Zadawanie prac domowych w szkołach podstawowych – czy MEN nałoży na nauczycieli nowe obowiązki w związku z zadaniami domowymi?

Autorzy interpelacji zwrócili uwagę na poważne obawy środowiska nauczycielskiego, które wiążą się z koniecznością analizowania i recenzowania nieobowiązkowych zadań. Wskazano, że w przypadku pedagogów uczących w kilku oddziałach, obowiązek ten może oznaczać konieczność weryfikacji nawet kilkuset prac tygodniowo.

W interpelacji do MEN sformułowano pytania dotyczące m.in.:

• Czy ministerstwo zbadało, jak nowe przepisy wpłyną na dodatkowy czas pracy nauczycieli i jakie będzie ich średnie obciążenie czasowe?
• Czy resort planuje wprowadzenie jednolitych wytycznych, czy dopuszczalna będzie np. forma ustna, by uniknąć nadmiernej biurokracji?
• W jaki sposób nauczyciele mają dokumentować przekazywanie informacji zwrotnej oraz jak interpretować „systematyczność” przy wystawianiu oceny rocznej, skoro zadania pozostają nieobowiązkowe?
• Czy przewiduje się zwiększenie liczby godzin na realizację obowiązków lub inne mechanizmy rekompensujące większy nakład pracy?

Odpowiadając na interpelację, Ministerstwo Edukacji Narodowej podkreśliło, że proponowane doprecyzowanie przepisów rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów nie nakłada na nauczycieli nowych obowiązków.

Poniżej przedstawiamy kluczowe fakty i stanowisko resortu w najważniejszych dla szkół obszarach:

Zgodnie z planowaną nowelizacją, w klasach IV–VIII nauczyciel nie będzie mógł zadawać praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym. Będzie mógł natomiast zadać pisemną pracę domową (służącą utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu zastosowaniu wiedzy), która nadal pozostanie nieobowiązkowa i nie będzie podlegać tradycyjnej ocenie wyrażonej stopniem.

Resort przypomniał, że już na gruncie obecnie obowiązujących przepisów nauczyciel ma obowiązek sprawdzić każdą wykonaną przez ucznia pracę domową i przekazać mu informację zwrotną. Nowy zapis ma jedynie charakter wzmacniający i podkreślający wagę tego elementu. Zmiana ta opiera się na rekomendacjach zespołu ekspertów powołanych w Instytucie Badań Edukacyjnych.

MEN jednoznacznie deklaruje, że nie przewiduje wprowadzania jednolitych, odgórnych wymogów dotyczących formy informacji zwrotnej ani sposobu dokumentowania jej przekazania. Szkoły posiadają w tym zakresie pełną autonomię. Jeśli placówka uzna to za celowe, zasady te może samodzielnie dookreślić w swoim statucie. Informacja zwrotna ma po prostu wskazywać osiągnięcia ucznia, to co robi dobrze, co wymaga poprawy oraz jak powinien się dalej uczyć.

Nowością w przepisach jest dodanie ustępu 4, zgodnie z którym przy ustalaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej nauczyciel może uwzględnić systematyczność ucznia w wykonywaniu prac domowych, biorąc pod uwagę ich liczbę oraz sposób wykonania.

Resort wyjaśnia, że:

• ma to być narzędzie wzmacniające motywację uczniów do podejmowania dobrowolnych zadań;
• stosowanie tego rozwiązania jest całkowicie uznaniowe – przepis daje nauczycielowi pełną autonomię w podjęciu decyzji, czy w ogóle weźmie pod uwagę ten czynnik przy wystawianiu oceny końcowej.

Z wyjaśnień MEN wynika, że kluczem do wdrożenia nowych przepisów bez generowania nadmiernej biurokracji będzie racjonalne wykorzystanie autonomii szkoły i elastyczne podejście do formułowania informacji zwrotnych.