Media społecznościowe dopiero od 15 lat. Co założenia ustawy oznaczają dla szkół, uczniów i rodziców?

Na początkowym. Pod koniec października 2026 r. projekt ustawy o minimalnym wieku dostępu do internetowych serwisów społecznościowych trafił do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Wpis zawiera wyłącznie założenia, czyli opis celu i planowanych rozwiązań. Tekst projektu nie został jeszcze opublikowany ani skierowany do konsultacji.

Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to I kwartał 2027 r. Nie jest to data wejścia przepisów w życie. Po przyjęciu przez Radę Ministrów projekt trafi do Sejmu, a ostateczny kształt regulacji, w tym termin jej stosowania, będzie znany dopiero po uchwaleniu ustawy. Opisane niżej rozwiązania mogą się więc jeszcze zmienić.

Próg 15 lat ma dotyczyć internetowych serwisów społecznościowych w rozumieniu unijnego aktu o rynkach cyfrowych (DMA). To platformy, na których użytkownik zakłada profil, buduje sieć kontaktów, publikuje zdjęcia, filmy i wpisy oraz rozmawia z innymi.

Dziś większość platform deklaruje w regulaminach minimum 13 lat, ale to fikcja. Autorzy założeń, powołując się na raport „Internet dzieci”, wskazują, że z serwisów społecznościowych lub komunikatorów regularnie korzysta 55% dzieci w wieku 7–12 lat.

Platforma ma się dowiedzieć tylko jednego: czy użytkownik przekroczył próg wieku. Żadne z rozwiązań nie ma przekazywać imienia, nazwiska ani innych danych – to tzw. selektywne przekazywanie informacji.

Założenia dopuszczają trzy sposoby potwierdzenia wieku:

1. mObywatel – nowa usługa w aplikacji, przekazująca wyłącznie informację o osiągnięciu progu wiekowego.
2. Europejski portfel tożsamości cyfrowej – elektroniczne poświadczenie atrybutu „ukończone 15 lat” zgodnie z rozporządzeniem eIDAS.
3. Zaufane rozwiązanie z listy ministra ds. informatyzacji – narzędzia firm z Polski i UE, spełniające wymogi eIDAS.

Zarówno usługa w mObywatelu, jak i lista zaufanych rozwiązań mają służyć szerzej – nie tylko do sprawdzania wieku w mediach społecznościowych.

Polscy piętnastolatkowie rozpraszają się urządzeniami cyfrowymi na lekcjach częściej niż rówieśnicy w UE i OECD. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę przypomina, że między 11. a 15. rokiem życia kształtuje się tożsamość, a wyidealizowane obrazy w sieci utrudniają budowanie realistycznego obrazu siebie.

Nad progiem wiekowym pracuje także Unia Europejska. 17 września 2026 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek rozporządzenia EU Kids Act. Przewiduje on brak kont w mediach społecznościowych dla dzieci poniżej 13 lat. W wieku 13–14 lat dostęp byłby możliwy wyłącznie przez konta zakładane i nadzorowane przez rodziców. Samodzielne konto można by założyć od 15 lat. To również dopiero propozycja, którą muszą jeszcze uzgodnić Parlament Europejski i Rada UE. Relacja między polską ustawą a unijnym rozporządzeniem wyjaśni się w toku dalszych prac.

Według założeń ustawa ma przesądzić, że bezpieczeństwo cyfrowe musi znaleźć się w podstawie programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego. Treści mają być dostosowane do wieku dzieci i uwzględniać aktualną wiedzę naukową. Higiena cyfrowa pojawia się już w nowych podstawach programowych wdrażanych od 1 września 2026 r.. Nowością ma być zapisanie tego wymogu w ustawie.

W założeniach wymieniono następujące zagadnienia:

• higiena cyfrowa i wpływ nadużywania ekranów na zdrowie psychiczne i fizyczne,
• uzależnienie od mediów społecznościowych i gier komputerowych,
• rozpoznawanie zagrożeń w sieci, w tym cyberprzemocy i radykalizacji,
• ochrona prywatności, danych osobowych, urządzeń i treści cyfrowych,
• wpływ technologii na środowisko.

Szkoła ma też wyrównywać szanse: nie każdy rodzic ma kompetencje, by nauczyć dziecko bezpieczeństwa w sieci. Już dziś to szkoła jest głównym źródłem wiedzy o higienie cyfrowej – słyszało o niej 62,7% nastolatków.

Minister edukacji będzie mógł prowadzić działania informacyjne dla uczniów, nauczycieli i rodziców. Może je zlecać m.in. w konkursach dla organizacji pozarządowych, organizacji harcerskich, instytutów badawczych i instytucji kultury.

Na razie obowiązujące prawo się nie zmienia. Założenia nie nakładają na szkoły nowych obowiązków, a z serwisów społecznościowych nadal korzysta się na zasadach z regulaminów platform.

W tym samym kierunku idą jednak rozwiązania, które szkoły już stosują. Od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych obowiązuje ustawowy zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych, a nowe podstawy programowe obejmują higienę cyfrową.

Jeżeli ustawa zostanie uchwalona w zapowiadanym kształcie:

• uczniowie poniżej 15 lat nie przejdą weryfikacji wieku w serwisach objętych ustawą;
• rodzice nie będą mogli założyć dziecku konta „na swój wiek” w sposób, który pomija weryfikację, bo platforma ma potwierdzać wiek konkretnego użytkownika;
• szkoły i przedszkola będą realizować treści z zakresu bezpieczeństwa cyfrowego jako element podstawy programowej, wymagany ustawą.

Czy zakaz korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci poniżej 15 lat już obowiązuje? Nie. Rząd opublikował dopiero założenia projektu ustawy w wykazie prac legislacyjnych.

Kiedy nowe przepisy mogą wejść w życie? Termin nie jest znany. Rada Ministrów planuje przyjąć projekt w I kwartale 2027 r., a potem projekt musi przejść prace w parlamencie.

Od ilu lat będzie można korzystać z mediów społecznościowych? Według założeń rządu – od ukończenia 15. roku życia.

Jak serwis sprawdzi wiek dziecka? Przez usługę w mObywatelu, europejski portfel tożsamości cyfrowej lub zaufane narzędzie z listy ministra ds. informatyzacji.

Czy platforma pozna imię i nazwisko użytkownika? Nie. Ma otrzymać wyłącznie potwierdzenie, że próg wieku został przekroczony.

Kto będzie pilnował przestrzegania przepisów? Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Czy zmieni się podstawa programowa? Według założeń – tak. Ustawa ma wskazać, że podstawa programowa, już od przedszkola, musi obejmować higienę cyfrową, cyberprzemoc, radykalizację w sieci i ochronę prywatności.