zachowanie ucznia

Nie wszystko widać na pierwszy rzut oka – o zachowaniach i samopoczuciu

Scenariusz zajęć psychoedukacyjnych przeznaczony dla uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej. Zajęcia koncentrują się na refleksji nad tym, jak interpretujemy zachowania innych osób. Proponowane działania prowadzą uczniów od rozmowy kierowanej, przez ćwiczenie oparte na analizie fotografii i opisów sytuacji życiowych, do indywidualnej refleksji nad granicami oceniania, odpowiedzialnością rówieśniczą oraz rolą dorosłych i specjalistów w rozpoznawaniu trudności. Scenariusz wzmacnia postawę uważności, ostrożności w formułowaniu sądów oraz bezpiecznego reagowania w sytuacjach budzących niepokój. Zajęcia zawierają elementy psychoedukacji, pracy refleksyjnej oraz zadanie do samodzielnego przemyślenia w domu z wykorzystaniem materiału interaktywnego.

Grupa docelowa	Uczniowie klas IV–VIII szkoły podstawowej
Cele główny	Rozwijanie u uczniów uważności w interpretowaniu zachowań innych osób oraz kształtowanie postawy ostrożności w formułowaniu ocen dotyczących samopoczucia i trudności psychicznych.
Cele szczegółowe	Uczeń: rozumie, że zachowanie i wygląd nie zawsze odzwierciedlają sytuację drugiej osoby, dostrzega różnicę między obserwacją a oceną, rozumie swoje ograniczenia w interpretowaniu cudzych zachowań, wie, że rozpoznawaniem trudności i stawianiem diagnoz zajmują się specjaliści, zna rolę rówieśników w sytuacjach budzących niepokój, potrafi wskazać bezpieczne sposoby reagowania na niepokojące zachowania.
Metody pracy	rozmowa kierowana ćwiczenia refleksyjne praca z materiałem wizualnym praca indywidualna
Potrzebne materiały	załącznik nr 1.Co widzę, czego nie wiem? Wiele twarzy depresji – interaktywny materiał psychoedukacyjny dla młodzieży zeszyt/kartka długopisy/ołówki
Czas trwania	45 minut

Karta procedury: Co zrobić, gdy uczeń odmawia podjęcia pracy na zajęciach?

Karta jest praktycznym narzędziem wspierającym nauczyciela w sytuacjach, gdy uczeń nie podejmuje pracy podczas zajęć dydaktycznych, mimo jasnych poleceń i wcześniejszych prób reakcji. Dokument porządkuje działania nauczyciela i pomaga dobrać adekwatne strategie bez eskalowania napięcia oraz konfliktu w klasie. Dokument zawiera również zestaw działań, których należy unikać, aby nie pogłębiać oporu ucznia, oraz kryteria sygnalizujące konieczność współpracy z wychowawcą, pedagogiem lub psychologiem szkolnym. Karta może być wykorzystywana jako szybkie narzędzie decyzyjne w codziennej pracy nauczyciela oraz jako element spójnych ustaleń wychowawczych w szkole. Nie zastępuje diagnozy psychologiczno-pedagogicznej ani działań interwencyjnych związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa.

Wykorzystaj również:

15 stycznia 2026 r.
Teczka wychowawcy klasy

Karta procedury: Co zrobić, gdy uczeń prowokuje rówieśników podczas lekcji lub przerw?

Karta stanowi praktyczne wsparcie dla nauczycieli w sytuacjach, gdy uczeń celowo prowokuje rówieśników poprzez zaczepki słowne, uszczypliwe komentarze, gesty lub zachowania wywołujące reakcje emocjonalne innych uczniów. Dokument pomaga uporządkować reakcje dorosłego i ograniczyć eskalację napięć w klasie oraz podczas przerw. Dokument zawiera również zestaw najczęstszych błędów wychowawczych, których należy unikać, oraz kryteria wskazujące moment, w którym konieczne jest włączenie wychowawcy klasy, pedagoga lub psychologa szkolnego. Karta może być wykorzystywana jako szybkie narzędzie decyzyjne w codziennej pracy nauczyciela oraz jako punkt odniesienia do zespołowych ustaleń wychowawczych w szkole. Nie zastępuje diagnozy psychologiczno-pedagogicznej ani procedur interwencyjnych związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa.

Wykorzystaj również:

15 stycznia 2026 r.
Teczka wychowawcy klasy

Karta procedury: Co zrobić, gdy uczeń notorycznie przeszkadza na lekcji?

Karta procedury stanowi praktyczne narzędzie wspierające nauczyciela w sytuacji, gdy uczeń w sposób powtarzalny zakłóca przebieg lekcji, mimo wcześniejszych reakcji wychowawczych. Dokument prowadzi krok po kroku przez proces szybkiego rozpoznania sytuacji, doboru adekwatnych reakcji oraz podejmowania dalszych działań, z zachowaniem spokoju, jasnych granic i konsekwencji wychowawczych. Opracowanie charakter wspierający codzienną pracę dydaktyczno-wychowawczą nauczycieli wszystkich etapów edukacyjnych. Może być wykorzystywany jako szybka „ściąga decyzyjna” w klasie, materiał do zespołowych ustaleń wychowawczych lub element porządkowania reakcji szkoły na trudne zachowania uczniów. Nie zastępuje diagnozy psychologiczno-pedagogicznej ani procedur interwencyjnych związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa.

Wykorzystaj również:

15 stycznia 2026 r.
Teczka wychowawcy klasy

Poznaj zasady szkolne – interaktywna gra edukacyjna

Gra sprawdzająca wiedzę uczniów na temat podstawowych zasad obowiązujących w szkole. Interaktywne zadania w formie quizu pozwalają w atrakcyjny sposób utrwalić reguły dotyczące zachowania na lekcjach i przerwach.

19 sierpnia 2025 r.
Materiały interaktywne

Punktowy system oceny zachowania uczniów w świetle prawa

Pytanie: Czy system punktowy oceniania zachowania w szkole podstawowej jest zgodny z prawem?

Bezpieczny dom. Zestaw kart pracy na temat zagrożeń i bezpieczeństwa w domu

Bezpieczeństwo w domu jest jednym z kluczowych aspektów codziennego życia każdego człowieka, niezależnie od wieku. Dzieci często nie zdają sobie sprawy z potencjalnych zagrożeń w domu, takich jak otwarte okna, gorące płyny czy ostra chemia gospodarcza. Edukacja w tym zakresie pomaga budować świadomość i zachęcać do ostrożności. Wykorzystaj karty pracy z ćwiczeniami obejmujący szeroki zakres zagadnień związanych z bezpieczeństwem w domu, od podstawowych zasad po bardziej zaawansowane tematy. Karty pracy można dostosować do różnych grup wiekowych i poziomów zaawansowania uczniów, co czyni je idealnym narzędziem dla nauczycieli pracujących z uczniami ze zróżnicowanymi potrzebami.

Wykorzystaj również:

Twórz własne karty pracy i w kreatywny sposób rozwijaj umiejętności swoich uczniów! Za pomocą kreatora kart pracy z łatwością przygotujesz ciekawe materiały ćwiczeniowe odpowiednie dla Twoich uczniów. PRZETESTUJ!

Karty pracy dotyczące bezpieczeństwa na placu zabaw

Bezpieczeństwo na placu zabaw. Karty pracy dla uczniów

Dzieci często nie zdają sobie sprawy z potencjalnych zagrożeń, które mogą wystąpić podczas zabawy. Zorganizowanie zajęć o bezpieczeństwie na placu zabaw pozwoli dzieciom zrozumieć potencjalne zagrożenia i być może pozwoli uniknąć wielu wypadków. Karty pracy angażują dzieci w aktywny sposób – obrazki i ilustracje pomagają dzieciom lepiej zrozumieć i zapamiętać zasady. Dzięki wykorzystaniu materiałów dzieci będą miały możliwość praktycznego zastosowania zdobytej wiedzy, co pomaga w utrwaleniu informacji. Ponadto, zadania, takie jak uzupełnianie luk czy sortowanie karteczek, rozwijają umiejętności krytycznego myślenia i analizy. Karty te rozwijają także umiejętności myślowe i mogą być dostosowane do różnych grup wiekowych, co czyni je uniwersalnym narzędziem edukacyjnym.

Pobierz również:

Jak napisać maila do rodziców ucznia? Wskazówki do korespondencji z prośbą o spotkanie z nauczycielem

Zdarza się, że kontakt z rodzicem jest ograniczony do minimum. Co robić, gdy rodzic nie pojawia się na spotkaniu z rodzicami, nie przychodzi na konsultacje do nauczyciela? W jaki sposób komunikować się mailowo, gdy funkcjonowanie dziecka niepokoi? Każda informacja o trudnościach pociechy to dla rodzica duży stres. Przemyślana komunikacja może zaprocentować owocną współpracą. W artykule zamieszczono kilka przykładów wiadomości e-mail, które można wysłać do rodziców przez dziennik elektroniczny, kiedy pojawia się potrzeba spotkania. Zwracamy uwagę także na kilka kwestii technicznych, które pomogą nauczycielom doskonalić swój warsztat i sprawią, że wiadomości będą rzeczowe i profesjonalne.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

W jakich sytuacjach należy wysłać do rodziców ucznia e-mail z zaproszeniem na spotkanie?
Jak komunikować się z rodzicami uczniów?
Czego nie pisać w wiadomościach do rodziców?
Jakie mechanizmy uruchamiają się u rodziców w razie wezwania do szkoły?
Dlaczego niektórzy rodzice unikają kontaktu ze szkołą?
Jak może wyglądać korespondencja nauczyciela z rodzicami?
Jak powinno się zaczynać maila do rodziców?
Na które wyrazy, sformułowania i znaki interpunkcyjne uważać, aby pokazać swój profesjonalizm?
Jak można zaczynać i kończyć e-mail?

Przeczytaj również:

Jak przekazać informację o złym zachowaniu, aby spowodować współdziałanie rodziców?

Natalia Perek
20 lutego 2023 r.
Top tematy

Sfałszowanie podpisu – co grozi za podrobienie podpisu rodzica?

Korzystanie z dzienników elektronicznych znacznie ułatwiło komunikację z rodzicami. E-dzienniki pozwoliły także na ograniczenie „papierowej” korespondencji z rodzicami. Nie oznacza to jednak, że rodzice zupełnie nie muszą już składać własnoręcznych podpisów na dokumentach szkolnych. To z kolei nierzadko daje przestrzeń do nadużyć – zdarza się, że uczniowie podrabiają podpisy rodziców i opiekunów. Jaką odpowiedzialność ponosi uczeń za sfałszowanie podpisu rodzica? Czy podrobienie podpisu innej osoby oznacza popełnienie przestępstwa?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Jakie są konsekwencje użycia z podrobionym podpisem?
Kiedy sfałszowanie podpisu przez ucznia nie podlega odpowiedzialności karnej?
Czy niepełnoletni uczeń poniesie konsekwencje za sfałszowanie podpisu rodzica?
Jakie konsekwencje poniesie uczeń za podrobienie podpisu na usprawiedliwieniu nieobecności?
Co powinien zrobić nauczyciel, gdy odkryje, że uczeń podpisał się za kogoś?

Wady punktowego systemu oceny zachowania – dlaczego kary nie działają na uczniów?

Szkoła współuczestniczy w wychowywaniu dzieci i młodzieży. Nic dziwnego, że wciąż pojawiają się nowe, innowacyjne rozwiązania mające wspierać ten proces. Jednym z nich jest stosowanie punktowego systemu oceny zachowania. To nic innego jak przyznawanie uczniom dodatnich i ujemnych punktów za określone zachowania. Punkty te następnie wpływają na ocenę zachowania. Punktowanie na pewno jest wygodne, ponieważ możliwa szybkie ocenianie. Czy jest jednak efektywne? Wychowanie w szkole może wyglądać inaczej. Dowiedz się, co zrobić, aby modelować postawy uczniów bez konieczności ciągłego ich karania.

Opis systemu punktowego oceniania zachowania uczniów oraz zasad jego stosowania zawarty jest w statucie szkoły. Wszyscy członkowie społeczności uczniowskiej wiedzą, ile punktów mogą otrzymać i stracić za tzw. dobre lub złe zachowanie. To ma ich motywować do przyjmowania pożądanych postaw i powstrzymywać od zachowań niepożądanych. Tak wygląda teoria. A jak jest w praktyce? W rzeczywistości szkolnej system punktowy jest często czarno-biały: nagradzamy plusami, karzemy minusami. Nie zawsze uwzględniamy motywy zachowania i potrzeby poszczególnych uczniów. A przecież przewinienia na pozór podobne mogą mieć inną wagę, np. spóźnienie z ważnych powodów i spóźnienie będące wynikiem lenistwa. Ponadto pojawia się przestrzeń do manipulowania punktami. Uczniowie szybko orientują się, że mogą sobie pozwalać na wkroczenia, a następnie kompensować punkty ujemne, np. zanosząc lekcje choremu koledze, uczestnicząc w zbiórce karmy dla zwierząt lub w wolontariacie. Kiedy wychowawca ocenę klasyfikacyjną zachowania ustala na podstawie zgromadzonych punktów, zdarzyć się, że liczba punktów, które zgromadził najbardziej koleżeński, pomocny uczęń będzie niewystarczająca do otrzymania tej samej oceny, którą dostanie klasowy "cwaniak". Dlatego ocenianie zachowania nie powinno się sprowadzać do sumowania zdobytych punktów. A tak niestety, często dzeieje się w polskich szkołach. Nawet jeśli założymy, że uczniowie starają się dobrze zachowywać z pobudek innych niż cwaniactwo, system nagród i kar pozostaje narzędziem motywacji zewnętrznej, czyli wracamy do metody kija i marchewki. A nie o to chodzi. Szkoła ma pomagać uczniom w tworzeniu systemu wartości osobistych i społecznych oraz w dokonywaniu świadomych wyborów zgodnych z przyjętymi wartościami.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Dlaczego punktowy system oceniania zachowania nie jest efektywny?
Czy punktowy system oceniania uwzględnia osobistą sytuację uczniów?
Jakie działania podejmować by doprowadzić do zmiany postaw dzieci i młodzieży?
Jak na zachowanie uczniów wpływa stres?
Jaką rolę w dążeniu do poprawy zachowania odgrywa samoregulacja emocjonalna?

Przeczytaj również:

Anna Kiełczewska
12 grudnia 2022 r.
Top tematy

Samoregulacja – propozycje ćwiczeń wspierających proces samoregulacji

Przedstawiamy kilka pomysłów na realizację ćwiczeń wspierających samoregulację uczniów na różnych etapach edukacji. Konsekwentne podejmowani przez nauczycieli działań ukierunkowanych na kontrolę własnego zachowania z czasem powinno przełożyć się na zmianę zachowania. Zaproponowane ćwiczenia mogą być wykorzystane przede wszystkim przez wychowawcę klasy, część z nich doskonale sprawdzi się jednak również w pracy tzw. nauczycieli przedmiotowców.

Zaproponowane ćwiczenia wspierające proces samoregulacji

klasy I-III szkoły podstawowej: tydzień tematyczny, cisza, zabawa z emotikonami
klasy IV-VI szkoły podstawowej: punktualność, zyski i straty, scenki
klasy VII-VIII szkoły podstawowej oraz uczniowie szkół ponadpodstawowych: samoregulacja w kręgu, po drugiej stronie, samoregulacja, przyczyna i skutek

Przeczytaj również:

Wady punktowego systemu oceny zachowania – dlaczego kary nie działają na uczniów?

Co może nauczyciel, gdy uczeń utrudnia prowadzenie lekcji?

Jak sobie radzić, gdy uczeń utrudnia prowadzenie lekcji?

Czy zachowanie dziecka, zawsze świadczy o tym, że jest „niegrzeczne” lub źle wychowane? Takie stwierdzenia są, niestety, bardzo często używane przez dorosłych w sytuacjach, w których nie potrafią poradzić sobie z niewłaściwymi zachowaniami dzieci. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak postępować z dzieckiem, które utrudnia prowadzenie lekcji. Pamiętaj, że tzw. trudne zachowania ucznia i zakłócanie toku lekcji niezwykle rzadko są przejawem złośliwości. W znakomitej większości przypadków kryje się za nimi problem, którego odkrycie, być może we współpracy z psychologiem i pedagogiem, wskaże wychowawcy kolejne kroki postępowania z klasowym rozpraszaczem.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Dlaczego uczniowie utrudniają prowadzenie lekcji?
Jak pomóc dzieciom skoncentrować się na zajęciach?
W jaki sposób reagować na niewłaściwe i agresywne zachowanie dziecka w czasie zajęć?

Przeczytaj również:

17 listopada 2022 r.
Zarządzanie klasą

Przekazywanie pozytywnych informacji o uczniu

Magia krótkich informacji o dobrym zachowaniu – notatka o zachowaniu dziecka

W budowaniu relacji z rodzicami służących współdziałaniu i współpracy niezwykle ważne jest przekazywanie informacji o zachowaniu dziecka. Artykuł pomoże Ci zrozumieć, w jaki sposób, krótkie notatki o dobrym zachowaniu, budują relacje z rodzicami i zmieniają zachowanie uczniów na lepsze.

Dzienniczek zachowania – kiedy warto z niego korzystać?

W jakich sytuacjach i według jakich zasad warto skorzystać z dzienniczka zachowania w pracy wychowawczej z uczniem przejawiającym trudne zachowania?