niepełnosprawność wzroku

On nie jest niegrzeczny – on nie widzi. Najczęstsze błędne interpretacje zachowania dziecka z niepełnosprawnością wzroku w szkole

On nie jest niegrzeczny – on nie widzi. Najczęstsze błędne interpretacje zachowania dziecka z niepełnosprawnością wzroku w szkole

W codziennej praktyce szkolnej wiele zachowań uczniów z niepełnosprawnością wzroku bywa interpretowanych jako brak kultury osobistej, ignorowanie rozmówcy lub niechęć do współpracy. Nauczyciele i rówieśnicy mogą odbierać je jako przejaw lekceważenia zasad społecznych, podczas gdy w rzeczywistości wynikają one ze specyfiki funkcjonowania sensorycznego i sposobu odbierania świata. Uczeń nie „odwraca się” od rozmówcy z premedytacją, nie skraca dystansu, by naruszyć czyjąś przestrzeń i nie przerywa wypowiedzi, ponieważ nie respektuje reguł dialogu. Źródłem tych reakcji nie jest intencja dziecka, lecz ograniczony dostęp do informacji wzrokowych i brak możliwości naturalnego uczenia się przez obserwację. W artykule przedstawiono najczęściej błędnie odczytywane zachowania uczniów z dysfunkcją wzroku oraz sposoby reagowania, które pozwalają budować zrozumienie i wsparcie w środowisku szkolnym.

Chcesz dowiedzieć się więcej na temat edukacji uczniów z niepełnosprawnością wzroku? Dołącz do Akademii ePedagogiki i obejrzyj szkolenie: Trening umiejętności społecznych w terapii uczniów z dysfunkcją wzroku.  Każdy uczestnik szkolenia otrzymuje imienny certyfikat. 
Do webinaru dołączono materiały specjalne: 
  • Karta obserwacji – funkcjonowanie społeczne ucznia z niepełnosprawnością wzroku
  • Bank scenek społecznych
  • Checklista – TUS dla ucznia z niepełnosprawnością wzroku – elementy obowiązkowe
  • Matryca trudności ucznia z niepełnosprawnością wzroku, cele TUS, strategie pracy
  • TUS poza salą – lista sytuacji do ćwiczenia w środowisku naturalnym
  • Prezentacja: Trening umiejętności społecznych w terapii uczniów z dysfunkcją wzroku
 

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Dlaczego uczeń z niepełnosprawnością wzroku nie utrzymuje kontaktu wzrokowego i ustawia ciało bokiem podczas rozmowy?
  • Z czego wynika skracanie dystansu interpersonalnego u ucznia słabowidzącego i jak na to reagować?
  • Dlaczego dziecko z dysfunkcją wzroku dotyka rozmówców i jak uczyć bezpiecznego respektowania granic?
  • Skąd biorą się trudności w dialogu (przerywanie wypowiedzi) u uczniów niewidomych i słabowidzących?
  • Jak nauczyciel może wspierać regulację emocji i poczucie bezpieczeństwa ucznia z niepełnosprawnością wzroku w codziennych sytuacjach szkolnych?
Trening umiejętności społecznych w terapii uczniów z dysfunkcją wzroku

Trening umiejętności społecznych w terapii uczniów z dysfunkcją wzroku

Trening umiejętności społecznych (TUS) to jedna z podstawowych metod wspierania rozwoju dzieci niewidomych i słabowidzących. Ze względu na ograniczony dostęp do komunikacji niewerbalnej, mimiki i spontanicznej obserwacji rówieśników, uczniowie z niepełnosprawnością wzroku wymagają świadomego, systematycznego i bezpiecznego ćwiczenia kompetencji społecznych. Podczas szkolenia prowadząca omawia specyfikę funkcjonowania uczniów z dysfunkcją wzroku w obszarze relacji, komunikacji, emocji oraz orientacji społecznej. Pokazuje, dlaczego TUS powinien być wprowadzany już od wczesnych etapów edukacji oraz w jaki sposób modelować codzienne sytuacje, aby wzmacniać samodzielność, pewność siebie i poczucie przynależności do grupy. Webinar porusza również temat trudności emocjonalnych, lęku przestrzennego, problemów z inicjowaniem i podtrzymywaniem relacji, a także ryzyka izolacji społecznej. Uczestnicy dowiedzą się, jak planować zajęcia TUS, jak pracować z całą klasą, jak wspierać ucznia w realnych sytuacjach życiowych oraz jak monitorować postępy terapii.

Korzyści dla uczestnika:
  • Dowiesz się, czym jest trening umiejętności społecznych i dlaczego ma szczególne znaczenie w terapii uczniów z niepełnosprawnością wzroku.
  • Poznasz najczęstsze trudności społeczne i komunikacyjne dzieci niewidomych i słabowidzących (m.in. problemy z inicjowaniem kontaktu, interpretacją emocji, utrzymywaniem relacji).
  • Zrozumiesz, jak brak dostępu do obserwowaniu mimiki, gestów i sygnałów niewerbalnych wpływa na rozwój społeczny ucznia.
  • Nauczysz się, jak wzmacniać poczucie własnej wartości, samodzielność i pewność siebie dziecka z dysfunkcją wzroku.
  • Otrzymasz wskazówki dotyczące pracy nad regulacją emocji, redukowaniem lęku przestrzennego oraz przygotowywaniem ucznia do funkcjonowania w codziennych sytuacjach społecznych.
  • Dowiesz się, jak prowadzić zajęcia TUS w sposób praktyczny – z wykorzystaniem scenek, modelowania zachowań i pracy w realnym środowisku (nie tylko w sali).
  • Poznasz rolę terapeuty i nauczyciela w utrwalaniu kompetencji społecznych oraz sposoby budowania integracji w zespole klasowym.
  • Nauczysz się, jak monitorować postępy ucznia (obserwacja, arkusze samooceny, analiza scenek, współpraca z rodzicami).
Po obejrzeniu webinaru pobierzesz praktyczne materiały dodatkowe:
  • Karta obserwacji – funkcjonowanie społeczne ucznia z niepełnosprawnością wzroku
  • Bank scenek społecznych
  • Checklista – TUS dla ucznia z niepełnosprawnością wzroku – elementy obowiązkowe
  • Matryca trudności ucznia z niepełnosprawnością wzroku, cele TUS, strategie pracy
  • TUS poza salą – lista sytuacji do ćwiczenia w środowisku naturalnym
  • Prezentacja: Trening umiejętności społecznych w terapii uczniów z dysfunkcją wzroku
Obejrzyj również drugą część szkolenia: 
Trening umiejętności społecznych w terapii uczniów z dysfunkcją wzroku – adaptacja i ćwiczenia

Trening umiejętności społecznych w terapii uczniów z dysfunkcją wzroku – adaptacja i ćwiczenia

Druga część szkolenia poświęcona jest praktycznym aspektom prowadzenia treningu umiejętności społecznych z uczniami niewidomymi i słabowidzącymi. Uczestnicy poznają konkretne sposoby adaptowania przestrzeni, pomocy dydaktycznych oraz metod pracy tak, aby każde dziecko miało realny, równy dostęp do treści i aktywności. Prowadząca pokazuje, jak kompensować ograniczenia wzrokowe, wzmacniać percepcję słuchową i dotykową, zapobiegać przeciążeniu sensorycznemu oraz budować poczucie bezpieczeństwa podczas zajęć TUS. Omawia również strukturę zajęć, rolę rutyny oraz znaczenie modelowania zachowań i ćwiczeń multisensorycznych. Webinar zawiera liczne przykłady ćwiczeń (m.in. scenki społeczne z audiodeskrypcją, rozpoznawanie emocji po głosie, wspólne działania dotykowe, zadania zespołowe), a także prezentuje proste, dostępne pomoce, które można wykorzystać w codziennej pracy terapeutycznej i szkolnej.

Korzyści dla uczestnika:
  • Dowiesz się, dlaczego adaptacje zajęć TUS są niezbędne w pracy z uczniami z dysfunkcją wzroku.
  • Poznasz zasady organizowania bezpiecznej i przewidywalnej przestrzeni terapeutycznej (układ sali, oznaczenia dotykowe, oświetlenie, ograniczanie hałasu).
  • Nauczysz się dostosowywać pomoce dydaktyczne – poznasz przykłady materiałów o wyraźnej teksturze, plansz dotykowych, elementów 3D, nagrań dialogów oraz opisów audiodeskrypcyjnych.
  • Zdobędziesz wiedzę na temat adaptacji metod pracy: dominacji instrukcji słownych, stopniowania trudności, modelowania zachowań i prowadzenia scenek „krok po kroku”.
  • Otrzymasz gotowe propozycje ćwiczeń rozwijających kompetencje społeczne (emocje, współpraca, komunikacja, proszenie o pomoc).
  • Dowiesz się, jak planować strukturę zajęć TUS – od powitania, przez pracę nad emocjami i ćwiczenia praktyczne, aż po pozytywne wzmocnienia i zakończenie spotkania.
  • Poznasz sposoby wzmacniania samodzielności i sprawczości ucznia podczas zajęć.
  • Nauczysz się tworzyć multisensoryczne aktywności, które angażują słuch, dotyk i ruch, bez przeciążania dziecka bodźcami.
Po obejrzeniu webinaru pobierzesz praktyczne materiały dodatkowe:
  • „Gdzie w ciele czuję emocję?” – instrukcja wykonania pomocy (DIY)
  • Matryca stopniowania trudności
  • Mini-poradnik: Czego NIE robić na TUS z uczniem z dysfunkcją wzroku
  • Niskokosztowe adaptacje pomocy dydaktycznych – poradnik praktyka
  • Checklista – adaptacja zajęć TUS dla ucznia z dysfunkcją wzroku
  • Prezentacja: Trening umiejętności społecznych w terapii uczniów z dysfunkcją wzroku – adaptacja i ćwiczenia
Obejrzyj również pierwszą część szkolenia: 
Komunikacja z dzieckiem z niepełnosprawnością wzroku w szkole – dobre praktyki nauczyciela

Komunikacja z dzieckiem z niepełnosprawnością wzroku w szkole – dobre praktyki nauczyciela

Komunikacja z dzieckiem z niepełnosprawnością wzroku stanowi jeden z najważniejszych elementów realizacji zasady równego dostępu do edukacji i w znacznym stopniu wpływa na to, jak dziecko może funkcjonować w środowisku szkolnym. Nie dotyczy wyłącznie relacji wychowawczej, lecz bezpośrednio wpływa na możliwość korzystania przez ucznia z procesu dydaktycznego na zasadach określonych w przepisach prawa oświatowego. W praktyce szkolnej to właśnie sposób formułowania komunikatów, język używany przez nauczycieli oraz codzienne interakcje decydują o tym, czy wsparcie ma charakter realny, czy jedynie formalny.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Dołącz do Akademii ePedagogiki i obejrzyj szkolenie: Dobre praktyki w pracy z uczniem z niepełnosprawnością wzroku   
Do webinaru dołączono materiały specjalne: 
  • Broszura. Uczeń z niepełnosprawnością wzroku w szkole
  • Dobieranie czcionki do możliwości wzrokowych
  • Liniatury i kratka dla uczniów słabowidzących
  • Propozycje różnych aplikacji dla osób słabowidzących i niewidomych
  • Rewalidacja ucznia z niepełnosprawnością wzroku. Tematy, ćwiczenia
  • Prezentacja: Dobre praktyki w pracy z uczniem z niepełnosprawnością wzroku 

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak komunikacja z dzieckiem z niepełnosprawnością wzroku wpływa na jego codzienne funkcjonowanie w szkole i relacjach społecznych?
  • Z jakimi trudnościami komunikacyjnymi mogą mierzyć się dzieci niewidomych i słabowidzących w typowych sytuacjach szkolnych?
  • Dlaczego sposób formułowania komunikatu przez dorosłych ma szczególne znaczenie dla rozwoju kompetencji komunikacyjnych dziecka z niepełnosprawnością wzroku?
  • Jakie warunki komunikacji umożliwiają dziecku niewidomemu lub słabowidzącemu samodzielnie funkcjonować w procesie edukacyjnym?
  • Jaki wpływ ma język dorosłych na rozwój społeczny i poznawczy dziecka z niepełnosprawnością wzroku?
WOPFU oraz IPET ucznia z niepełnosprawnością wzroku. Od diagnozy do praktycznych rozwiązań

WOPFU oraz IPET ucznia z niepełnosprawnością wzroku. Od diagnozy do praktycznych rozwiązań

Listopad 2025 r.

Dwuczęściowy webinar skierowany jest do nauczycieli, pedagogów specjalnych, psychologów szkolnych, dyrektorów oraz wszystkich osób zaangażowanych w proces edukacji uczniów z niepełnosprawnością wzroku. Prowadząca dzieli się sprawdzonymi rozwiązaniami, które ułatwiają codzienną pracę z uczniem słabowidzącym lub niewidomym. Webinar jest szczególnie polecany nauczycielom i specjalistom, którzy chcą doskonalić swoje umiejętności w zakresie diagnozy funkcjonalnej i planowania wsparcia.

Korzyści dla uczestnika:
  • poznasz zasady tworzenia wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia (WOPFU) w świetle obowiązujących przepisów prawa,
  • dowiesz się, jak prawidłowo opracować strukturę i elementy WOPFU – od danych identyfikacyjnych po szczegółową charakterystykę funkcjonowania ucznia,
  • nauczysz się rozpoznawać najczęściej występujące trudności u uczniów z niepełnosprawnością wzroku i opisywać je w sposób rzetelny i zgodny z przepisami,
  • zrozumiesz znaczenie obserwacji w środowisku szkolnym i domowym oraz nauczysz się wykorzystywać je w procesie diagnozy,
  • otrzymasz praktyczne rozwiązania dotyczące organizacji zajęć, dostosowania przestrzeni i materiałów edukacyjnych,
  • zdobędziesz wskazówki, jak formułować zalecenia do pracy z uczniem i skutecznie integrować je w IPET,
  • poznasz konkretne przykłady i wzory zapisów, które ułatwią tworzenie dokumentacji bez zbędnej biurokracji,
  • zyskasz umiejętność współpracy z rodzicami i specjalistami przy opracowywaniu dokumentów i realizacji zaleceń,
  • otrzymasz gotowe wskazówki organizacyjne, które ułatwią codzienną pracę i pomogą eliminować bariery w edukacji ucznia z dysfunkcją wzroku.
Dzięki udziałowi w szkoleniu zyskasz kompletną wiedzę i narzędzia, które pozwolą skutecznie wspierać rozwój ucznia oraz usprawnią współpracę całego zespołu nauczycieli i specjalistów. Po ukończeniu każdej z dwóch części szkolenia uczestnik pobierze certyfikat.
Obejrzyj szkolenia:
Dobre praktyki w pracy z uczniem z niepełnosprawnością wzroku

Praca z uczniem z niepełnosprawnością wzroku

Styczeń 2026 r.

Edukacja ucznia z niepełnosprawnością wzroku wymaga szczególnej uwagi i odpowiedniego przygotowania kadry pedagogicznej. Skuteczność procesu dydaktycznego zależy od właściwego dostosowania metod nauczania do indywidualnych potrzeb ucznia oraz organizacji środowiska szkolnego. Podczas webinaru „Dobre praktyki w pracy z uczniem z niepełnosprawnością wzroku” ekspertka Magdalena Kokot-Rybińska podpowiada, jakie praktyki sprzyjają rozwojowi samodzielności, integracji społecznej i pełnemu uczestnictwu dziecka ze wspomnianym typem niepełnosprawności w edukacji i życiu szkoły.

Korzyści dla uczestnika:

  • Dowiesz się, jaka jest różnica w znaczeniu określeń: niewidomy, słabowidzący, uczeń w okularach, uczeń z niepełnosprawnością wzroku.
  • Poznasz skuteczne i dostosowane do potrzeb dziecka z niepełnosprawnością wzroku sposoby komunikowania się. Nauczysz się dostrzegać istotne dla niego dystraktory i unikać działania w zgodzie z nieprawdziwymi stereotypami.
  • Dowiesz się, jakie są umiejętności w zakresie posługiwania się zmysłem wzroku osób z różnym stopniem nasilenia jego dysfunkcji.
  • Otrzymasz konkretne informacje o tym, w jaki sposób uczyć czytać uczniów z niepełnosprawnością wzroku. Poznasz najczęściej napotykane trudności związane z czytaniem, ich przyczyny i propozycje rozwiązań.
  • Nabędziesz wiedzę na temat nauczania pisania osób z niepełnosprawnością wzroku.
  • Poznasz możliwości i wymogi odnośnie adaptacji procesu kształcenia ucznia z zaburzeniami widzenia.
  • Nauczysz się trafnie oceniać rzeczywiste potrzeby ucznia, a tym samym odpowiednio dostosowywać do nich materiały dydaktyczne.
  • Dowiesz się, jakie są najczęstsze trudności związane z zajęciami rewalidacyjnymi dla ucznia z niepełnosprawnością wzroku. Otrzymasz propozycje działań realizowanych w ramach rewalidacji.
Portal rekomendowany przez
Sprawdź inne serwisy
Portal Oswiatowy Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa Logopedy Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Kadry i finanse RESQL

© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.