Nauczyciel współorganizujący i rewalidacja dla ucznia z ADHD MEN odpowiada

Do Ministerstwa Edukacji Narodowej wpłynęła interpelacja poselska w sprawie dostępu uczniów z ADHD do szczególnych form wsparcia, takich jak zajęcia rewalidacyjne czy pomoc nauczyciela współorganizującego kształcenie. W swojej odpowiedzi resort wyjaśnił formalne granice udzielania pomocy tej grupie uczniów oraz wskazał rozwiązania i środki, jakimi dysponują szkoły.

W interpelacji poselskiej zapytano Ministerstwo Edukacji Narodowej o sytuację uczniów z rozpoznaniem ADHD bez współwystępujących niepełnosprawności lub zaburzeń wymienionych w art. 127 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe:

Czy uczeń z samym ADHD może w obowiązującym stanie prawnym uzyskać dostęp do zajęć rewalidacyjnych, wsparcie nauczyciela współorganizującego kształcenie (w klasie bez innych uczniów z orzeczeniem) oraz finansowanie analogiczne do kształcenia specjalnego?
W przypadku odpowiedzi twierdzącej – jaka jest podstawa prawna i praktyczna ścieżka uzyskania takiego wsparcia?
W przypadku braku takiej ścieżki – czy resort planuje zmiany w przepisach umożliwiające dzieciom z ADHD dostęp do tych form wsparcia i na jakim etapie są ewentualne prace?

Sytuacja uczniów z ADHD – stanowisko MEN i strategie jak skutecznie wspierać dziecko z ADHD w szkole

W odpowiedzi na interpelację MEN przedstawiło konkretne zasady organizacyjno-prawne dotyczące wsparcia uczniów z ADHD:

Brak podstaw do kształcenia specjalnego	ADHD nie jest niepełnosprawnością w rozumieniu art. 127 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Nie stanowi więc podstawy do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Co za tym idzie, uczeń z samym ADHD nie ma prawa do zajęć rewalidacyjnych ani do subwencji przewidzianej dla kształcenia specjalnego.
Brak prac nad zmianą przepisów	MEN nie prowadzi prac legislacyjnych mających na celu włączenie samego ADHD do katalogu przesłanek uprawniających do kształcenia specjalnego. Intencją resortu jest unikanie tworzenia odrębnych klas czy szkół dla dzieci z ADHD i utrzymanie ich w naturalnym środowisku rówieśniczym.
Nauczyciel współorganizujący i dodatkowe wsparcie	Nauczyciel współorganizujący kształcenie jest zatrudniany w celu realizacji zaleceń z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczeń z ADHD nie ma do niego automatycznego prawa. Dyrektor szkoły może jednak zaplanować w arkuszu organizacji dodatkowe godziny innych zajęć wspomagających proces kształcenia (finansowane przez organ prowadzący), jeśli sytuacja w danej klasie tego wymaga (§ 17 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia MEN z 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i przedszkoli).
Narzędzia pomocy psychologiczno-pedagogicznej	Szkoła ma obowiązek udzielania wsparcia uczniowi z ADHD w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, która obejmuje m.in.: bieżące dostosowanie wymagań edukacyjnych, metod pracy, tempa i organizacji zadań na lekcji (możliwe również bez opinii poradni, na podstawie rozpoznania nauczycieli i specjalistów); zajęcia specjalistyczne (korekcyjno-kompensacyjne, rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne, uzdolnienia, umiejętności uczenia się, dydaktyczno-wyrównawcze oraz inne o charakterze terapeutycznym); pomoc pedagoga specjalnego, którego zadania nie ograniczają się do uczniów z orzeczeniami (udziela on bezpośredniej pomocy uczniom z ADHD i wspiera nauczycieli w doborze metod pracy); formy zindywidualizowane (wymagające opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej): zindywidualizowana ścieżka kształcenia (część zajęć z klasą, część indywidualnie) lub nauka w klasie terapeutycznej (do 15 uczniów).
Finansowanie wsparcia	Środki na pomoc psychologiczno-pedagogiczną są naliczane w ramach kwot potrzeb oświatowych (od 2025 r. rozszerzonych na przedszkola). W 2024 r. kwota ta wynosiła 855 mln zł, w 2025 r. – 1,74 mld zł, a na rok 2026 zaplanowano prawie 1,93 mld zł.
Planowany kierunek zmian	MEN pracuje nad koncepcją rozwiązań legislacyjnych wzmacniających proces edukacji w oparciu o rozpoznanie rzeczywistych mechanizmów funkcjonowania dziecka w jego codziennym środowisku szkolnym, a nie na samej diagnozie medycznej.