przemoc rówieśnicza

Scenariusz zajęć wychowawczo-profilaktycznych przeznaczony dla uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej. Zajęcia koncentrują się na uświadomieniu uczniom, że ignorowanie, celowe milczenie i wykluczanie z kontaktu nie są „niewinną zabawą”, lecz formą przemocy rówieśniczej, która może powodować realne i długotrwałe konsekwencje emocjonalne. Proponowane działania prowadzą uczniów od rozpoznania zjawiska przemocy relacyjnej, przez zrozumienie doświadczeń osoby krzywdzonej, aż do refleksji nad odpowiedzialnością świadków oraz sposobami reagowania na tego typu sytuacje. Scenariusz opiera się na pracy z opowiadaniem terapeutycznym oraz wybranymi kartami pracy z zestawu „Zabawa w milczenie. Jak reagować na przemoc rówieśniczą?”, wykorzystując elementy psychoedukacji, pracy indywidualnej, w parach oraz dyskusji kierowanej.

Najmłodsi nastolatkowie to grupa bardzo różnorodna. Dziecięca potrzeba zabawy i bliskości z opiekunami miesza się często z już nastoletnim poszukiwaniem własnej tożsamości i niezależności. Pojawia się charakterystyczna dla okresu dorastania zmienność nastroju. Zmiany w funkcjonowaniu dzieci w tym wieku mogą sprawiać, że prawdziwy kryzys emocjonalny pozostaje niezauważony. Zwłaszcza, że uczniowie zbliżają się do rówieśników, oddalając w okresie dojrzewania od dorosłych. Ogromnie istotne jest to, by uczniowie sami byli uważni na siebie nawzajem. Ich empatia i postawa wspierająca w grupie to podstawa zapobiegania kryzysom psychicznym w tym okresie życia. Wzmocnienie tych wartości i postaw jest celem niniejszego scenariusza.

Przemoc rówieśnicza to niestety częste zjawisko w polskiej szkole. Szybkie i zdecydowane zatrzymanie procesu bullyingu jest ogromnie istotne, ale nie wystarczające. Równie ważna jest praca nad przywróceniem poczucia bezpieczeństwa w klasie, w której zaszła przemoc. Praca z całą grupą jest kluczowa. Wymaga jednak rozwagi i uważności na to, co dzieje się między uczniami. Warto być wrażliwym na najmniejsze przejawy mechanizmów wykluczenia i stygmatyzacji, zarówno względem ofiary, jak i sprawcy. Celem zajęć jest zapobieganie wykluczeniu w grupie, w której ujawniono przemoc rówieśniczą.