Obowiązkowe testy sprawnościowe w klasach I–III szkoły podstawowej. Odpowiadamy na pytania

Od lutego 2026 r. w szkołach podstawowych będzie realizowany nowy obowiązek organizacyjny dotyczący edukacji wczesnoszkolnej – przeprowadzanie testów sprawnościowych w klasach 1-3. Zadanie to rodzi liczne pytania zarówno wśród nauczycieli, jak i rodziców uczniów, w szczególności w zakresie celu tych działań, ich zakresu oraz konsekwencji dla dziecka. W artykule przedstawiono analizę obowiązujących przepisów dotyczących m.in. terminów przeprowadzania testów, rodzaju wykonywanych prób, udziału w nich uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, możliwości zwolnienia dziecka z udziału w pomiarach oraz charakteru i wykorzystania uzyskiwanych wyników.

Opieka nad uczniami w czasie przerwy świątecznej

Zimowa przerwa świąteczna trwa od 22 do 31 grudnia 2025 roku. Jest to okres wolny od zajęć dydaktycznych dla uczniów, ale nie czas wolny od pracy dla nauczycieli. Jedynie wigilia oraz pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia są dniami wolnymi od pracy. Czy to oznacza to, że w pozostałe dni uczniowie mogą przyjść do szkoły? Sprawdź, czy dyrektor musi zapewnić opiekę nad uczniami w czasie przerwy świątecznej.

Jak uzasadnić wniosek o zatrudnienie nauczyciela współorganizującego bez wymaganych kwalifikacji?

Dyrektor szkoły może zwrócić się do organu nadzoru pedagogicznego o zgodę na zatrudnienie nauczyciela współorganizującego kształcenie, który nie posiada kwalifikacji z zakresu pedagogiki specjalnej, jeżeli mimo przeprowadzonych działań rekrutacyjnych nie udało się znaleźć odpowiedniego kandydata. W takiej sytuacji konieczne jest szczegółowe uzasadnienie wniosku – należy wykazać brak nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami, opisać podjęte próby ich zatrudnienia oraz wskazać, że proponowany kandydat posiada przygotowanie pedagogiczne i doświadczenie pozwalające na właściwe wspieranie uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. W artykule przedstawiamy przykładowy sposób sformułowania takiego uzasadnienia. Artykuł dotyczy wniosku o wyrażenie zgody na zatrudnienie nauczyciela nieposiadającego wymaganych kwalifikacji, na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela.

Zatrudnienie nauczyciela wspomagającego. Komu przysługuje nauczyciel wspomagający?

W szkołach ogólnodostępnych, w których kształceniem specjalnym są objęci uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na konkretne niepełnosprawności, zatrudnia się dodatkowo tzw. nauczycieli wspomagających, specjalistów lub pomoc, z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu. A co, jeżeli w orzeczeniu nie ma żadnej informacji na temat zatrudnienia dodatkowej osoby? Czy mimo to należy zatrudnić ją w szkole? Przeczytaj artykuł i dowiedz się, komu przysługuje nauczyciel wspomagający i czym można go zastąpić. Udzielone wskazówki odnoszą się do dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym oraz młodzieży w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych (szkoła branżowa, liceum, technikum).

20 aktów prawnych dotyczących edukacji włączającej i kształcenia specjalnego: niezbędnik nauczyciela i dyrektora

Edukacja włączająca to systemowe podejście do kształcenia i wychowania, w którym każdy uczeń ma prawo do pełnoprawnego uczestnictwa w życiu szkoły, a jej zadaniem jest wyrównywanie szans i rozwijanie indywidualnego potencjału. Realizacja tych celów wymaga oparcia działań szkoły na przepisach prawa oświatowego, które określają ramy organizacyjne, obowiązki nauczycieli, dyrektorów i specjalistów oraz gwarantują uczniom dostęp do wsparcia. Niniejsze zestawienie 20 kluczowych aktów prawnych stanowi praktyczne narzędzie porządkujące wiedzę i wspierające codzienną pracę wszystkich nauczycieli, ze szczególnym uwzględnieniem dyrektorów i specjalistów.

Ilu specjalistów zatrudnić w roku szkolnym 2025/2026? Od 1 września 2025 r. zmiany w limitach i kwalifikacjach nauczycieli specjalistów w szkołach i przedszkolach

Od 1 września 2025 r. wejdą w życie zmiany w przepisach dotyczących obowiązku zatrudniania nauczycieli specjalistów w publicznych i niepublicznych przedszkolach i szkołach. Nowelizacja ustawy Karta Nauczyciela została już podpisana i oczekuje na ogłoszenie w Dzienniku Ustaw, natomiast rozporządzenie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli zostało opublikowane i zacznie obowiązywać 28 sierpnia 2025 r. Zmiany te mają istotnie ułatwić sprostanie standardom zatrudniania nauczycieli specjalistów. Sprawdź, co dokładnie się zmieni od nowego roku szkolnego i dowiedz się, ilu specjalistów zatrudnić w roku szkolnym 2025/2026. 

Specjaliści w szkołach niepublicznych także na umowach cywilnoprawnych – przepisy przejściowe w Karcie Nauczyciela

Podpisana w dniu 25 sierpnia 2025 r. nowelizacja Karty Nauczyciela z 13 czerwca 2025 r. wprowadza istotne przepisy przejściowe dotyczące zasad zatrudniania nauczycieli specjalistów w niepublicznych szkołach i przedszkolach. Nowy art. 93d dopuści – do 31 sierpnia 2027 r. – możliwość powierzenia specjalistom prowadzenia zajęć również na podstawie innej niż umowa o pracę, a ich godziny będą zaliczane do minimalnych etatów specjalistycznych określonych w art. 42d ust. 3 ustawy. Sprawdź szczegóły deregulacji.

Katecheta w świetlicy szkolnej. Czy nauczyciel religii może być wychowawcą świetlicy?

Od 1 września 2025 r. w życie wejdą istotne zmiany w organizacji nauczania religii w szkołach publicznych. Zarówno religia, jak i etyka będą nauczane w wymiarze jednej godziny lekcyjnej tygodniowo. Jednym z wyzwań związanych z tymi zmianami jest redukcja liczby godzin przypadających na nauczycieli religii. W wielu przypadkach oznacza to niemożność zapewnienia im pełnego etatu. W związku z tym dyrektorzy szkół zastanawiają się, czy możliwe jest przydzielenie katechecie, który posiada wykształcenie teologiczne i przygotowanie pedagogiczne, dodatkowych godzin w świetlicy szkolnej. Czy nauczyciel religii posiada odpowiednie kwalifikacje do pracy w charakterze wychowawcy świetlicy?

Rada pedagogiczna w czasie urlopu – czy możesz odmówić uczestnictwa?

W wielu szkołach i przedszkolach w drugiej połowie sierpnia odbywają się posiedzenia rady pedagogicznej. Dla niektórych nauczycieli jest to także czas, w którym korzystają z urlopów wypoczynkowych. Czy dyrektor może zażądać stawienia się na radzie pedagogicznej w czasie urlopu? Czy nauczyciel może odmówić?

Niewłaściwa realizacja godzin wychowawczych – jakie konsekwencje poniesie wychowawca?

Godziny wychowawcze pełnią ważną rolę w procesie kształcenia i wychowania uczniów. Stanowią przestrzeń do rozwijania kompetencji społecznych, wzmacniania relacji w grupie klasowej oraz kształtowania postaw i wartości zgodnych z celami edukacyjnymi szkoły. Zdarzają się jednak przypadki, w których godziny wychowawcze nie są realizowane zgodnie z ich założeniami. Niewłaściwa realizacja godzin wychowawczych, w szczególności polegająca na ignorowaniu zaplanowanych tematów i pozostawianiu uczniów bez merytorycznego wsparcia, może negatywnie wpływać na jakość pracy szkoły oraz powodować utratę zaufania ze strony uczniów i ich rodziców. Takie postępowanie może również stanowić podstawę do wyciągnięcia konsekwencji wobec nauczyciela. Celem niniejszego artykułu jest omówienie zakresu odpowiedzialności za nierealizowanie tematów godzin wychowawczych.