
We wrześniu 2026 roku weszły w życie nowe przepisy regulujące zasady żywienia zbiorowego w szkołach i przedszkolach, wprowadzające m.in. limity na podawanie mięsa i obowiązek serwowania potraw z roślin strączkowych. W odpowiedzi na interpelację poselską Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia, że zmiany wynikają z aktualnych zaleceń naukowych i są kontynuacją przepisów z 2015 roku, dlatego też nie wymagały pilotażu. Resort wskazuje również, że nowe regulacje nie oznaczają automatycznego wzrostu opłat za obiady oraz nie nakładają na placówki obowiązku ewidencjonowania odpadów.
W interpelacji skierowanej do resortów zdrowia i edukacji zwrócono uwagę na konsekwencje narzucenia szkołom odgórnego modelu komponowania jadłospisów. Pytania poselskie dotyczyły przede wszystkim:
|
Podstaw naukowych i badań |
Na jakiej podstawie podjęto decyzję o ograniczeniu podawania mięsa do 2 razy w tygodniu oraz czy resort dysponuje badaniami potwierdzającymi odpowiedniość tego modelu dla wszystkich grup wiekowych? |
|
Pilotażu i marnowania żywności |
Czy przed wdrożeniem przepisów przeprowadzono ogólnopolski pilotaż, sprawdzono akceptację posiłków przez dzieci oraz czy oszacowano ryzyko zwiększenia skali wyrzucania niezebranego jedzenia? |
|
Przygotowania placówek i kosztów |
Czy oszacowano wzrost opłat za posiłki ponoszonych przez rodziców, przygotowanie stołówek oraz skargi zgłaszane przez samorządy, dyrektorów i firmy cateringowe? |
|
Decyzyjności dyrektorów i rodziców |
Czy rada rodziców lub dyrektor placówki mogą zdecydować o zwiększeniu liczby posiłków mięsnych oraz w jaki sposób nowe zasady uwzględniają dzieci z alergiami i dietami eliminacyjnymi? |
Resort zdrowia odniósł się do podniesionych kwestii, przedstawiając stanowisko w sprawach kluczowych dla funkcjonowania szkolnych i przedszkolnych stołówek:
|
Brak konieczności przeprowadzenia pilotażu |
Przepisy stanowią nowelizację regulacji obowiązujących od 2015 r., a nie całkowicie nowy system. Z racji ponad dziesięcioletnich doświadczeń organizacja odrębnego pilotażu nie była wymagana. |
|
Brak nowych obowiązków sprawozdawczych |
Szkoły i przedszkola nie zostały zobowiązane do prowadzenia ewidencji niespożytych i wyrzucanych posiłków. |
|
Brak uprawnień do zmiany limitów w szkołach |
Dyrektor szkoły, organ prowadzący ani rada rodziców nie mają prawa podjąć decyzji o zwiększeniu liczby posiłków mięsnych ponad limit określony w rozporządzeniu. Obowiązujące standardy są wiążące i muszą być bezwzględnie realizowane. |
|
Kwestia opłat za wyżywienie |
Wprowadzenie przepisów nie generuje automatycznego wzrostu cen obiadów. Opłata ponoszona przez rodziców w stołówkach szkolnych nadal pokrywa jedynie koszt produktów („wsad do kotła”). Nowe przepisy promują niedrogie produkty lokalne i sezonowe. |
|
Brak zapisów dot. diet eliminacyjnych (alergii) |
Rozporządzenie nie reguluje kwestii diet eliminacyjnych dla dzieci z alergiami z uwagi na brak odpowiedniej delegacji ustawowej. W Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad zmianą przepisów w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia, by umożliwić prawne uregulowanie diet specjalistycznych. |
|
Wsparcie dla placówek |
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) zapewnia wsparcie dla stołówek poprzez udostępnianie darmowych jadłospisów, przepisów, organizację warsztatów oraz prowadzenie dedykowanej skrzynki konsultacyjnej. |