Ocena funkcjonalna ucznia od 1 września 2026 r. Nowe rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii poradni psychologiczno-pedagogicznych podpisane

Nowe rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające w poradniach psychologiczno-pedagogicznych wprowadza istotną zmianę w procesie diagnozy dzieci i uczniów.

Od 1 września 2026 r. przedszkola, szkoły i placówki będą zobowiązane do przygotowania i przekazywania poradni psychologiczno-pedagogicznej informacji o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia.

Dokument ten będzie stanowił element oceny funkcjonalnej, która stanie się obowiązkowym etapem procesu diagnostycznego poprzedzającego wydanie orzeczenia.

To jednak nie wszystko. Sprawdź, jakie inne zmiany wprowadza nowe rozporządzenie.

Zespół orzekający poradni rozstrzyga czy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego w oparciu o informacje zawarte w dokumentacji dołączonej do wniosku i wyniki diagnozy dokonanej w poradni. Wskazano, że dokumentacja medyczna ma charakter pomocniczy, a nie decydujący w procesie rozpatrywania wniosku.

Skład zespołu:

• lekarz wchodzi w skład zespołu wyłącznie wtedy, gdy do wniosku dołączona jest dokumentacja medyczna – poprzednio lekarz był stałym członkiem zespołu;
• rozszerzono krąg osób, które mogą wziąć udział – za zgodą rodziców lub pełnoletniego ucznia – w posiedzeniu zespołu z głosem doradczym o: asystenta międzykulturowego, osobę władającą językiem kraju pochodzenia dziecka, tłumacza języka migowego i osobę wykonującą zawód medyczny w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień;
• wprowadzono możliwość udziału zdalnego w posiedzeniu zespołu osoby wykonującej zawód medyczny (przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa).

Wydawanie orzeczeń i opinii – procedura wnioskowa:

• wnioski mogą być składane papierowo lub elektronicznie;
• w przypadku wniosku elektronicznego stosuje się nowe przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych;
• uwierzytelnienie dokumentów dołączanych do wniosku – elektroniczne kopie dokumentów należy uwierzytelnić jednym z trzech sposobów: kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym zgodnie z ustawą o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Dookreślenie wymaganej dokumentacji dołączanej do wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii, w tym:

• oświadczenia i zgody na udział osób w posiedzeniu zespołu, statusu prawnego wnioskodawcy, zgody na przesłanie orzeczenia do przedszkola lub szkoły i doręczenia elektroniczne.
  Wniosek będą podpisywać oboje rodzice. Jeśli wniosek podpisze tylko jeden rodzic będzie musiał złożyć oświadczenie, wyjaśniające brak podpisu drugiego rodzica. Ograniczy to sytuacje, gdy jeden z rodziców, pomimo że nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, jest pomijany w uzgodnieniu złożenia wniosku;
• zaświadczenie o stanie zdrowia będzie musiało być dołączone do wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność wydane przez lekarza specjalistę odpowiedniego do rodzaju niepełnosprawności albo lekarza w trakcie specjalizacji, ale tylko w ramach świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych lub w jednostce prowadzącej szkolenie specjalizacyjne.

Określono wymóg przeprowadzania oceny funkcjonowania dziecka oraz szczegółowe standardy do oceny potrzeb dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku i słuchu oraz należących do mniejszości narodowych i etnicznych, społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz dzieci i uczniów, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki.

Nowe przepisy wprowadzają obowiązek stosowania narzędzi opartych na dowodach naukowych, dostosowanych do rozwoju dziecka lub ucznia, używane przez osoby odpowiednio przygotowane.

Od 1 września 2026 r. orzeczenia i opinie dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z autyzmem, w tym zespołem Aspergera, będą wydawane przez poradnie właściwe terenowo. Nadal mogą funkcjonować poradnie specjalistyczne, które do tej pory wydawały orzeczenia i opinie dla ww. dzieci i uczniów, przy czym organ prowadzący te poradnie określi teren ich działalności.

Wydawane przez poradnie orzeczenia będą przekazywane do przedszkoli, szkół i placówek, do których uczęszcza dziecko lub uczeń. Rodzice, składając wniosek o wydanie orzeczenia, będą wyrażali na to zgodę. Brak zgody będzie skutkował pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Resort edukacji wprowadza wydłużenie terminu na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia – zgodnie z nowymi przepisami, kurator oświaty będzie miał 21 dni na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia, a nie 14 dni, jak było dotychczas.

Reforma wprowadza także zmiany w zakresie wymogów formalnych, które będą musiały spełniać dokumenty wydawane przez poradnie. Orzeczenia będą musiały być podpisane przez wszystkich członków zespołu (wymóg KPA).

Nowe rozporządzenie wprowadza też nowe wzory orzeczeń i opinii, co ma wiązać się z uproszczeniem ich formularzy. W rozporządzeniu znajdziemy 14 nowych załączników określających ww. wzory.

Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z wyjątkiem przepisów, które będą obowiązywać od 1 września 2026 r. dotyczących:

• obowiązkowego wydawania orzeczeń i opinii dla wszystkich dzieci z niepełnosprawnościami przez właściwe terenowo poradnie,
• przeprowadzania oceny funkcjonowania ucznia przez przedszkole, szkołę lub placówkę oraz procesu diagnostycznego poprzedzającego wydanie orzeczenia poradni.