Nowy model doskonalenia zawodowego nauczycieli specjalistów – nauka przez doświadczenie
Skuteczność edukacji włączającej w szkołach zależy przede wszystkim od przygotowania i kompetencji kadry pedagogicznej. Instytut Badań Edukacyjnych przeanalizował efektywność autorskiego modelu doskonalenia zawodowego skierowanego do logopedów, psychologów, pedagogów specjalnych, pedagogów oraz terapeutów pedagogicznych. Program został zrealizowany w ramach projektu „Szkoła dostępna dla wszystkich”.
Założenia i etapy nowego modelu doskonalenia zawodowego nauczycieli specjalistów
Model doskonalenia oparto na cyklu uczenia się przez doświadczenie Davida Kolba. Czteroetapowa ścieżka obejmowała:
- e-learning (25 modułów tematycznych),
- warsztaty online,
- przeprowadzenie własnej interwencji na terenie szkoły,
- refleksję nad uzyskanymi efektami.
Najważniejsze wnioski dla szkół, korzyści wychowawcze i pedagogiczne, wyższe kwalifikacje
|
Wzrost kompetencji i praktycznych umiejętności |
Badanie przeprowadzone wśród 478 nauczycieli specjalistów wykazało pozytywne zmiany we wszystkich analizowanych obszarach: postawach wobec inkluzji, poczuciu własnej skuteczności, wiedzy oraz kreatywności. Największe przyrosty odnotowano w zakresie wiedzy praktycznej oraz umiejętności refleksyjnych. |
|
Reagowanie na zachowania trudne |
Najczęściej wybieraną przez specjalistów interwencją było wdrażanie strategii reagowania na zachowania zakłócające przebieg lekcji. W ramach tych działań zrealizowano 375 interwencji, którymi objęto 3130 nauczycieli oraz 15 477 uczniów. |
|
Lepsza indywidualizacja i współpraca |
Uczestnicy programu częściej stosowali indywidualizację procesu nauczania oraz podejmowali współpracę z innymi nauczycielami i specjalistami. |
|
Rola etapu wdrożeniowego |
O skuteczności doskonalenia zdecydowało bezpośrednie przetestowanie nowych metod w środowisku szkolnym. Dopiero praktyczna aplikacja wiedzy pozwoliła na utrwalenie nowych nawyków i rozwiązań. |
|
Komu program przyniósł najwięcej korzyści |
Najwyższe przyrosty umiejętności zaobserwowano u specjalistów z krótszym stażem pracy oraz u osób zatrudnionych w szkołach ogólnodostępnych. |
Wyniki ewaluacji jednoznacznie wskazują, że model doskonalenia oparty na praktyce i refleksji skutecznie podnosi jakość wsparcia udzielanego uczniom ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi. Wypracowane rozwiązania wzmacniają także rolę specjalisty jako lidera dostępności i wsparcia w placówce.
IBE przygotowało publikację „Efektywność modelu doskonalenia zawodowego nauczycieli specjalistów. Uczenie się przez doświadczenie a rozwój kompetencji”. Publikacja zawiera analizę efektywność modelu doskonalenia nauczycieli specjalistów, opartego na cyklu uczenia się przez doświadczenie Davida Kolba.
