trudny uczeń

Uczeń trudny czy uczeń w trudnej sytuacji? Zmiana perspektywy jako pierwszy krok do skutecznego wsparcia. Scenariusz szkolenia dla nauczycieli

Uczeń trudny czy uczeń w trudnej sytuacji? Zmiana perspektywy jako pierwszy krok do skutecznego wsparcia. Scenariusz szkolenia dla nauczycieli

W codziennej pracy łatwo jest przypisać uczniowi etykietę „trudnego” – szczególnie, gdy jego zachowanie bywa prowokujące lub niespójne z oczekiwaniami dorosłych. Tymczasem za takim zachowaniem często stoją niewidoczne dla nauczyciela trudności – emocjonalne, rodzinne, rozwojowe. Celem szkolenia jest wsparcie nauczycieli w zmianie perspektywy: z oceniania na rozumienie. Uczestnicy będą pracować na autentycznych przykładach, ucząc się jak interpretować trudne zachowania jako komunikat o potrzebach, nie jako celową złośliwość. Poprzez analizę przypadków i pracę z językiem wychowawczym szkolenie rozwija empatię, refleksyjność i skuteczność reakcji wychowawczej.

Grupa docelowa Nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych
Cele szkolenia wiedza
  • uczestnicy poznają psychologiczne i pedagogiczne mechanizmy etykietowania uczniów
  • zrozumieją, jak kontekst społeczny, emocjonalny lub rodzinny może wpływać na zachowanie ucznia
  • dowiedzą się, jak postrzegać trudne zachowanie ucznia jako komunikat o jego potrzebach i trudnościach, a nie jako celowe działanie „przeciwko nauczycielowi”
umiejętności
  • rozróżnianie między subiektywnym postrzeganiem ucznia jako „trudnego” a obiektywnym opisem jego zachowania i sytuacji
  • przekształcanie ocen i etykiet w język wspierający i opisowy
  • formułowanie pomocnych hipotez dotyczących przyczyn trudnych zachowań i dopasowanie prostych strategii wsparcia
postawy
  • gotowość do zmiany perspektywy – od oceniania ucznia jako „problematycznego” do rozumienia go jako osoby w trudnej sytuacji
  • otwartość na stosowanie zasady: „co się z tobą dzieje?”, zamiast: „co jest z tobą nie tak?”
  • refleksyjność i empatia w pracy wychowawczej
Potrzebne materiały
  • załącznik nr 1. Trudny uczeń
  • załącznik nr 2. Wypowiedzi o uczniach
  • flipchart lub tablica sucho ścieralna
  • mazaki,
  • kartki A3
  • karteczki samoprzylepne
Liczba uczestników: maksymalnie 20 osób
Czas trwania 90 minut
Wandalizm w szkole. Dlaczego uczniowie niszczą wspólne mienie na terenie szkoły?

Wandalizm w szkole. Dlaczego uczniowie niszczą wspólne mienie na terenie szkoły?

Pomazane kabiny w toalecie. Urwana umywalka. Mokry papier toaletowy na suficie w łazience. Zdewastowane kosze na śmieci. Wielki, wulgarny rysunek na ścianie sali gimnastycznej. Niszczenie mienia szkolnego przez ucznia zdarza się często i dotyczy zarówno szkoły podstawowej, jak i ponadpodstawowej. Dorosły na widok bezmyślnych działań młodocianych, szkolnych wandali dostaje białej gorączki. Zadaje sobie pytania. Po co? Dlaczego tak łatwo niszczy się to, co wspólne? Jak sprawić, by uczniowie uznali nareszcie, że szkoła nie jest niczyja, ale należy do całej społeczności, której uczniowie są najważniejszą częścią? W artykule wskazujemy, z czego może wynikać wandalizm w szkole i jak mu przeciwdziałać. 

Wandalizm to działanie umyślne, polegające na niszczeniu mienia cudzego lub publicznego. Akty wandalizmu mają różny charakter. Czasami jest to wyraz niezadowolenia, buntu, niezgody, a czasami po prostu wynika z poszukiwania ekscytacji i rozrywki. Bywa, że wandalizm ma podłoże kulturowe lub polityczne. Tak jest, np. gdy na publicznej ścianie pojawiają się artystyczne graffiti lub symbole, które zaznaczają czyjeś terytorium lub poglądy. Wandalizm może być też aktem wykluczenia, odrzucenia, symbolem braku akceptacji dla jakiejś grupy lub społeczności – na przykład odmiennej religijnie, rasowo, etnicznie.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Dlaczego uczniowie dopuszczają się aktów wandalizmu w szkole? Jakie są przyczyny takiego zachowania?
  • Czy każde zniszczenie mienia to akt wandalizmu?
  • Kiedy destrukcyjne zachowanie uczniów kwalifikuje się jako wandalizm szkolny?
  • Co kryje się pod zjawiskiem wandalizmu w szkołach? Jakie problemy osobiste i środowiskowe mogą prowadzić do takich zachowań?
  • Jak presja rówieśnicza i potrzeba akceptacji wpływają na ryzykowne zachowania młodzieży, w tym na wandalizm?
  • W jaki sposób szkoła i społeczność mogą współpracować, aby zrozumieć i rozwiązać problem szkolnego wandalizmu?
Zaskakujące odcienie depresji. Jak przebiega depresja u dzieci i młodzieży?

Zaskakujące odcienie depresji. Jak przebiega depresja u dzieci i młodzieży?

Uczeń z nieprawidłowo kształtującą się osobowością. Wskazówki dla nauczycieli w szkole ponadpodstawowej

Uczeń z nieprawidłowo kształtującą się osobowością. Wskazówki dla nauczycieli w szkole ponadpodstawowej

Rozpoznanie nieprawidłowo kształtującej się osobowości u nastolatka może budzić niepokój w otoczeniu. Jednocześnie jednak, wiele trudności psychicznych społeczeństwo rozumie już lepiej i powoli zdejmuje z nich ciężar tabu. Jeśli chodzi o trudności w zakresie kształtowania się osobowości, nadal często nie do końca wiadomo o co chodzi. Jak się zachować? Jak wesprzeć nastolatka, który przejawia takie cechy?

Na początek warto rozjaśnić samo pojęcie osobowości. Potocznym rozumieniem tego słowa jest po prostu zbiór cech jednostki. Czy to jednak wszystko? Nie do końca. W rozumieniu psychologicznym osobowość człowieka to wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (M. Nowak, J. Hyrnik, M. Janas-Kozik). To zarówno cechy, jak i postawy, sposoby reagowania, budowania relacji, adaptacji do zmian.
Proces kształtowania się osobowości sięga czasów dzieciństwa, trwa przez okres nastoletni, aż po osiągnięcie dojrzałości. Psychologia wiąże przebieg tego procesu z wychowaniem, socjalizacją, stylem przywiązania i doświadczeniami, jakie spotykają dziecko i nastolatka.
Trudno mówić o tym, jaką osobowość ma nastolatek, ponieważ nadal się zmienia. Samo określenie, czy ma trudności w tym zakresie jest niezwykle trudne. Dorastanie to czas ogromnych zmian wewnętrznych, pełny sprzecznych emocji i impulsywnych reakcji. Trudne jest samo określenie, co jest normą rozwojową dla tak buntowniczego momentu w życiu, a co wymaga dodatkowej opieki i rozumienia. Dlatego same zaburzenia osobowości (ang. personality disorder) u młodzieży diagnozuje się niezwykle rzadko i nigdy przed szesnastym rokiem życia. Diagnoza zaburzeń osobowości dotyczy co do zasady osób dorosłych.
Bywa jednak, że funkcjonowanie nastolatka budzi wątpliwość i zostaje rozpoznana nieprawidłowo kształtująca się osobowość. I chociaż na tym etapie nie ma jeszcze miejsca leczenie zaburzeń osobowości, to z całą pewnością konieczne jest wsparcie, a przede wszystkim – próba zrozumienia, z czym zmaga się uczeń.
Jakie realne trudności mogą mieć nastolatki z takim rozpoznaniem? Co obserwuje otoczenie? Przede wszystkim jest to niska elastyczność w sytuacji zmian i uporczywe powtarzanie schematów działania i myślenia. Nastolatek przeżywa swoje emocje według wzorca, który trudno zmienić. Opowiada o swoich doświadczeniach i trudno mu je zobaczyć z innej perspektywy. Swoje emocje wyraża bardzo intensywnie, jego reakcje mogą być nagłe, trudne dla rozmówcy. Łatwiej będzie wytłumaczyć te zjawiska na przykładach,
Co może nauczyciel, gdy uczeń utrudnia prowadzenie lekcji?

Jak sobie radzić, gdy uczeń utrudnia prowadzenie lekcji?

Czy zachowanie dziecka, zawsze świadczy o tym, że jest „niegrzeczne” lub źle wychowane? Takie stwierdzenia są, niestety, bardzo często używane przez dorosłych w sytuacjach, w których nie potrafią poradzić sobie z niewłaściwymi zachowaniami dzieci. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak postępować z dzieckiem, które utrudnia prowadzenie lekcji. Pamiętaj, że tzw. trudne zachowania ucznia i zakłócanie toku lekcji niezwykle rzadko są przejawem złośliwości. W znakomitej większości przypadków kryje się za nimi problem, którego odkrycie, być może we współpracy z psychologiem i pedagogiem, wskaże wychowawcy kolejne kroki postępowania z klasowym rozpraszaczem.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Dlaczego uczniowie utrudniają prowadzenie lekcji?
  • Jak pomóc dzieciom skoncentrować się na zajęciach?
  • W jaki sposób reagować na niewłaściwe i agresywne zachowanie dziecka w czasie zajęć?

Przeczytaj również:

Sprawdź inne serwisy