pakiet spektrum autyzmu

Znaczenie rutyny w życiu dziecka w spektrum autyzmu – powtarzalne zachowania w wieku przedszkolnym

Znaczenie rutyny w życiu dziecka w spektrum autyzmu – powtarzalne zachowania w wieku przedszkolnym

Jedną z cech, które stanowią o rozpoznaniu spektrum autyzmu wymienione w najnowszym ICD–11 jest „skłonność do ograniczonych, powtarzalnych i nieelastycznych wzorców zachowania, zainteresowań lub czynności, które są nietypowe lub nadmierne dla danej osoby”. Co to oznacza? Dla każdego dziecka w spektrum autyzmu trochę co innego. Objawy autyzmu mogą być różne i różnie nasilone, nie zawsze są dla innych oczywiste. Nie ulega jednak wątpliwości, że w większości przypadków ogromne znaczenie dla dziecka ze spektrum autyzmu ma rutyna. W artykule omawiamy znaczenie rutyny w życiu dziecka w spektrum autyzmu.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czym są wzorce zachowania i wzorce czynności dziecka?
  • Na czym polega sztywność wzorców w życiu dziecka w spektrum autyzmu?
  • Jak zadbać o bezpieczeństwo dziecka w zmieniającym się środowisku?

Przeczytaj również:

 

 

W codziennym życiu przedszkolnym warto pamiętać o kilku zasadach, które pomogą poradzić sobie z wpadkami w rutynie:
  • Trzeba przygotować dziecko i rodzica na zmianę w rytmie, jeśli jesteśmy w stanie ją przewidzieć. Warto opowiedzieć maluchowi o tym, co się będzie działo, nawet jeśli nie jesteśmy pewni, że nas rozumie. Jeśli w planach jest wyjście do zoo, trzeba pokazać przedszkolakowi w spektrum, co tam się będzie działo. Pokazać filmik, ilustracje, opowiedzieć bajkę na ten temat.
  • Warto zapewnić dziecku dostępność jego ulubionych przedmiotów, które mogą poprawić poczucie bezpieczeństwa w nowej sytuacji. Jeśli grupa zmienia salę, to mało elastyczny przedszkolak być może pocieszy się zabawkami, które były w poprzednim miejscu.
  • W czasie wydarzeń przedszkolnych, zwłaszcza, jeśli są głośne i dzieci przebywają w dużej grupie, trzeba mieć dla malucha w spektrum alternatywę. Być może uda się zorganizować pomoc innego dorosłego, który będzie bacznie obserwował przedszkolaka i w razie czego wróci z nim do sali.
  • Należy być uważnym na potrzeby dziecka, choćby pozornie błahe. Jeśli nasz maluch siedzi zawsze na stołówce w tym samym miejscu, inne dzieci powinny o tym wiedzieć. Jeśli dostaje do jedzenia coś innego, niż grupa, również trzeba przygotować na to inne dzieci. Wystarczy wprost powiedzieć, że Bruno, czy Hania mają specjalną dietę i trudno im jeść coś innego, mają kłopot w próbowaniu nowych potraw.
  • W sali przedszkolnej dobrze jest zaaranżować tzw. „kącik wyciszenia”, w którym dziecko w spektrum może spędzić trudny dla niego czas. Może być to zwykły zakątek z poduszkami i kilkoma wyciszającymi zabawkami, trochę w oddaleniu od centrum aktywności grupy. W ten sposób łatwiej będzie przetrwać na przykład nowe zajęcia.
  • Dziecko w spektrum autyzmu potrzebuje czasu, by oswoić się z czymś nowym. Nie ma sensu zmuszać je do uczestniczenia w nowych aktywnościach, warto postawić na powolną adaptację i możliwość obserwacji tego, co się dzieje. Delikatne zachęty oczywiście nie zaszkodzą, ale im mniej presji, tym lepiej dla obu stron.
Poznaj ucznia w spektrum autyzmu

Karty poznania i samopoznania ucznia w spektrum autyzmu

Rozpoczęcie pracy z uczniem w spektrum autyzmu jest dużym wyzwaniem dla nauczycieli i specjalistów. W szczególnej sytuacji jest nauczyciel wspomagający, którego zadaniem będzie wspieranie ucznia w codziennym funkcjonowaniu. Nauczyciel wspomagający może być również pomostem między uczniem a resztą klasy i nauczycielami, dlatego bardzo ważne jest, aby jak najszybciej poznał ucznia. W pierwszej kolejności należy zapoznać się z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego oraz porozmawiać z rodzicami. Konieczne jest jednak również uzyskiwanie informacji od ucznia. Karty poznania i samopoznania mają ułatwić proces zdobywania informacji. Uczeń może wypełnić je w wybranym przez siebie czasie i odpowiedzieć na te pytania, które w danym momencie są istotne. Niniejsze materiały to propozycja, którą warto rozszerzać o kolejne, opracowane na podstawie obserwacji i w miarę budowania relacji z uczniem. Ich wykorzystanie to krok w stronę sampoznania ucznia w spektrum autyzymu.

Materiały są przeznaczone dla starszych uczniów szkoły podstawowej oraz uczniów szkoły ponadpodstawowej.
Homonimy I

Homonimy. Karty pracy dla uczniów

Zestaw trzech kart pracy przeznaczonych do pracy z uczniami w spektrum autyzmu. Ćwiczenia mają na celu rozwijanie umiejętności rozumienia i rozpoznawania znaczenia słów o jednakowym brzmieniu oraz odmiennym znaczeniu (homonimów).

Nauczyciel wspomagający na praktycznej nauce zawodu

Nauczyciel wspomagający na praktycznej nauce zawodu

Wielu uczniów w spektrum autyzmu podejmuje naukę w szkołach kształcących w zawodzie. Pojawia się wówczas pytanie – czy w czasie praktycznej nauki zawodu również powinien towarzyszyć im nauczyciel wspomagający? Sprawdź, jak kwestię tę regulują przepisy i dowiedz się, jakie są obowiązki szkoły w związku z organizacją praktycznej nauki zawodu.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy dyrektor powinien oddelegować nauczyciela wspomagającego do zakładu pracy, aby wspomagał ucznia na praktycznej nauce zawodu?
  • Czy wspomaganie ucznia w czasie praktycznej nauki zawodu należy do obowiązków nauczyciela wspomagającego?
  • Jakie obowiązki, w zakresie organizacji praktycznej nauki zawodu, spoczywają na szkole?
  • Jakie są obowiązki podmiotów przyjmujących uczniów na praktyczną naukę zawodu?  
Nauczyciel wspomagający dla ucznia z zespołem Aspergera a brak zalecenia w orzeczeniu

Nauczyciel wspomagający dla ucznia z zespołem Aspergera a brak zalecenia w orzeczeniu

Nie każdy uczeń z autyzmem lub zespołem Aspergera wymaga wsparcia nauczyciela wspomagającego. Często do szkół trafiają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, w których nie ma mowy o konieczności wspomagania ucznia. Czy to oznacza, że szkoły nie muszą zatrudniać nauczycieli wspomagających dla wszystkich dzieci z zespołem Aspergera? Sprawdź, czy dla dziecka trzeba zatrudniać dodatkową osobę, gdy brak takiego zalecenia w orzeczeniu.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie obowiązki dotyczące zatrudnienia dodatkowej kadry generuje doręczenie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego
  • Czy dla ucznia z zespołem Aspergera trzeba zatrudnić nauczyciela wspomagającego gdy brak takiego zalecenia w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego
  • Których uczniów powinien wspierać nauczyciel wspomagający

Przeczytaj również:

Zespół Aspergera w ICD-11 – jakie nazewnictwo stosować w przypadku diagnozy zespołu Aspergera?

Zespół Aspergera w ICD-11 – jakie nazewnictwo stosować w przypadku diagnozy zespołu Aspergera?

Od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-11. Diagnoza autyzmu oraz diagnoza zespołu Aspergera w ICD-11 są postrzegane inaczej niż dotychczas. Rodzi to jednak pewne problemy, ponieważ w Polsce nie ma jednak jeszcze jej oficjalnego tłumaczenia. Wobec tego pojawia się pytanie, jakiej terminologii należy używać? Czy błędem jest używanie określeń „zespół Aspergera” lub "diagnoza autyzmu"? Jaką terminologię należy stosować w orzeczeniach wydawanych przez poradnie? Kiedy najważniejsze zmiany w klasyfikacji będą oficjalnie obowiązywały w Polsce?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy wejście w życie klasyfikacji chorób ICD-11 oznacza, że nie należy używać już terminu „zespół Aspergera”
  • Kiedy w Polsce opublikowane zostanie oficjalne tłumaczenie klasyfikacji chorób ICD-11
  • Ile czasu Polska ma na wdrożenie jedenastej rewizji Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych
  • Jak po 1 stycznia 2022 r. powinna wyglądać diagnoza autyzmu i diagnoza zespołu Aspergera

Najważniejsze zmiany w klasyfikacji opisano tutaj:

Z artykułu dowiesz się, jak postrzegany jest autyzm i zespół Aspergera w ICD-11.

Rodzaj i wymiar wsparcia dla dziecka z autyzmem. Jakie wsparcie musi zapewnić przedszkole

Rodzaj i wymiar wsparcia dla dziecka z autyzmem. Jakie wsparcie musi zapewnić przedszkole

Nie zawsze w orzeczeniu zawarte są szczegółowe wytyczne dotyczące pracy z dzieckiem objętym kształceniem specjalnym. Taka sytuacja jest najbardziej problematyczna w przedszkolu, gdzie najczęściej dostarczane są orzeczenia o autyzmie. Przepisy nie określają ani wymiaru, ani rodzaju zajęć w przedszkolu. Jak zatem ustalić rodzaj i wymiar wsparcia dla dziecka z autyzmem lub zespołem Aspergera?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak ustalić rodzaj i wymiar wsparcia dla dziecka z autyzmem lub zespołem Aspergera
  • Czym kierować się organizując kształcenie specjalne w przedszkolu
  • Jakie zajęcia należy organizować dla dziecka z autyzmem

Przeczytaj również:

Nauczyciel wspomagający w przedszkolu

Zapewnienie opieki dla dziecka z autyzmem – czy tylko nauczyciel wspomagający

Przedszkole do którego uczęszcza dziecko z autyzmem zobowiązane jest do zatrudnienia dodatkowo tzw. nauczyciela wspomagającego. Czy taki nauczyciel musi być obecny w przy dziecku przez cały czas jego pobytu w placówce? Czy zamiast nauczyciela wspomagającego można zatrudnić specjalistę lub zapewnić wsparcie pomocy nauczyciela?

Z artykułu dowiesz się m.in.: 

  • Czy dla dziecka z autyzmem należy dodatkowo zatrudnić nauczyciela wspomagającego czy specjalistę
  • Czy nauczyciel wspomagający musi towarzyszyć uczniowi podczas wszystkich zajęć realizowanych w szkole
  • Czy szkole zamiast nauczyciela wspomagającego można zatrudnić pomoc nauczyciela

Arkusz wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia z zespołem Aspergera

Pobierz przykładowy arkusz WOPFU dla ucznia klasy VI szkoły podstawowej. Arkusz wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania opracowano dla ucznia z zespołem Aspergera.

Zaburzenia komunikacji w autyzmie

Zaburzenia komunikacji u osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu

U dzieci z autyzmem mogą występować różne zaburze­nia dotyczące wielu sfer funkcjonowania. Najważniejsza jest tzw. autystyczna triada, a najistotniejszym z niej jest obszar dotyczący komunikowania się. Nie istnieje niestety jeden, spójny obraz ilustrujący, na czym polegają i jak przebiegają takie zaburzenia komunikacji. Niektóre dzieci w ogóle nie posługują się mową, inne potrafią wykorzystywać ją do komunikacji. W artykule omówiono trudności, które w autyzmie występują najczęściej. Wskazano także etapy rozwoju mowy i języka u dzieci neurotypowych oraz dzieci z autyzmem.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Z czego wynikają zaburzenia komunikacji u dzieci i młodzieży z ASD?
  • Czy istnieje zależność między zaburzeniami komunikacji a rozwojem mowy u ucznia w spektrum?
  • Jakie są najczęstsze zaburzenia na poziomie werbalnym i pozawerbalnym?
  • Które nieprawidłowości powinny skłaniać do badania i przeprowadzenia diagnozy pod kątem neuroróżnorodności?
  • Czy etapy rozwoju mowy dziecka ze spektrum autyzmu są zaburzone?

Przeczytaj również:

Obserwacja logopedyczna dziecka z autyzmem

Obserwacja logopedyczna dziecka z autyzmem

Czy wiesz, w jaki sposób obserwować dziecko z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, by uzyskać informacje nie­zbędne do opracowania planu terapii? Diagnoza i wnioski z obserwacji logopedycznej są ważne nie tylko dla logopedów. Informacje powinny być uwzględniane przez wszystkich nauczycieli pracujących z dzieckiem. Z wyników obserwacji skorzysta przede wszystkim nauczyciel wspomagający. Jego zadanie polega bowiem m.in. na wypracowaniu sposobów komunikowania się z uczniem. W artykule opisano najważniejsze aspekty obserwacji lo­gopedycznej dziecka ze spektrum autyzmu. Wynotowano również, jakich informacji powinna udzielić obserwacja dziecka niemówiącego oraz dziecka, które mówi.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Na czym polega obserwacja logopedyczna dziecka ze spektrum autyzmu
  • Jak krok po kroku powinna przebiegać obserwacja logopedyczna dziecka z autyzmem
  • Jaki istotne informacje dla wszystkich nauczycieli zawiera diagnoza i opinia logopedyczna
  • Na jakie pozajęzykowe aspekty zachowania dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu należy zwracać uwagę
  • W jaki sposób opinia logopedyczna powinna zostać wykorzystana przez nauczycieli

W artykule szczegółowo omówiono wszystkie aspekty, które należy brać pod uwagę podczas obserwacji. Wskazówki będą przydatne także w pracy nauczyciela współorganizującego proces kształcenia ucznia z autyzmem.

Wspomaganie ucznia z zespołem Aspergera – wskazówki praktyczne

Wspomaganie ucznia z zespołem Aspergera – wskazówki praktyczne

Pierwszym zadaniem nauczyciela wspomagającego jest nawiązanie z nim pozytywnego kon­taktu. Należy przygotować się na to, że wspomaganie ucznia zespołem Aspergera wymaga cierpliwości. Uczeń nie zawsze chce współpracować. Nauczyciel nie zawsze potrafi go zrozumieć. Mogą pojawić się bunt i złość. Jednak stała obecność nauczyciela i wsparcie pozwalają osiągać cele wychowania i kształcenia dzieci z zaburzeniami. Skorzystaj ze wskazówek eksperta.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Na czym powinna koncentrować się praca z uczniem z zespołem Aspergera?
  • Dlaczego wspomaganie nie może ograniczać się do zajęć wskazanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego?
  • Jakie konkretne działania nauczyciela wspomagającego wpływają na rozwój ucznia z autyzmem i z ZA
  • Jakie ćwiczenia proponować, aby i wesprzeć ucznia w edukacji?
  • Co robić, aby dzieci z zaburzeniami miały lepszy kontakt z rówieśnikami?
Umiejętności komunikacyjne ucznia z zespołem Aspergera

Umiejętności komunikacyjne ucznia z zespołem Aspergera

Najważniejszym obszarem pracy z uczniem z zespołem Aspergera jest rozwijanie kompetencji komunikacyjnych i emocjonalno-społecznych. Jaka jest istota trudności w porozumiewaniu się takiego ucznia? Dlaczego trudno go zrozumieć, mimo że jego kompetencje językowe są rozwinięte? Poznaj charakterystykę tego zaburzenia i dowiedz się, jak rozwijać umiejętności komunikacyjne ucznia z zespołem Aspergera. Zyskaj pewność, że wspomagając ucznia, pracujesz nad tym, co leży u podstaw jego problemów społecznych.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czym jest komunikacja i jaką rolę odgrywa w kontaktach społecznych?
  • Jakie są objawy zespołu Aspergera w obszarze komunikacji?
  • Na czym polegają i jakie jest źródło problemów komunikacyjnych ucznia z zespołem Aspergera?
  • Co uczniom z zespołem aspergera sprawia największe problemy podczas komunikacji i w kontaktach społecznych?
  • Jak rozwijać umiejętności komunikacyjne ucznia z zespołem Aspergera?
Nauczyciel wspomagający dla ucznia z autyzmem – wskazówki praktyczne

Nauczyciel wspomagający dla ucznia z zaburzeniami ze spektrum autyzmu – wskazówki praktyczne

Obowiązkiem nauczyciela wspomagającego jest towarzyszenie uczniowi lub uczniom podczas lekcji oraz prowadzenie zajęć rewalidacyjnych. Jego obecność na lekcjach może wywoływać zainteresowanie i zdziwienie u innych uczniów, dlatego klasa musi być odpowiednio przygotowana na jego obecność w czasie zajęć.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak wprowadzić nauczyciela wspomagającego do klasy
  • Jak wspierać ucznia z autyzmem podczas lekcji
  • Jakich wskazówek udzielić nauczycielom, którzy będą pracowali z uczniem podczas nieobecności nauczyciela wspomagającego
  • Kiedy i w jaki sposób rozmawiać z uczniami o tym, czym jest autyzm i jak reagować nie niewłaściwe traktowanie ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebnie kształcenia specjalnego
Czym jest autyzm? Kompendium wiedzy podstawowej

Czym jest autyzm? Kompendium wiedzy podstawowej

Autyzm to zaburzenie o charakterze neurologicznym. Pierwsze objawy można zaobserwować w pierwszych latach życia, choć nie zawsze są one od razu utożsamiane właśnie z tym zaburzeniem. Dowiedz się, czym jest autyzm, poznaj zarys historii i podstawowe informacje o pierwszych sympto­mach, kryteriach diagnostycznych oraz sposo­bach klasyfikacji całościowych zaburzeń rozwoju. Sprawdź, które hipotezy dotyczące autyzmu zostały obalone przez badaczy, a które wymagają pogłębionych badań.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Kto po raz pierwszy użył i jaka jest etymologa pojęcia „autyzm”?
  • Jak na podstawie zachowania dziecka można zrozumieć, czym jest autyzm?
  • W jakim wieku można zaobserwować pierwsze obawy autyzmu?
  • Które zachowania dziecka powinny stanowić impuls do diagnozowania pod kątem autyzmu?
  • Na jakiej podstawie odróżnić autyzm od innych całościowych zaburzeń rozwojowych (klasyfikacja chorób ICD-10)?
Portal rekomendowany przez
Sprawdź inne serwisy
Portal Oswiatowy Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa Logopedy Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Kadry i finanse RESQL

© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.