Nie można wyznaczyć terminu na dostarczenie opinii lub orzeczenia

W celu faktycznie adekwatnej do potrzeb organizacji pomocy udzielanej uczniom, warto zebrać informacje dotyczące wskazań do jej organizacji na etapie projektowania arkusza organizacji szkoły na dany rok szkolny. Należy jednak pamiętać, że zmiany w tym zakresie mogą być dokonywane również po terminie 30 września, odpowiednio do zmieniających się potrzeb uczniów. 

Żadne przepisy prawa oświatowego nie określają terminów, w których rodzice lub pełnoletni uczniowie musieliby dostarczyć do szkoły oponie i orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Oznacza to, że takie dokumenty mogą być przynoszone przez cały rok szkolny, a szkoła ma obowiązek wdrożenia zaleceń.

Należy zauważyć, że potrzeba specjalnej organizacji nauki czy zapewnienia dodatkowych zajęć może pojawić się w każdym momencie roku szkolnego. Nie ma więc możliwości przewidzenia:

• kiedy zostanie złożony wniosek o wydanie opinii lub orzeczenia (np. zauważenie trudności ucznia przez nauczycieli po rozpoczęciu roku szkolnego, pogorszenie stanu zdrowia ucznia),
• po jakim czasie od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii zostanie przeprowadzona diagnoza,
• w jakim terminie zespół orzekający wyda odpowiedni dokument.

Nie jest więc możliwe przewidzenie, w jakim momencie uczniowi zostanie wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania lub orzeczenie o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego, opinia o potrzebie zindywidualizowanej ścieżki kształcenia itd. 

Zarówno rodzice uczniów, jak i pełnoletni uczniowie mają prawo w różnym czasie i terminach złożyć w szkole opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, a szkoła ma za zadanie realizować wskazania w nich zawarte, niezależnie od terminu wydania dokumentu. To rodzice uczniów lub pełnoletni uczniowie decydują czy i kiedy składają opinię w szkole.

W związku z planowaniem pomocy psychologiczno-pedagogicznej czy kształcenia specjalnego możliwe jest ustalenie w szkole terminu „porządkowego”, usprawniającego pracę szkoły w tym obszarze. Taki termin na dostarczenie do szkoły lub przedszkola opinii i orzeczeń może mieć charakter wyłącznie instrukcyjny.

Termin instrukcyjny to termin mający charakter wyłącznie porządkowy. Jego naruszenie nie wywołuje ujemnych skutków. Ustalenie konkretnego terminu nie niesie więc za sobą skutków prawnych związanych z utratą prawa ucznia i rodziców do korzystania z pomocy udzielanej przez szkołę, w przypadku złożenia opinii po upływie ustanego terminu.

Należy zatem uznać, że uprawnienie rodziców i uczniów do złożenia w szkole opinii nie może mieć charakteru wymagania, a jedynie rekomendacji, umożliwiającej sprawne działanie szkoły na rzecz uczniów. Nie można odmówić udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej czy realizacji orzeczenia tylko dlatego, że opinia lub orzeczenie zostało doręczone po terminie wyznaczonym przez dyrektora.