Reforma26 przed startem. Co zmieni się od września 2026 r.

Podstawowe akty prawne umożliwiające rozpoczęcie Reformy26 zostały już ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Od 1 września 2026 r. nowa podstawa programowa będzie obowiązywała we wszystkich grupach przedszkolnych oraz w klasach I i IV szkoły podstawowej. W kolejnych latach obejmie następne roczniki.

Zmiany dotyczą zarówno treści kształcenia, jak i sposobu organizowania procesu dydaktycznego. Większy nacisk ma zostać położony na kompetencje fundamentalne i przekrojowe, krytyczne myślenie, rozwiązywanie problemów, dobrostan uczniów, higienę cyfrową oraz praktyczne doświadczenia edukacyjne.

Zmieniają się także ramowe plany nauczania. W klasach I–III tygodniowy wymiar obowiązkowych zajęć wzrośnie z 20 do 21 godzin. Reforma przewiduje również więcej pracy projektowej i działań pozwalających uczniom wykorzystywać wiedzę w praktyce.

Ważne różnice dotyczą uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. W ich przypadku nowa podstawa programowa nie będzie wprowadzana etapami. Od 1 września 2026 r. obejmie od razu wszystkich uczniów szkoły podstawowej specjalnej.

Nowe przepisy zmieniają również katalog zajęć edukacyjnych. Pojawią się m.in. edukacja środowiskowa oraz edukacja osobista i zdrowotna. Rozszerzone zostaną także treści związane z kompetencjami językowymi, matematycznymi, społecznymi i cyfrowymi.

Szkoły powinny przeanalizować, czy wprowadzenie nowej podstawy wymaga modyfikacji IPET oraz dostosowania organizacji zajęć.

Z reformowaniem systemu wsparcia uczniów wiążą się także nowe zasady wydawania orzeczeń i opinii przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne.

Od 1 września 2026 r. ocena funkcjonalna stanie się elementem procesu poprzedzającego wydanie orzeczenia. Należy jednak podkreślić, że szkoła nie będzie sporządzała oceny funkcjonalnej zamiast poradni. Jej zadaniem będzie przygotowanie informacji lub opinii dotyczącej funkcjonowania ucznia w środowisku szkolnym.

Nowa podstawa programowa nie ogranicza się do wskazania wiadomości i umiejętności, które uczeń powinien opanować. Wzmacnia także wychowawczą i wspierającą funkcję szkoły.

W praktyce oznacza to większe znaczenie działań związanych z rozwijaniem kompetencji społecznych i osobistych, samodzielności, współpracy, odpowiedzialności oraz sprawczości uczniów. Istotnym elementem pracy szkoły mają być również działania projektowe, wolontariat, aktywność samorządu uczniowskiego oraz doświadczenia edukacyjne realizowane poza tradycyjną lekcją.

Zmiany nie ustanawiają całkowicie nowych zadań pedagoga i psychologa szkolnego, ale wzmacniają znaczenie działań już podejmowanych przez specjalistów. Chodzi przede wszystkim o rozpoznawanie potrzeb uczniów, planowanie wsparcia, rozwijanie kompetencji społeczno-emocjonalnych oraz współpracę z nauczycielami i rodzicami.

Jednym z ważniejszych obszarów zmian jest doradztwo zawodowe. Nowelizacja rozporządzenia w sprawie doradztwa zawodowego została ogłoszona w Dzienniku Ustaw już w styczniu 2026 r., a zasadnicza część przepisów wejdzie w życie 1 września 2026 r.

Doradztwo ma być mocniej powiązane z aktualną sytuacją na rynku pracy, współpracą z pracodawcami i Branżowymi Centrami Umiejętności. Większe znaczenie zyskają narzędzia cyfrowe, sztuczna inteligencja, Zintegrowany System Kwalifikacji i Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji.

Doradca zawodowy ma jeszcze wyraźniej pełnić funkcję koordynatora działań podejmowanych przez szkołę. Jednocześnie dyrektor powinien sprawdzić, czy program realizacji doradztwa zawodowego, wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego, statut oraz pozostała dokumentacja odpowiadają nowym wymaganiom.

Od roku szkolnego 2026/2027 przedszkola będą pracowały zgodnie z nową podstawą programową wychowania przedszkolnego. Oznacza to konieczność odpowiedniego powiązania działań z zakresu preorientacji zawodowej z nowymi celami i obszarami aktywności dzieci.

Zmiany obejmują również szkolnictwo branżowe. W czerwcu 2026 r. podpisano rozporządzenie wprowadzające nowe i zmodyfikowane podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego.

Zmiany mają objąć przede wszystkim uczniów klas pierwszych rozpoczynających naukę w roku szkolnym 2026/2027. Dotyczą m.in. zawodów z branży mechaniki precyzyjnej, ogrodnictwa, teleinformatyki, ochrony zdrowia, transportu i lotnictwa.

Reforma znajduje odzwierciedlenie także w podstawowych kierunkach realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027. Pierwszy z kierunków wprost dotyczy wspierania przedszkoli i szkół we wdrażaniu zmian wynikających z Reformy26. Kompas Jutra.

Pozostałe priorytety obejmują m.in. higienę cyfrową, bezpieczeństwo i dobrostan uczniów, ocenę funkcjonowania dziecka w środowisku szkolnym, profilaktykę przemocy rówieśniczej, doradztwo zawodowe, kształcenie interdyscyplinarne oraz pracę projektową.

Program wychowawczo-profilaktyczny nie jest nowym dokumentem wprowadzanym przez Reformę26, ale w roku szkolnym 2026/2027 powinien uwzględniać aktualne kierunki polityki oświatowej państwa. Pierwszy z nich dotyczy wspierania przedszkoli i szkół we wdrażaniu zmian wynikających z Reformy26. Kompas Jutra oraz tworzenia szkoły wymagającej, wspierającej i przyjaznej rozwojowi ucznia.

W programie warto więc uwzględnić działania związane m.in. z adaptacją uczniów do zmian, budowaniem poczucia bezpieczeństwa, wzmacnianiem sprawczości, higieną cyfrową, zdrowiem psychicznym, przeciwdziałaniem przemocy rówieśniczej, oceną funkcjonowania ucznia, współpracą z rodzicami oraz doradztwem zawodowym.

Równolegle trwają prace nad innymi zmianami w prawie oświatowym, które mogą zacząć obowiązywać od roku szkolnego 2026/2027. Nie wszystkie formalnie należą do Reformy26, ale będą wpływały na organizację pracy szkół.

Ministerstwo przygotowało projekt zmian w nadzorze pedagogicznym. Zakłada on przywrócenie monitorowania jako jednej z form nadzoru oraz uwzględnianie go w planach nadzoru dyrektora i kuratora. Na razie jest to jednak projekt, a zapowiadane terminy staną się wiążące dopiero po ogłoszeniu rozporządzenia w Dzienniku Ustaw.

Trwają również prace legislacyjne dotyczące korzystania z telefonów komórkowych w szkołach i przedszkolach. Ustawę uchwalił Sejm, ale proces legislacyjny nie został jeszcze zakończony. Zmiany dotyczą jednak tego samego obszaru, który jest mocno eksponowany w Reformie26 – higieny cyfrowej, bezpieczeństwa i dobrostanu uczniów.

Od 1 września 2026 r. zaczną natomiast obowiązywać ogłoszone już przepisy dotyczące spółdzielni uczniowskich. Mają one umożliwić uczniom praktyczne rozwijanie przedsiębiorczości, współpracy i odpowiedzialności.

Reforma26 nie oznacza wyłącznie zastąpienia jednej podstawy programowej inną. Zmienia sposób myślenia o nauczaniu, wychowaniu, wspieraniu ucznia i organizacji pracy szkoły.

Przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027 dyrektorzy powinni przeanalizować m.in. szkolne programy nauczania, organizację doradztwa zawodowego, zadania specjalistów, dokumentację uczniów objętych kształceniem specjalnym oraz rozwiązania dotyczące higieny cyfrowej i pracy projektowej.

Reforma26 oznacza konieczność zmodyfikowania programów nauczania i dokumentacji, a także  uporządkowanie zadań specjalistów, doradztwa zawodowego i działań wychowawczych jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027.

Korzystając z wakacyjnej oferty ePedagogika, zyskasz dostęp do materiałów, szkoleń, programów, wzorów dokumentów i praktycznych opracowań, które pomogą przygotować szkołę lub przedszkole do wdrażania zmian od 1 września.

W ramach oferty otrzymasz również dostęp do szkolenia online „Zadania nauczyciela początkującego”. To praktyczne wsparcie dla osób rozpoczynających przygotowanie do zawodu, będących w jego trakcie lub przygotowujących się do egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego.

To dobry moment, aby sprawdzić nowe wymagania, zaplanować działania na rok szkolny 2026/2027 i skorzystać z gotowych rozwiązań przygotowanych przez ekspertów.

Skorzystaj z wakacyjnej oferty!