RPO pyta MEN o samorząd uczniowski w szkołach specjalnych – czy będzie zmiana prawa oświatowego?
Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministerstwa Edukacji Narodowej w sprawie przepisów, które wyłączają obowiązek tworzenia samorządu uczniowskiego w niektórych szkołach i placówkach dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną. RPO pyta, czy MEN planuje zmianę tych regulacji. W tle pojawia się obawa o wykluczenie części uczniów z prawa do reprezentacji i współdecydowania o sprawach, które ich dotyczą.
W których szkołach i placówkach nie tworzy się samorządu uczniowskiego?
Rzecznik Praw Obywatelskich prowadzi postępowanie wyjaśniające po otrzymaniu wniosku dotyczącego wykluczenia osób z niepełnosprawnością z samorządności uczniowskiej.
Problem dotyczy rozporządzenia MEN z 26 lipca 2018 r. w sprawie typów szkół i placówek, w których nie tworzy się samorządu uczniowskiego. Zgodnie z jego przepisami samorządu uczniowskiego nie tworzy się w:
- przedszkolach;
- szkołach w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej;
- szkołach w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich;;
- szkołach przy zakładach karnych;
- szkołach specjalnych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym;
- specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym;
- ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych;
- szkolnych schroniskach młodzieżowych;
- poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych;
- centrach kształcenia zawodowego i branżowych centrach umiejętności;
- bibliotekach pedagogicznych.
Zdaniem autora wniosku skierowanego do RPO taka regulacja godzi w prawa osób z niepełnosprawnościami i prowadzi do ich wykluczenia z samorządności uczniowskiej.
Samorząd uczniowski w szkole specjalnej – prawo uczniów do reprezentacji i współdecydowania
Problem nie pojawił się po raz pierwszy. Kwestia udziału uczniów z niepełnosprawnościami w samorządności uczniowskiej była podnoszona również podczas konsultacji zmian w Prawie oświatowym. Ówczesny projekt ten zakładał m.in. zmianę art. 85 ust. 8 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe. Rzeczniczka Praw Dziecka oraz organizacje pozarządowe zgłosiły zastrzeżenia w odniesieniu do jego proponowanego brzmienia. Wskazano, że może on prowadzić do wykluczenia uczniów z niepełnosprawnościami z prawa do reprezentacji i współdecydowania o sprawach ich dotyczących. Podniesiono postulat wymogu utworzenia samorządu uczniowskiego w placówkach dla uczniów z niepełnosprawnościami.
W odpowiedzi na uwagi resort wyjaśnił, że wyłączenie konkretnych typów i rodzajów szkół i placówek oświatowych z tworzenia samorządu uczniowskiego lub brak tego wymogu nie jest materią ustawową, lecz właśnie tego rozporządzenia. Zmiana art. 85 ust. 8 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe jest jedynie kwestią językowo-stylistyczną. Wskazano też, że resort miał rozważyć nowelizację rozporządzenia.
RPO pyta Ministra Edukacji o zmianę rozporządzenia
Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę na zobowiązania wynikające z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Jak podkreślono w wystąpieniu do MEN, edukacja włączająca powinna zapewniać wszystkim uczniom możliwość pełnego uczestnictwa w życiu szkoły lub placówki, w szczególności osobom zagrożonym wykluczeniem.
W związku z tym Biuro RPO wystąpiło do dyrektor Departamentu Edukacji Włączającej MEN Aliny Sarneckiej o informację czy resort planuje nowelizację rozporządzenia określającego szkoły i placówki, w których nie tworzy się samorządu uczniowskiego.
Rzecznik praw obywatelskich oczekuje również stanowiska MEN w sprawie ewentualnej zmiany katalogu tych szkół i placówek, w szczególności z uwzględnieniem zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.
4:48
Wersja audio została wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
