
W Dzienniku Ustaw opublikowano nową ustawę zmieniającą Prawo oświatowe, która kompleksowo reguluje zasady tworzenia i funkcjonowania spółdzielni uczniowskich w szkołach. Nowe przepisy wejdą w życie 1 września 2026 r. nakładając na istniejące już spółdzielnie obowiązek dostosowania statutów do nowych wymogów.
Nowelizacja dodaje do Prawa oświatowego artykuły od 85a do 85g, które precyzują status prawny oraz ramy organizacyjne spółdzielni uczniowskich:
|
Status prawny i uproszczenia |
Spółdzielnia uczniowska jest dobrowolnym zrzeszeniem uczniów. Nie posiada ona osobowości prawnej, nie podlega wpisowi do KRS, a jej działalność nie stanowi działalności gospodarczej. Co kluczowe dla szkół, spółdzielnia nie prowadzi pełnych ksiąg rachunkowych – obowiązuje ją księgowość uproszczona. |
|
Zakładanie i członkostwo |
Inicjatywę może podjąć grupa co najmniej 5 uczniów, którzy ukończyli 13. rok życia (w przypadku małoletnich konieczna jest pisemna zgoda rodziców). Zgodę na utworzenie spółdzielni wydaje dyrektor szkoły. Członkowie wnoszą bezzwrotne wpisowe w kwocie maksymalnie do 10 zł. |
|
Opieka nauczyciela |
Dyrektor wyznacza nauczyciela (za jego pisemną zgodą), do którego obowiązków należy monitorowanie działalności spółdzielni, pomoc uczniom oraz nadzór nad dokumentacją i finansami. |
|
Finanse i brak wynagrodzeń |
Praca w spółdzielni ma charakter społeczny – członkowie nie otrzymują wynagrodzenia. Wypracowana nadwyżka finansowa nie podlega podziałowi między uczniów i musi zostać przeznaczona w całości na cele statutowe spółdzielni. |
|
Organy spółdzielni |
Struktura organizacyjna obejmuje: walne zgromadzenie (organ najwyższy), komisję rewizyjną (kontrola i nadzór) oraz zarząd (kierowanie i reprezentacja). |
|
Likwidacja |
Ustawa określa przesłanki likwidacji (m.in. trwały brak wymaganej liczby członków lub uznanie działalności przez dyrektora za niezgodną ze statutem szkoły). Majątek likwidowanej spółdzielni przechodzi na cele statutowe szkoły. |
Opublikowana nowelizacja z 29 maja 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 904) dotyczy ogłoszonego niedawno tekstu jednolitego ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2026 r. poz. 820).
Przepisy ustawy wchodzą w życie z dniem 1 września 2026 r.
Spółdzielnie uczniowskie, które działają w szkołach w dniu wejścia w życie nowej regulacji, mają obowiązek dostosować swoje statuty do nowych przepisów w terminie do 1 września 2027 r.