spektrum autyzmu starszy uczeń egzaminy

Wspomaganie ucznia w spektrum autyzmu podczas egzaminów

Wspomaganie ucznia w spektrum autyzmu podczas egzaminów

Przepisy przewidują możliwość zapewnienia uczniowi z orzeczeniem wspomagania podczas egzaminów zawodowych oraz egzaminu maturalnego. Wsparcie ze strony nauczyciela wspomagającego w czasie egzaminu nie powinno być uzależnione od tego, czy w trakcie nauki uczeń korzystał z pomocy nauczyciela współorganizującego kształcenie specjalne.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Kto decyduje o tym, czy uczeń z autyzmem i zespołem Aspergera może być wspomagany podczas egzaminu?
  • Jakie czynności może wykonywać nauczyciel wspomagający w trakcie egzaminu?

Przeczytaj również:

Trudny okres dojrzewania. Jak wesprzeć uczniów w spektrum autyzmu w okresie dorastania?

Trudny okres dojrzewania. Jak wesprzeć uczniów w spektrum autyzmu w okresie dorastania?

Dojrzewanie jest trudnym okresem dla wszystkich nastolatków. Zmiany zachodzą na każdej płaszczyźnie – fizycznej, społecznej, emocjonalnej. Pojawiają się nowe potrzeby – przynależności do grupy rówieśniczej, poszukiwania własnej tożsamości, separacji od rodziców. Nastolatek przechodzi właściwie gruntowną przebudowę całej swojej osoby, podobnie jak jego rówieśnicze otoczenie. Relacje okazują się zmienne, ulegają dynamice dotąd nie znanej. Dla neurotypowych nastolatków to okres pełen wyzwań. Jak więc wesprzeć w tym trudnym czasie uczniów w spektrum autyzmu?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie trudności napotykają nastolatki w spektrum autyzmu w okresie dojrzewania?
  • W jaki sposób różne poziomy nasilenia objawów autyzmu wpływają na funkcjonowanie społeczne młodych ludzi?
  • Czy nastolatki w spektrum autyzmu potrzebują specjalnego wsparcia podczas odkrywania swojej tożsamości?
  • Jakie znaczenie ma rola dorosłego w wspieraniu uczniów w spektrum autyzmu w okresie dojrzewania?
  • Jak rozmawiać z dorastającym nastolatkiem w spektrum autyzmu, aby czuł się zrozumiany i akceptowany?
  • Jakie strategie mogą pomóc nastolatkom w spektrum autyzmu zrozumieć trudne sytuacje interpersonalne?
  • Jak zapewnić uczniom w spektrum autyzmu poczucie akceptacji i wsparcia w szkole?
Jak wspomagać ucznia na przedmiotach zawodowych? Wskazówki dla nauczyciela wspomagającego zatrudnionego w szkole kształcącej w zawodzie

Jak wspomagać ucznia na przedmiotach zawodowych? Wskazówki dla nauczyciela wspomagającego zatrudnionego w szkole kształcącej w zawodzie

Nie istnieje uniwersalny zestaw wskazówek „jak pracować” dla nauczyciela wspomagającego. Wynika to z tego, że każdy uczeń z orzeczeniem wymaga innego wsparcia i innego rodzaju pomocy. W szczególnej sytuacji są nauczyciele wspomagający zatrudnieni w szkołach kształcących w zawodzie. Czy w tym przypadku oraz wiedzy z zakresu pedagogiki specjalnej i kształcenia ogólnego niezbędna jest również specjalistyczna wiedza z zakresu przedmiotów zawodowych? W artykule dzielimy się wskazówkami, jak nauczyciel współorganizujący kształcenia może wspomagać ucznia na przedmiotach zawodowych.

Z artykułu dowiesz się m.in.

  • Jakie są obowiązki nauczyciela wspomagającego w szkole kształcącej w zawodzie?
  • Na czym polega wspomaganie ucznia na przedmiotach zawodowych?
  • Czy nauczyciel wspomagający musi posiadać specjalistyczną wiedzę z przedmiotów zawodowych?
  • Jakie korzyści wynikają z obecności nauczyciela wspomagającego na przedmiotach zawodowych?
  • Jak zorganizować pracę nauczyciela wspomagającego w branżowej szkole I stopnia i technikum?

Przeczytaj również:

Uczniowie w spektrum autyzmu uczęszczający do branżowej szkoły I stopnia oraz technikum realizują tę samą podstawę programową, co uczniowie bez orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Nauczyciele są zobowiązani do opracowania dla nich dostosowań, ale nie oznacza to obniżenia wymagań.  O tym, czy uczeń z niepełnosprawnością może kontynuować naukę w szkole kształcącej w zawodzie decyduje lekarz, który wydaje lub nie zaświadczenie zawierającego orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu – art. 134 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe.
Nauczyciel wspomagający musi liczyć się z tym, że każdy uczeń w spektrum będzie wymagał innego rodzaju wsparcia. Dobór rozwiązań powinien być dostosowany do konkretnych potrzeb ucznia. 
Uczeń z zespołem Aspergera w technikum

Uczeń z zespołem Aspergera w technikum

Sprawdź, w jaki sposób właściwie zorganizować pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla ucznia posiadającego orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej wydane w związku z diagnozą zaburzeń ze spektrum autyzmu. Artykuł zaktualizowany zgodnie ze stanem prawnym od 1 września 2025 r.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie obowiązki spoczywają na szkole po przyjęciu ucznia z zespołem Aspergera?
  • Czy dla ucznia technikum należy organizować zajęcia rewalidacyjne?
  • Czy w przypadku przyjęcia do technikum ucznia z zespołem Aspergera konieczne jest zatrudnienie nauczyciela wspomagającego?
Jak motywować ucznia w spektrum autyzmu do pracy na zajęciach rewalidacyjnych

Jak motywować ucznia w spektrum autyzmu do pracy na zajęciach rewalidacyjnych?

Dorastający uczniowie w spektrum autyzmu tak jak ich neurotypowi rówieśnicy wchodzą w okres rozwojowego buntu. Pojawia się w nich wiele uczuć, często sprzecznych. Często to złość, żal do dorosłych o to, że okazują się wcale nie tak idealni, jak się wydawało w dzieciństwie. Rodzi się również poczucie odmienności z powodu diagnozy spektrum autyzmu. Okres dorastania podopiecznego to wyzwanie dla pedagoga specjalnego, który prowadzi zajęcia rewalidacyjne. Jak mu sprostać i wzbudzać motywację do pracy w nastoletnich podopiecznych? Skorzystaj ze wskazówek, aby skutecznie motywować ucznia w spektrum autyzmu do udziału w zajęciach rewalidacyjnych.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Dlaczego u uczniów w spektrum autyzmu motywacja do pracy na zajęciach rewalidacyjnych może spadać w okresie dorastania?
  • Jakie są typowe wyzwania rozwojowe i emocjonalne nastolatków w spektrum autyzmu?
  • W jaki sposób relacje rówieśnicze i percepcja dorosłych wpływają na potrzebę aktywności?
  • Jak stworzyć indywidualny plan terapeutyczny odpowiadający potrzebom ucznia w spektrum autyzmu?
  • W jaki sposób uczniowie w spektrum autyzmu mogą być aktywnymi partnerami w określaniu celów pracy terapeutycznej?
  • Jaką funkcję w kontekście motywacji pełni poczucie sprawczości?
  • Jakie praktyczne metody i podejścia pomagają nauczycielom w pracy z nastolatkami w spektrum autyzmu?
  • Jak skutecznie motywować uczniów w spektrum autyzmu na zajęciach rewalidacyjnych?
Wsparcie ucznia w spektrum autyzmu w szkole ponadpodstawowej – praca nauczyciela wspomagającego w praktyce

Wsparcie ucznia w spektrum autyzmu w szkole ponadpodstawowej – praca nauczyciela wspomagającego w praktyce

Dostarczenie do szkoły orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera oznacza, że pojawia się obowiązek zatrudnienia nauczyciela wspomagającego. Większość nauczycieli obejmując stanowisko nauczyciela wspomagającego nie wie, jak w praktyce będzie wyglądała ich praca. Każdy uczeń w spektrum autyzmu jest przecież inny. Dodatkowo, wsparcie ucznia w spektrum autyzmu w szkole podstawowej istotnie różni się od pracy z nastolatkami u progu dorosłości. Jak wygląda praca nauczyciela wspomagającego w szkole średniej? W jaki sposób wspierać ucznia z autyzmem w szkole ogólnodostępnej? Odpowiedzi na te oraz inne pytania, a także wskazówki z praktyki znajdziesz w artykule.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak nauczyciele w szkoły ponadpodstawowej mogą przygotować się na przyjęcie ucznia z orzeczeniem wydanym ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera?
  • Co w pracy nauczyciela szkoły ponadpodstawowej zmienia pojawienie się ucznia w spektrum autyzmu?
  • Z jakimi trudnościami i problemami spotka się nauczyciel wspomagający w szkole ponadpodstawowej?
  • Na czym polega wspomaganie w szkole ponadpodstawowej?
  • Jaki jest uczeń w spektrum autyzmu w szkole ponadpodstawowej?
  • Jakie są zadania nauczyciela wspomagającego w szkole ponadpodstawowej?
  • Jak nauczyciel wspomagający w szkole średniej współpracuje z nauczycielami, rodzicami i uczniem w spektrum autyzmu?

Przeczytaj również:

Przyjęcie do szkoły ucznia w spektrum autyzmu i zatrudnienie po raz pierwszy nauczyciela wspomagającego to sytuacja, w której nikt nie czuje się pewnie. Nauczyciele rzadko dysponują wiedzą teoretyczną oraz praktyczną dotyczącą spektrum. Dostępna literatura odnosi się w znakomitej większości do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym oraz na etapie szkoły podstawowej.
Nie jest możliwe ustalenie i przedstawienie wszystkich aspektów pracy nauczyciela współorganizującego kształcenie w szkole średniej. Podejmowane działania i realizowane zadania nie wpisują się bowiem w prosty sposób w wykaz obowiązków zawarty w rozporządzeniu MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Z tego względu bardzo ważna jest otwartość i zaufanie ze strony nauczycieli przedmiotowcy czy rodziców. Powinni oni bowiem pamiętać, że każde działanie nauczyciela wspomagającego czemuś służy – jego praca nie polega wyłącznie na obecności. Jednocześnie jednak ważna jest otwartość samych specjalistów współorganizujących proces kształcenia. Ich rola nie powinna bowiem ograniczać się do wspierania wyłącznie ucznia czy uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Poniżej dzielę się rozwiązaniami wypracowanymi na przestrzeni ostatnich lat. Zwracam jednak uwagę, że nie są to wskazówki uniwersalne – nie sprawdzą się w pracy w każdej szkole i z każdym uczniem. Pamiętajmy, że każdy z naszych uczniów (nie tylko tych w spektrum) jest inny, ma inne uzdolnienia i pasje, inne potrzeby i wymaga innego wsparcia. Do każdego trzeba podejść indywidualnie i przy każdym znów się zmieniamy!
Praca z uczniem ze spektrum autyzmu na lekcjach języka obcego – porady praktyczne

Praca z uczniem ze spektrum autyzmu na lekcjach języka obcego – porady praktyczne

Z roku na rok przybywa w szkołach uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, którzy wymagają indywidualnego wsparcia. Dostosowania wymagań edukacyjnych wymagają m.in. dzieci z zaburzeniami autystycznymi. Praca z uczniami w spektrum stanowi wyzwanie dla każdego nauczyciela, nie wyłączając nauczycieli języków obcych. Jak przełamać wzajemne obawy, lęki i frustracje? W jaki sposób prowadzić lekcje języka obcego, aby rozwinąć potencjał ucznia z zaburzeniem ze spektrum autyzmu? W jaki sposób zachęcić dziecko do nauki języków obcych, pomóc mu odkryć radość z poznawania nowego języka, zapobiec wykluczeniu językowemu? Garść praktycznych porad w tym zakresie z pewnością usprawni proces opanowywania nowego języka.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Które cechy charakterystyczne dla uczniów w spektrum autyzmu ułatwiają, a które utrudniają uczenie się języków obcych?
  • Jak organizować proces uczenia się języka obcego przez ucznia w spektrum autyzmu?
  • Po jakie metody oraz pomoce dydaktyczne warto sięgać w pracy z uczniem posiadającym orzeczenie wydane ze względu na autyzm lub zespół Aspergera?
  • Jakie dostosowania na sprawdzianach należy wdrożyć w przypadku ucznia w spektrum?

Wskazówki mają charakter uniwersalny – nie odnoszą się wyłącznie do nauki języka angielskiego czy niemieckiego. Mogą skorzystać z nich wszyscy nauczyciele języków obcych pracujący z dziećmi z autyzmem i dziećmi z zespołem Aspergera.

Przeczytaj również:

Uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE) to uczniowie, którzy nie potrafią samodzielnie sprostać wymogom obowiązujących programów nauczania. SPE stosuje się przede wszystkim wobec następujących grup uczniów:
  • z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na różne niepełnosprawności, w tym autyzm i zespół Aspergera,
  • z opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej przykładowo ze względu na choroby przewlekle,
  • potrzebujących wsparcia psychologiczno-pedagogicznego, m.in. w przypadku szczególnych uzdolnień.
Uczniowi z SPE wykazują zróżnicowane trudności uczenia się, wymagające dostosowania kształcenia szkolnego do ich indywidualnych potrzeb i rozwoju. Dotyczy to w szczególności dostosowania:
  • przestrzeni i infrastruktury szkolnej sprzyjającej uczeniu się,
  • tempa pracy, metod, form nauczania i sprawdzania wiedzy, celów i treści merytorycznej,
  • współpracy z nauczycielami specjalistami – nauczyciel wspierający, asystent, specjalista
  • pracy w społeczności klasowej, przyjmującej i funkcjonującej z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Należy pamiętać, że zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego są dla nauczycieli i szkoły wiążące.
Podejście włączające zakłada skuteczne zarządzanie różnorodną klasą przez nauczyciela. Klasa różnorodna to klasa składająca się z uczniów rozwijających się niejednolicie, z różnorodnymi umiejętnościami i trudnościami edukacyjnymi oraz odmiennymi stylami i tempem przyswajania wiedzy. Nauczanie włączające realizowane przez pedagogów szkolnych zakłada elastyczność i wyrozumiałość wobec heterogeniczności klasy, właściwe wykorzystanie różnych strategii prowadzenia zajęć, uwzględnianie indywidualnych zainteresowań uczniów, dostosowywanie wymagań do możliwości kształcących się, klarowne i życzliwe porozumiewanie się, współpracę z innymi pedagogami oraz postrzeganie dziecka nie w kontekście jego niepełnosprawności, lecz jako osobę integralną o indywidualnym potencjale. Dodatkowo warto pamiętać, że w klasie różnorodnej niezwykle ważne są poczucie bezpieczeństwa, własnej wartości, zapał do pracy i zdrowie psychiczne wszystkich uczestników. Klarowna i powtarzalna struktura pracy, znajomość i przestrzeganie obowiązujących zasad na lekcji, pozytywne nastawienie nauczyciela do uczniów i wykonywanych obowiązków, jego cierpliwość, życzliwość, żelazna konsekwencja i determinacja również decydują o sukcesie indywidualnym i grupowym. W odniesieniu do nauczania języka obcego w klasie różnorodnej przydatną mogą być następujące wytyczne:
  • nierozpraszająca aranżacja przestrzeni klasowej, w tym celowe usadzenie uczniów ze SPE,
  • praca ciałem, przykładowo wydawanie poleceń za pomocą gestów i mimiki,
  • stosowanie systemu pochwał/ostrzeżeń,
  • wykorzystywanie multisensorycznych form i metod pracy dostosowanych do różnych stylów uczenia się.
Nauczyciel wspomagający na praktycznej nauce zawodu

Nauczyciel wspomagający na praktycznej nauce zawodu

Wielu uczniów w spektrum autyzmu podejmuje naukę w szkołach kształcących w zawodzie. Pojawia się wówczas pytanie – czy w czasie praktycznej nauki zawodu również powinien towarzyszyć im nauczyciel wspomagający? Sprawdź, jak kwestię tę regulują przepisy i dowiedz się, jakie są obowiązki szkoły w związku z organizacją praktycznej nauki zawodu.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy dyrektor powinien oddelegować nauczyciela wspomagającego do zakładu pracy, aby wspomagał ucznia na praktycznej nauce zawodu?
  • Czy wspomaganie ucznia w czasie praktycznej nauki zawodu należy do obowiązków nauczyciela wspomagającego?
  • Jakie obowiązki, w zakresie organizacji praktycznej nauki zawodu, spoczywają na szkole?
  • Jakie są obowiązki podmiotów przyjmujących uczniów na praktyczną naukę zawodu?  
Nastolatek z autyzmem

Mój uczeń w spektrum. Czym przejawia się autyzm u ucznia i jak mu pomóc?

Autyzm to zaburzenie psychorozwojowe, które pojawia się zwykle przed 3. rokiem życia. W literaturze dużo uwagi poświęca się problematyce rozwoju oraz funkcjonowania najmłodszych uczniów z autyzmem, trudniej natomiast wskazówki dotyczące pracy z uczniami starszych klas szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

Z artykułu dowiesz się:

  • Co najczęściej charakteryzuje osoby z autyzmem na poszczególnych etapach rozwoju
  • Na czym polegają i z czego wynikają problemy z wyrażaniem emocji i interpretowaniem komunikatów
  • O czym pamiętać, gdy uczeń „źle się zachowuje”
  • Jak pracować ze starszymi uczniami ze stwierdzonym autyzmem

Skorzystaj z propozycji ćwiczeń dla uczniów VII-VIII klas szkoły podstawowej i szkoły ponadpodstawowej.

Nastolatek z Zespołem Aspergera. Problemy okresu dojrzewania

Nastolatek z Zespołem Aspergera. Cz. I: Problemy okresu dojrzewania

Wiek dojrzewania jest trudny dla wszystkich nastolatków, jednak uczniowie z zespołem Aspergera borykają się z większą ilością problemów niż ich rówieśnicy. Warto skupić się na społecznym funkcjonowaniu ucznia, jego problemach związanych z okresem dojrzewania, samodzielności.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie znaczenie dla ucznia z zespołem Aspergera ma stworzenie partnerskiej relacji z nauczycielem wspomagającym
  • Które kwestie dotyczące dojrzewania warto poruszać podczas rozmów z nastolatkiem z zespołem Aspergera
  • Jakie metody i działania pomogą uczniowi z zespołem Aspergera osiągnąć zwiększyć samodzielność

W drugiej części artykułu znajdziesz wskazówki i praktyczne ćwiczenia wspomagające podnoszenie samooceny i rozwijające umiejętności komunikacyjne: Praktyczne wskazówki i ćwiczenia na podniesienie samooceny i poprawę komunikacji

Uczeń niepełnosprawny w technikum i liceum

Czy uczeń z autyzmem może uczęszczać do liceum lub technikum

Przepisy prawa oświatowego nie zawierają regulacji, które uniemożliwiłyby uczniom z niepełnosprawnością realizowania nauki w liceum ogólnokształcącym lub technikum. Dotyczy to uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, niezależnie od podstawy wydania. Wobec tego, czy istnieje możliwość odmowy przyjęcia do którejś z wymienionych szkół ucznia, który posiada o potrzebie kształcenia specjalnego?

Z artykułu dowiesz się:

  • Czy uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego może mieć ograniczony dostęp do kontynuowania nauki w liceum ogólnokształcącym lub technikum
  • W jakich przypadkach uczeń z niepełnosprawnością nie będzie mógł kontynuować nauki w technikum
  • Jakie obowiązki spoczywają na dyrektorze i nauczycielach szkoły ponadpodstawowej po przyjęciu ucznia z niepełnosprawnością

Przeczytaj również:

Ćwiczenia rozwijające umiejętności komunikacyjne dla ucznia z zespołem Aspergera

Nastolatek z zespołem Aspergera. Cz. II: praktyczne wskazówki i ćwiczenia na podniesienie samooceny i poprawę komunikacji

Niezrozumienie tych wszystkich zachowań osoby z zespołem Aspergera powoduje, że inni uczniowie nie podejmują próby nawiązywania z nim kontaktu. Niekiedy odbierają to zachowanie jako brak kultury osobistej, „dziwactwo”, niekiedy boją się tego, czego nie rozumieją. Prawdopodobnie nie jest możliwe wyeliminowanie wszystkich takich „odmiennych” zachowań. Można pracować nad poprawą komunikacji oraz wpłynąć na podniesienie samooceny, dzięki czemu uczeń z zespołem Aspergera łatwiej nawiąże i utrzya dobre relacje rówieśnikami.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak wpłynąć na podniesienie samooceny nastolatka z zespołem Aspergera
  • Jakie ćwiczenia ułatwią uczniowi z zespołem Aspergera zrozumienie zasad komunikacji

Z pierwszej części artykułu dowiesz się, jak pomóc uczniowi z zespołem Aspergera w wieku dojrzewania: Problemy okresu dojrzewania

Portal rekomendowany przez
Sprawdź inne serwisy
Portal Oswiatowy Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa Logopedy Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Kadry i finanse RESQL

© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.