aktualności

Instytut Badań Edukacyjnych aktualnie pracuje nad zmianami w podstawach programowych kształcenia ogólnego dla szkół ponadpodstawowych. W przygotowaniu projektów nowych podstaw pomóc mają opinie nauczycieli z całego kraju, zbierane za pomocą ankiet przygotowanych przez IBE do 7 lutego 2026 r.

Zapraszam do przeglądu nowości z ostatniego tygodnia.

15 stycznia 2026 r. w Dzienniku Ustaw ogłoszono rozporządzenie zmieniające w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół i placówek artystycznych. Od 16 stycznia 2026 r. obowiązują nowe wymagania w tym zakresie.

Rzeczniczka Praw Dziecka ponownie zwróciła się do Ministerstwa Edukacji Narodowej w sprawie wyrównywania szans edukacyjnych uczniów niebędących obywatelami polskimi. W piśmie z 12 stycznia 2026 r. Monika Horna-Cieślak poprosiła o odniesienie się do kwestii poruszonych we wcześniejszym wystąpieniu z 21 września 2025 r.

Dnia 13 stycznia 2026 r. w Dzienniku Ustaw ogłoszono ustawę z 17 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw.

Rzeczniczka Praw Dziecka w oficjalnym wystąpieniu z 8 stycznia 2026 r., zaapelowała do MEN o pilne wprowadzenie działań edukacyjnych dotyczących relacji dzieci i młodzieży ze sztuczną inteligencją. Analizy i doniesienia medialne wskazują, że AI coraz częściej staje się substytutem relacji międzyludzkich. RPD zauważa w tym nowe i pilne wyzwania dla edukacji.

Centrum Informatyczne Edukacji informuje, że z dniem 1 stycznia 2026 r. wchodzą w życie nowe rozwiązania techniczne w Systemie Informacji Oświatowej (SIO). Zmiany dotyczą trzech głównych obszarów: aplikacji Uczeń, Nauczyciele oraz Wnioski/Upoważnienia. Celem nowelizacji jest zwiększenie precyzji danych i uproszczenie procesów związanych z obsługą administracyjną placówek oświatowych.

W związku z nowelizacją Karty Nauczyciela MEN odpowiada na pytanie, czy nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, jeżeli w czasie zaplanowanych zajęć został zwolniony od pracy w celu wykonania doraźnych czynności wynikających z pełnionej funkcji związkowej. Minister Edukacji wyjaśnia, że w takiej sytuacji zastosowanie mają odrębne przepisy, a nie art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela.

Czy nauczyciele, którzy nie realizują zaplanowanych godzin ponadwymiarowych z powodu zwolnienia od pracy w celu oddania krwi mają prawo do wynagrodzenia za te godziny? Ministerstwo Edukacji wyjaśnia, że w takim przypadku nie stosuje się art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela. Oznacza to, że w takiej sytuacji stosuje się odrębne zasady ustalania wynagrodzenia. Sprawdź szczegóły.

Jak rozliczane jest wynagrodzenie, gdy nauczyciel w czasie zaplanowanych zajęć wykonuje zadania jako członek komisji dyscyplinarnej, a w konsekwencji nie realizuje przydzielonych godzin ponadwymiarowych? Okazuje się, że nauczyciel otrzyma takie wynagrodzenie, jakie przysługiwałoby mu za wykonywanie zaplanowanej na ten dzień pracy. Sprawdź szczegóły.

Jednym z najczęściej niezrozumiałych zagadnień w praktyce szkolnej jest to, jak ustalić, które z przydzielonych nauczycielowi godzin zajęć są godzinami ponadwymiarowymi, a które mieszczą się w ramach obowiązkowego pensum. Minister Edukacji wprost wyjaśniła ten mechanizm, porządkując częste błędy interpretacyjne.

Jedną z budzących duże wątpliwości kwestią dotyczącą rozliczania godzin ponadwymiarowych, jest sytuacja, gdy nauczyciel w czasie zaplanowanych zajęć sprawuje opiekę nad uczniami na wycieczce szkolnej. Ministerstwo Edukacji wyjaśnia, że jest to sytuacja objęta regulacją art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela. Opieka nad uczniami na w czasie wycieczki nie prowadzi do utraty prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe.

Jednym z częstych pytań związanych z nowym brzmieniem art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela jest to, czy wcześniejsza informacja o tym, że zajęcia się nie odbędą, pozbawia nauczyciela prawa do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe. Ministerstwo Edukacji rozróżnia tu kilka sytuacji. Sprawdź, czy nauczyciel, który z wyprzedzeniem został poinformowany o braku możliwości zrealizowania godzin ponadwymiarowych otrzyma za nie wynagrodzenie.

Jednym z bardziej złożonych zagadnień związanych z wynagradzaniem nauczycieli jest pytanie, czy przysługuje wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe w dniach wolnych od pracy, dniach wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych oraz w dniach rozpoczęcia i zakończenia roku szkolnego. Wyjaśnienia Ministerstwa Edukacji w tym zakresie w dużej mierze porządkują zasady obowiązujące po nowelizacji Karty Nauczyciela. Sprawdź szczegóły.