Godziny do dyspozycji dyrektora w szkołach specjalnych budzą wiele wątpliwości, szczególnie w kontekście ich wykorzystania na działania wspierające uczniów z niepełnosprawnością intelektualną. Pojawia się pytanie, czy można przeznaczyć je na zajęcia rewalidacyjne lub zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Analiza przepisów oraz konstrukcji nowego ramowego planu nauczania prowadzi do jednoznacznego wniosku – nie jest to dopuszczalne.
Z artykułu dowiesz się:
- Czy godziny do dyspozycji dyrektora mogą być przeznaczone na zajęcia rewalidacyjne?
- Czy godziny do dyspozycji dyrektora można przeznaczyć na pomoc psychologiczno-pedagogiczną?
- Na co przeznaczyć godziny do dyspozycji dyrektora w szkole specjalnej?
- Jak prawidłowo nazwać zajęcia realizowane w ramach tych godzin?
Godziny do dyspozycji dyrektora a rewalidacja dla ucznia szkoły specjalnej
Konstrukcja ramowego planu nauczania dla szkół specjalnych nie pozostawia wątpliwości – poszczególne formy zajęć zostały w nim wyraźnie rozdzielone. W przypadku szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym wskazuje się odrębnie:
- godziny do dyspozycji dyrektora,
- zajęcia rewalidacyjne (z określonym minimalnym wymiarem),
- zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Rewalidacja stanowi specjalistyczną formę wsparcia, ukierunkowaną na kompensowanie deficytów wynikających z niepełnosprawności. Tymczasem godziny do dyspozycji dyrektora mają charakter edukacyjny i ogólnorozwojowy. Nie istnieje zatem podstawa prawna, aby utożsamiać te godziny z zajęciami rewalidacyjnymi – nawet jeśli ich treść dotyczy wspierania funkcjonowania ucznia.
Czy godziny do dyspozycji dyrektora można przeznaczyć na pomoc psychologiczno-pedagogiczną?
Podobnie jak w przypadku rewalidacji, również przeznaczenie godzin do dyspozycji dyrektora na zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest nieprawidłowe.
Godziny do dyspozycji dyrektora nie należą do tej kategorii. Mogą wspierać rozwój ucznia – w tym jego funkcjonowanie poznawcze, społeczne czy ruchowe – jednak ich charakter pozostaje edukacyjny, a nie terapeutyczny.
Na co można przeznaczyć godziny do dyspozycji dyrektora w szkole specjalnej?
Godziny do dyspozycji dyrektora nie mogą być przeznaczone ani na zajęcia rewalidacyjne, ani na pomoc psychologiczno-pedagogiczną – stanowią odrębną kategorię zajęć o charakterze edukacyjnym.
Zgodnie z założeniami systemu oświaty godziny do dyspozycji dyrektora mają służyć elastycznemu dostosowaniu procesu kształcenia do potrzeb uczniów oraz specyfiki szkoły. W praktyce mogą być przeznaczane m.in. na:
- rozwijanie kompetencji kluczowych (językowych, matematycznych, cyfrowych, ruchowych),
- wspieranie funkcjonowania ucznia w środowisku szkolnym,
- zajęcia uzupełniające i rozwijające.
Z tego względu zasadne jest stosowanie nazw takich jak:
- zajęcia rozwijające kompetencje ruchowe,
- zajęcia wspierające sprawność i koordynację,
- zajęcia wspomagające funkcjonowanie szkolne ucznia.
Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, obowiązujący od 1 września 2026 r. przewiduje 5 godzin do dyspozycji dyrektora w cyklu edukacyjnym I–VIII, przy jednoczesnym zachowaniu odrębnych kategorii:
- zajęć rewalidacyjnych,
- zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Stanowisko MEN wskazuje na rozszerzenie możliwości wykorzystania godzin dyrektorskich , m.in. na rozwijanie kompetencji kluczowych, w tym kompetencji ruchowych. Potwierdza to ich edukacyjny, a nie terapeutyczny charakter.
4:41
Wersja audio została wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. 2026, poz. 380) – załącznik nr 2.
Marzenna Czarnocka