pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Rola terapeuty SI w zespole ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Rola terapeuty SI w zespole ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Zachowanie ucznia to informacja o tym, jak jego układ nerwowy radzi sobie z nauką, relacjami i bodźcami ze środowiska szkolnego. Dla części dzieci szkoła bywa sensorycznie wymagająca: hałas na przerwie, ostre światło, tłok w korytarzu, szybkie przejścia między aktywnościami. W takich warunkach łatwo o przeciążenie, które wygląda jak „niewłaściwe zachowanie” –wiercenie, wybuchy, wycofanie, pozorne „lenistwo”. Zadaniem zespołu ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej (PPP) jest zrozumieć te sygnały i przełożyć je na konkretne działania. W tym procesie terapeuta integracji sensorycznej (SI) jest łącznikiem pomiędzy „językiem zmysłów” a praktyką nauczania: pomaga nazwać mechanizm, wskazać dostosowania i wspierać nauczycieli w codziennej pracy z uczniem. Dowiedz się, co wnosi terapeuta SI do pracy zespołu, jak może wspierać nauczycieli w rozumieniu zachowań, jakie obszary środowiska szkolnego wymagają najczęściej dostosowań oraz jak wpleść wiedzę z SI w planowanie i realizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej – zarówno na poziomie zespołu, jak i w codziennej praktyce klasy.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jaką rolę pełni terapeuta integracji sensorycznej w zespole ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole?
  • Jak specjalista integracji sensorycznej wspiera szkołę w rozumieniu zachowania i planowaniu realnych dostosowań
  • Jak przełożyć profil sensoryczny ucznia na konkretne dostosowania w klasie i podczas przerw?
  • Jak terapeuta SI wspiera nauczycieli i rodziców we wspólnym planowaniu realnej pomocy dla ucznia?
Wsparcie dla dzieci i młodzieży w czasie ferii zimowych

Wsparcie dla dzieci i młodzieży w czasie ferii zimowych

Wydawać by się mogło, że wszyscy uczniowie z niecierpliwością wyczekują ferii zimowych. Większość z nich ostatnie dni przed zimowym wypoczynkiem nie może się skupić, Pojawiają się plany na wyjazdy, spotkania, beztroskie popołudnia i długie wieczory. Nie można jednak zapomnieć o tych dzieciach, dla których szkoła to jedyne bezpieczne miejsce. Wolne od agresji dorosłych, dające możliwość kontaktu z rówieśnikami. Czym będą dwa tygodnie bez kontaktu z nauczycielami i psychologiem? W artykule wskazano, co zrobić, aby zapewnić, choć minimalne, wsparcie dla uczniów w czasie ferii zimowych, kiedy nie będzie możliwe udzielanie bezpośredniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Każdy psycholog i pedagog szkolny ma pod opieką uczniów, o których szczególnie myśli w czasie przerw od nauki. Brak codziennego kontaktu, rozmów „przy okazji” i możliwości szybkiego zauważenia niepokojących sygnałów bywa źródłem realnej troski. Pojawiają się wtedy pytania:
  • Jak radzi sobie w domu?
  • Czy ktoś reaguje na jego potrzeby?
  • Czy ma do kogo zwrócić się w trudnej sytuacji?
  • Co dzieje się, gdy znika szkolna rutyna i stała obecność dorosłych?
Dla wielu uczniów zwykły dzień w szkole jest ważnym elementem poczucia bezpieczeństwa – daje przewidywalność, kontakt z rówieśnikami oraz dostęp do wspierających dorosłych. W czasie ferii ten „wentyl bezpieczeństwa” może zostać czasowo ograniczony. Szczególnie istotne jest więc, aby dzieci i młodzież żyjące w niestabilnych lub obciążających warunkach wiedziały, gdzie mogą szukać pomocy także poza szkołą. Należy regularnie przypominać, że wsparcie psychologiczne dla uczniów jest dostępne również w okresach wolnych od zajęć dydaktycznych. Każde dziecko powinno znać numery telefonów zaufania i instytucji udzielających pomocy – oraz mieć świadomość, że sięgnięcie po wsparcie jest właściwą i bezpieczną reakcją.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak zadbać o wsparcie i pomoc dla uczniów w okresie ferii?
  • O czym przypomnieć dzieciom, zanim zaczną się ferie?
  • Które numery telefonów wsparcia powinien znać każdy uczeń?
  • W jaki sposób uczniowie mogą wspierać się, gdy szkolna pomoc psychologiczno-pedagogiczna nie jest udzielana?

Pobierz również:

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna bez efektów – działania naprawcze

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna bez efektów – działania naprawcze

Działania podejmowane wobec dziecka objętego pomocą psychologiczno-pedagogiczną nie zawsze przynoszą oczekiwane rezultaty. Zdarza się, że mimo stosowania odpowiednich metod, form pracy i zaangażowania nauczycieli oraz specjalistów rozwój ucznia nie przebiega tak, jak zakładano, a trudności w jego funkcjonowaniu utrzymują się lub nawet pogłębiają. W takiej sytuacji placówka musi podjąć przemyślane działania naprawcze. Sprawdź, jakie kroki są konieczne, gdy okazuje się, że pomoc psychologiczno-pedagogiczna nie jest skuteczna, oraz jak wygląda prawidłowy proces diagnozy, współpracy z poradnią i modyfikowania udzielanego wsparcia.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie czynności podjąć w przypadku stwierdzenia braku efektywności udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej?
  • W jakim zakresie nauczyciele mogą skorzystać ze wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznej?
  • Kiedy należy przeprowadzić pogłębioną analizę?
  • Które czynności podejmowane przez nauczycieli i specjalistów wymagają uprzedniego uzyskania zgody rodziców ucznia?
  • Czy pomoc psychologiczno-pedagogiczna bez efektów powinna być kontynuowana?
Odrabianie zajęć nauczania indywidualnego

Odrabianie zajęć nauczania indywidualnego

Sprawdź, czy przepisy przewidują „odrabianie” realizacji zajęć z uwagi na nieobecność ucznia. Jakie wynagrodzenie należy się za pozostawanie nauczyciela w gotowości do przeprowadzenia zajęć organizowanych w ramach indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży? Analizujemy przepisy Karty Nauczyciela obowiązujące od 1 września 2025 r.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy nauczyciel ma obowiązek „odrabiać” niezrealizowane zajęcia nauczania indywidualnego z powodu nieobecności ucznia?
  • W jakich sytuacjach zajęcia nauczania indywidualnego są rozliczane jako godziny ponadwymiarowe, a kiedy w ramach pensum?
  • Czy nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny nauczania indywidualnego, jeśli był gotów do pracy?
  • Jakie zasady wynagradzania za gotowość do prowadzenia zajęć indywidualnego nauczania obowiązują od 1 września 2025 r. na podstawie art. 35 Karty Nauczyciela?
Czy rodzic może wypisać dziecko z zajęć prowadzonych przez psychologa w szkole? Obowiązkowe zajęcia dla ucznia

Czy rodzic może wypisać dziecko z zajęć prowadzonych przez psychologa w szkole? Obowiązkowe zajęcia dla ucznia

Rodzice coraz częściej interesują się zakresem działań realizowanych przez szkoły w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W praktyce pojawia się pytanie: czy rodzic ma prawo odmówić udziału dziecka w zajęciach z psychologiem, także tych grupowych, które są częścią programu wychowawczo-profilaktycznego? Artykuł wyjaśnia granice władzy rodzicielskiej w kontekście przepisów prawa oświatowego.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy rodzic może odmówić udziału dziecka w indywidualnych spotkaniach z psychologiem?
  • Czy zajęcia grupowe w ramach programu wychowawczo-profilaktycznego są obowiązkowe?
  • Jakie przepisy regulują udział uczniów w zajęciach psychologicznych w szkole?
  • Jak szkoła powinna reagować na odmowę udziału dziecka w zajęciach z psychologiem?
  • Kiedy możliwe jest zawiadomienie sądu rodzinnego o sytuacji dziecka?
Rola wychowawcy klasy w pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Rola wychowawcy klasy w procesie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w świetle rozporządzenia

Wychowawca klasy to osoba, która koordynuje wszystkie działania dotyczące uczniów. Nie dziwi więc, że nałożono na niego szereg zadań dotyczących pomocy psychologicznej i pedagogicznej. Sprawdź, jaka jest jego rola w procesie udzielania wsparcia uczniom. Dowiedz się, co to znaczy pełnić funkcje koordynatora. Przekonaj się również, w jakim stopniu za skuteczność tej pomocy odpowiadają pozostali nauczyciele.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie zadania wiążą się z organizacją pomocy psychologiczno-pedagogicznej
  • Jaka jest rola wychowawcy w procesie pomocy psychologiczno-pedagogicznej
  • Od czego rozpocząć organizowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla ucznia
  • Czy z udzielaniem pomocy trzeba czekać na dostarczenie opinii

Przeczytaj również:

Rezygnacja z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej a wycofanie opinii ze szkoły

Rezygnacja z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej a wycofanie opinii ze szkoły

Zdarza się, że rodzice ucznia posiadającego opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej chcą formalnego „wycofania” tego dokumentu, zwłaszcza, gdy nie widzą już potrzeby dalszego korzystania z pomocy. W artykule wyjaśniamy, jak należy postępować w takiej sytuacji, czy możliwe jest zwrócenie opinii, czy raczej pozostaje ona w dokumentacji szkoły oraz jakie działania mogą podjąć rodzice i szkoła, jeśli wsparcie przestaje być potrzebne.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy można wycofać opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej?
  • Co powinna zrobić szkoła, jeśli uczeń nie wymaga już pomocy?
  • Jakie prawa mają rodzice w zakresie rezygnacji z form wsparcia?
  • Czy szkoła musi realizować zalecenia zawarte w opinii?
Dokumentowanie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Obowiązkowa dokumentacja w przedszkolu, szkole i placówce

Dokumentowanie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Obowiązkowa dokumentacja w przedszkolu, szkole i placówce

Dokumentowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej stanowi obowiązek każdej placówki oświatowej i jest jednym z filarów systemu wsparcia uczniów. Prawidłowe prowadzenie dokumentacji nie tylko zapewnia zgodność z przepisami prawa, ale także gwarantuje spójność i ciągłość działań podejmowanych wobec dziecka. To narzędzie, które pozwala na analizę skuteczności podejmowanych działań, a jednocześnie chroni szkołę i jej pracowników, stanowiąc dowód rzetelnego wywiązywania się z nałożonych obowiązków.

Z artykułu dowiesz się m.in..

  • Jakie dokumenty muszą prowadzić specjaliści udzielający uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej?
  • Czym różni się dziennik pracy specjalisty od dziennika innych zajęć i co powinien zawierać?
  • Co musi znaleźć się w indywidualnej teczce ucznia objętego pomocą psychologiczno-pedagogiczną?
  • Jak należy dokumentować współpracę szkoły z rodzicami i instytucjami wspierającymi dziecko?
  • Za co odpowiada dyrektor szkoły w zakresie prowadzenia i archiwizacji dokumentacji udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej?
Dokumentowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla nauczycieli i rodziców – czy trzeba prowadzić dziennik zajęć?

Dokumentowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla nauczycieli i rodziców – czy trzeba prowadzić dziennik zajęć?

Szkoły i placówki oświatowe realizują szereg działań w ramach wsparcia psychologiczno-pedagogicznego, nie tylko dla uczniów, ale także dla nauczycieli i rodziców. Pojawia się zatem pytanie: czy dla takich form wsparcia, jak porady, konsultacje, warsztaty i szkolenia należy prowadzić dzienniki zajęć? Artykuł wyjaśnia, obowiązki w tym zakresie. Sprawdź, jak dokumentować pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla rodziców i nauczycieli.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy dla porad i szkoleń dla rodziców i nauczycieli trzeba prowadzić dzienniki zajęć?
  • W jaki sposób dokumentować udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla rodziców i nauczycieli?
Dziecko pozornie przystosowane w przedszkolu

Adaptacja trzylatków – dziecko pozornie przystosowane do przedszkola

Bardzo często wydaje się, że dziecko poradziło sobie z emocjami związanymi z adaptacją w przedszkolu, jednak pozory mogą mylić. Grzeczne, ciche, zdyscyplinowane – „wzorowy przedszkolak”. Jednak pod tą zewnętrzną fasadą kryć się może ogromny ciężar emocjonalny. Nieśmiałość, lęk, a nawet jąkanie bywają cichymi sygnałami, że adaptacja wcale nie przebiega pomyślnie. Artykuł odsłania mechanizmy pozornego przystosowania i podpowiada, jak uważny dorosły może pomóc dziecku w odzyskaniu poczucia bezpieczeństwa i pewności siebie.

Z artykułu dowiesz się m.in.: 

  • Czy każde dziecko przeżywa trudności związane z adaptacją w przedszkolu?
  • Jak rozpoznać dziecko, które tylko pozornie przystosowało się do przedszkola?
  • Dlaczego wrażliwy układ nerwowy trzylatka sprzyja lękom i trudnościom adaptacyjnym?
  • W jaki sposób emocje i napięcie mogą nasilać jąkanie u małego dziecka?
  • Jak wspierać nieśmiałe dziecko w grupie przedszkolnej, aby wzmacniać jego poczucie własnej wartości?

Arkusz dostosowania wymagań do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia

Każdy nauczyciel ma obowiązek indywidualizowania pracy z uczniem odpowiednio do jego potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych. Formalnie, w świetle przepisów prawa oświatowego nie ma obowiązku ujmowania dostosowań w formie dokumenty. W większości szkół taki dokument jednak powstaje. Dzięki temu różnicowanie zespołu klasowego oraz dostosowanie metod i form pracy do potrzeb poszczególnych uczniów jest usystematyzowane i przejrzyste. Opracowanie takiego dokumentu może być wymagane w ramach wewnętrznych uregulowań. Jeżeli w opinii dyrektora jest to pomocne lub użyteczne, nauczyciele powinni opracować arkusz dostosowania wymagań edukacyjnych. Pobierz przykładowy arkusz dostosowania wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb i możliwości ucznia.

Ocena efektywności pomocy – czy można zastosować uniwersalny wzór dla różnych uczniów

Ocena efektywności pomocy – czy można zastosować uniwersalny wzór dla różnych uczniów

Praca z uczniami wynika ze zróżnicowanych potrzeb i celów oddziaływań, dlatego nie ma możliwości stworzenia uniwersalnego wzoru oceny efektywności pomocy, ani ewaluacji prowadzonych działań z uczniami. Powinny być one dobierane adekwatnie do konkretnych celów podejmowanych działań, zakresu i form udzielanego wsparcia. Sprawdź, czym kierować się podczas oceny efektywności udzielanej pomocy ucznia o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Z artykułu dowiesz się m.in.: 

  • Dlaczego nie istnieje uniwersalny wzór oceny efektywności udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla wszystkich uczniów?
  • Jakie narzędzia można wykorzystać do oceny postępów ucznia – obserwację, analizę dokumentów, wywiady czy specjalistyczne diagnozy?
  • Jak różnią się kryteria oceny efektywności pomocy w zależności od rodzaju trudności ucznia?
  • Które przepisy prawa oświatowego regulują obowiązki szkoły w zakresie planowania i ewaluacji udzielanego wsparcia?
Zindywidualizowana ścieżka kształcenia – teoria i praktyka

Zindywidualizowana ścieżka kształcenia w szkołach i placówkach – udzielanie pomocy w teorii i praktyce

Zindywidualizowana ścieżka kształcenia jest formą pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów, którzy nie mogą uczęszczać do szkoły z powodów wynikających w szczególności ze stanu zdrowia. Jej organizacja i realizacja wciąż budzą wiele wątpliwości wśród dyrektorów, nauczycieli i rodziców. W artykule odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania. Wyjaśniamy, co ścieżka oznacza dla szkoły i ucznia. Podajemy przykłady organizacji kształcenia w tej formie pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie formy kształcenia zindywidualizowanego wyróżnia się w prawie oświatowym?
  • Dla których uczniów przewidziana jest zindywidualizowana ścieżka?
  • Jakie są założenia udzielania pomocy w tej formie?
  • Ile godzin zajęć z poszczególnych przedmiotów przewiduje się dla uczniów objętych ścieżką?
  • W jaki sposób dokumentować realizację zindywidualizowanej ścieżki?
  • Jakie obowiązki spoczywają na rodzicach, dyrektorze, nauczycielach i wychowawcy?
Organizacja nauczania indywidualnego dzieci i młodzieży w pytaniach i odpowiedziach

Organizacja nauczania indywidualnego dzieci i młodzieży w pytaniach i odpowiedziach

Dostarczenie do przedszkola lub szkoły orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania zobowiązuje placówkę do zorganizowania nauki poza szkołą. Jak zorganizować naukę ucznia, który nie może uczęszczać do szkoły? Jak w takim przypadku powinna wyglądać edukacja włączająca oraz czy ten tryb nauczania nadal może być realizowany w formie zdalnej? Jak organizować nauczanie indywidualne w przedszkolu? W artykule zajedziesz odpowiedzi na te oraz inne pytania organizację indywidualnej nauki dzieci i młodzieży. Uwzględniono w nim najnowsze zmiany, które zaczną obowiązywać już od 7 grudnia 2024 r.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Na jakiej podstawie dyrektor organizuje nauczanie indywidualne?
  • Czy indywidualne nauczanie można prowadzić zdalnie?
  • Jakie dokumenty opracować po dostarczeniu orzeczenia?
  • Na czym polega włączanie ucznia w życie szkoły?
  • Czy uczeń może niektóre przedmioty realizować w szkole?
  • Na jakiej podstawie i w jaki sposób odstąpić od niektórych treści programowych?
  • W jakich dziennikach dokumentować przebieg nauczania?
  • Jak w zorganizować indywidualne przygotowanie przedszkolne?

Przeczytaj również:

Wzór karty ustaleń zespołu ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Przykładowa notatka (protokół) ze spotkania zespołu ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zawierająca przejrzysty plan spotkania oraz możliwe ustalenia zespołu dotyczące wsparcia ucznia. Dokument obejmuje m.in. analizę funkcjonowania ucznia, ocenę efektywności dotychczasowej pomocy psychologiczno-pedagogicznej, planowanie zmian w IPET, dostosowania edukacyjne, wskazanie potrzebnych warunków i środków dydaktycznych oraz form współpracy z rodzicami.

Zawarty w załączniku wzór notatki można wykorzystać jako szablon w pracy zespołu nauczycieli i specjalistów. Treść protokołu powinna każdorazowo odnosić się do rzeczywistych działań i decyzji podjętych przez konkretny zespół – załączony materiał stanowi jedynie przykład wypełnienia dokumentu zgodnie z przepisami.

Przeczytaj również: 

Pobierz również: 

Portal rekomendowany przez
Sprawdź inne serwisy
Portal Oswiatowy Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa Logopedy Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Kadry i finanse RESQL

© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.