Zmiany w Karcie Nauczyciela: Zatrudnianie nauczycieli początkujących od 1 września 2025 r. – przygotowanie do zawodu
Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela przewiduje istotne zmiany w zasadach zatrudniania nauczycieli początkujących. Nowe regulacje mają skrócić czas trwania pierwszej umowy o pracę i umożliwić szybsze uzyskanie umowy na czas nieokreślony. Wszystko po to, by ułatwić nauczycielom wejście do zawodu, a dyrektorom – elastyczne planowanie polityki kadrowej. Sprawdź, co zmieni się w zasadach nawiązania stosunku pracy przed uzyskaniem stopnia nauczyciela mianowanego.
Z artykułu dowiesz się m.in.:
- Na jaki okres od 1 września 2025 r. będzie zawierana pierwsza umowa o pracę z nauczycielem początkującym?
- Po jakim czasie nauczyciel początkujący będzie mógł zostać zatrudniony na czas nieokreślony?
- Na jaki okres będzie zatrudniony nauczyciel początkujący w trakcie roku szkolnego?
- Jakie warunki musi spełnić nauczyciel bez przygotowania pedagogicznego, aby móc kontynuować pracę w szkole?
- W której szkole nauczyciel zatrudniony jednocześnie w kilku miejscach będzie odbywał przygotowanie do zawodu?
Pierwsze zatrudnienie nauczyciela początkującego – od 1 września 2025 r. na okres jednego roku szkolnego
Zgodnie z planowanymi zmianami, od 1 września 2025 r. pierwsza umowa o pracę z nauczycielem początkującym będzie zawierana:
- na jeden rok szkolny – jeśli stosunek pracy zostaje nawiązany od początku roku,
- na okres do końca danego roku szkolnego – jeśli nauczyciel zostaje zatrudniony w jego trakcie.
To odejście od dotychczasowego wymogu zawierania umowy na dwa lata szkolne. Projektodawcy uzasadniają zmianę potrzebą zwiększenia elastyczności i dostosowania zasad zatrudniania do realnych sytuacji w szkołach.
Umowa na czas nieokreślony – już po 11 miesiącach pracy
Kolejna zmiana zaproponowana w projekcie dotyczy momentu, w którym nauczyciel może otrzymać umowę na czas nieokreślony. Obecnie wymaga się co najmniej dwóch lat zatrudnienia oraz dobrej oceny pracy. Projekt nowelizacji zakłada, że:
- po co najmniej 11 miesiącach pracy w szkole,
- i uzyskaniu co najmniej dobrej oceny pracy,
z nauczycielem można będzie nawiązać umowę o pracę na czas nieokreślony. Co jednak ważne, nowe zatrudnienie na tej podstawie nastąpi od kolejnego roku szkolnego, następującego po spełnieniu powyższych warunków.
Zatrudnienie w trakcie roku szkolnego – precyzyjne wskazanie okresu zatrudnienia
Projekt ustawy eliminuje dotychczasowe wątpliwości związane z zatrudnianiem nauczycieli w środku roku szkolnego. Aktualnie przepisy nie przystają do realiów, w których nauczyciele są potrzebni także po 1 września – np. w związku z odejściem dotychczasowego pracownika.
W projektowanych przepisach wyraźnie wskazano, że w przypadku zatrudnienia w trakcie roku szkolnego umowa powinna obejmować okres do końca tego roku szkolnego.
Brak przygotowania pedagogicznego a zatrudnienie nauczyciela w 2025 r.
Projekt ustawy przewiduje również zmiany w zakresie zatrudniania nauczycieli na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela, tj. nauczycieli nieposiadających przygotowania pedagogicznego. Zgodnie z proponowanymi zapisami:
- umowę będzie można zawrzeć na jeden rok szkolny, jeśli nauczyciel zobowiąże się do uzyskania przygotowania pedagogicznego w tym czasie,
- w przypadku braku realizacji zobowiązania z przyczyn niezależnych od nauczyciela, dopuszczalne będzie zawarcie jeszcze jednej, rocznej umowy.
Jednak, jeśli po dwóch latach nauczyciel wciąż nie będzie spełniał wymagań – zawarcie kolejnej umowy o pracę na podstawie Karty Nauczyciela nie będzie możliwe. Ponowne zatrudnienie w oparciu o przepisy tej ustawy będzie dopuszczalne dopiero po uzyskaniu przygotowania pedagogicznego.
Przygotowanie do zawodu nauczyciela a zatrudnienie w kilku szkołach od 1 września 2025 r.
Zgodnie z projektem nowelizacji Karty Nauczyciela, od 1 września 2025 r. nauczyciel początkujący zatrudniony w więcej niż jednej szkole, który łącznie realizuje co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, będzie odbywał przygotowanie do zawodu nauczyciela w jednej, wskazanej przez siebie szkole jako podstawowe miejsce zatrudnienia.
To rozszerzenie dotychczasowej regulacji zawartej w art. 22 ust. 4 Karty Nauczyciela, która dotyczy wyłącznie nauczycieli niespełniających wymiaru 1/2 etatu w żadnej z zatrudniających go szkół. Projekt nowelizacji zakłada uzupełnienie tego brzmienia – tak, aby objąć także nauczycieli początkujących:
- zatrudnionych w kilku szkołach, w których każda z osobna zapewnia co najmniej 1/2 etatu zgodnie z kwalifikacjami,
- lub zatrudnionych na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela (czyli bez przygotowania pedagogicznego), łącznie na co najmniej 1/2 etatu.
W praktyce oznacza to, że nauczyciel sam wskaże, w której szkole ma odbywać przygotowanie do zawodu nauczyciela, a dyrektor tej szkoły:
- powoła mentora,
- przeprowadzi ocenę pracy,
- przekaże nauczycielowi informację o organie właściwym do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego.
Rozwiązanie to ma być spójne z zasadami przyznawania jednorazowego świadczenia na start, o którym mowa w art. 53a ust. 3 Karty Nauczyciela (wypłacanego w szkole wskazanej jako podstawowe miejsce zatrudnienia).
Warto podkreślić, że zmiana ta nie będzie miała zastosowania do nauczycieli, którzy rozpoczęli przygotowanie do zawodu przed 1 września 2025 r.
Planowane zmiany w Karcie Nauczyciela 2025 a powiązanie zmian z awansem zawodowym i oceną pracy nauczyciela
Zaproponowane zmiany w zakresie zatrudnienia są spójne z modyfikacjami dotyczącymi awansu zawodowego nauczyciela początkującego. Projekt zakłada, że ocena pracy – warunkująca możliwość zawarcia umowy na czas nieokreślony – będzie mogła być dokonana po 8–11 miesiącach od rozpoczęcia zatrudnienia.
Dyrektor szkoły dokona oceny pracy po upływie co najmniej 8 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, ale nie później niż w 11 miesiącu odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela.
Obowiązkowe będzie też przeprowadzenie zajęć otwartych w obecności dyrektora, mentora i przedstawiciela nadzoru pedagogicznego lub nauczyciela dyplomowanego. Ma to zagwarantować obiektywną weryfikację praktycznych kompetencji nauczyciela.
Przepisy przejściowe – projekt nowelizacji Karty Nauczyciela uwzględnia nauczycieli zatrudnionych przed 1 września 2025 r.
Projekt ustawy zawiera regulacje przejściowe. Nauczyciele, którzy rozpoczęli przygotowanie do zawodu przed 1 września 2025 r., będą funkcjonować według dotychczasowych zasad. W ich przypadku obowiązywać będzie nadal:
- umowa o pracę na dwa lata szkolne,
- przejście na czas nieokreślony dopiero po dwóch latach pracy i uzyskaniu co najmniej dobrej oceny pracy.
Planowane zmiany mają wejść w życie 1 września 2025 r.
