jest niepełnosprawność w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju (WWR)?
  • Jakie dokumenty są niezbędne do potwierdzenia niepełnosprawności dziecka w kontekście WWR?
  • Czy lista niepełnosprawności uprawniających do wczesnego wspomagania jest zamknięta?
  • Jak rozumiane jest pojęcie niepełnosprawności w przepisach dotyczących wczesnego wspomagania i w przepisach dotyczących kształcenia specjalnego?
Trzy niezbędne dokumenty dotyczące przedłużenia etapu edukacyjnego

Trzy niezbędne dokumenty dotyczące przedłużenia etapu edukacyjnego

Dokumentacja związana z wydłużeniem etapu edukacyjnego powinna obejmować uchwałę rady pedagogicznej, opinię zespołu, którego zadaniem jest planowanie i koordynowanie udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej, oraz zgodę rodziców. Ponadto konieczne jest udokumentowanie przebiegu nauczania ucznia (arkusz ocen) oraz ewentualne wydanie zaświadczenia o przebiegu nauczania.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Kto podejmuje decyzję o wydłużeniu etapu edukacyjnego?
  • Jakie dokumenty należy przygotować w związku z wydłużeniem etapu edukacyjnego?
Odmowa przyjęcia ucznia z orzeczeniem do technikum – kiedy jest możliwa?

Odmowa przyjęcia ucznia z orzeczeniem do technikum – kiedy jest możliwa?

Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie ma zagwarantowanego miejsca w szkole ogólnodostępnej. Podobnie jak pozostali kandydaci podlega kryteriom rekrutacji dotyczących absolwentów klas ósmych szkoły podstawowej. Sprawdź, w jakich przypadkach możliwa jest odmowa przyjęcia ucznia z niepełnosprawnością do technikum.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy kandydat z orzeczeniem ma zagwarantowane miejsce  w ogólnodostępnej szkole ponadpodstawowej?
  • Jakie są najczęstsze powody odmowy przyjęcia ucznia z niepełnosprawnością do technikum.
  • Czy niepełnosprawność stanowi przeciwwskazanie do realizowania obowiązku nauki w technikum?

Schodołaz w szkole – czy może obsługiwać go sprzątaczka?

Pytanie: Szkoła zakupiła schodołaz, aby uczeń z niepełnosprawnością mógł się bez problemu przemieszczać z piętra na piętro. Czy obsługę schodołazu można powierzyć sprzątaczce szkolnej, po odpowiednim przeszkoleniu?
Świadectwo ukończenia szkoły dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim

Świadectwo ukończenia szkoły dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim

Uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim realizują tę samą podstawę programową, co uczniowie bez orzeczenia. Jednocześnie jednak, jeżeli takie są zalecenia poradni, program nauczania jest dostosowany do indywidualnych potrzeb ucznia. Jak wobec tego wystawić świadectwo ukończenia szkoły dla tego ucznia? Czy świadectwo szkolne ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim wydaje się na innym druku? Sprawdź, jak dokumentować informacje na temat edukacji i kształcenia dzieci i młodzieży w szkole ogólnodostępnej.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Którzy uczniowie z niepełnosprawnością intelektualna realizują odrębną podstawę programową?
  • Na jakim druku wystawić świadectwo dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim>
  • Jak udokumentować to, że uczeń realizował dostosowany program nauczania>

Przeczytaj również:

Portal rekomendowany przez
Sprawdź inne serwisy
Portal Oswiatowy Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa Logopedy Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Kadry i finanse RESQL

© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.