Skuteczne wsparcie dla dzieci z ADHD w szkole – MEN o zasadach wydawania orzeczeń uczniom z ADHD i planowanych reformach

W odpowiedzi na interpelację, Ministerstwo Edukacji Narodowej doprecyzowało zasady udzielania pomocy uczniom z ADHD. Resort wyjaśnił, dlaczego ADHD nie widnieje w katalogu przesłanek do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz w jaki sposób system ma ewoluować w stronę modelu funkcjonalnego.

Autorzy interpelacji zwrócili uwagę na istotny problem praktyczny: uczniowie z diagnozą ADHD, mimo realnych trudności w funkcjonowaniu, często nie mogą uzyskać orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wśród kluczowych pytań skierowanych do resortu znalazły się:

• Czy wymaganie „specjalnej organizacji nauki i metod pracy” (art. 127 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe) może być samodzielną podstawą do wydania orzeczenia dla ucznia z ADHD?
• Na jakim etapie są prace nad nowym, trójpoziomowym modelem wsparcia, w którym to potrzeba ucznia, a nie diagnoza medyczna, ma decydować o pomocy?
• Dlaczego w nowym rozporządzeniu z marca 2026 r. wyodrębniono kategorię „uczniowie z autyzmem”, a pominięto ADHD?
• Co z zapowiadanym „kalendarzem zmian legislacyjnych” oraz mapami projektów edukacyjnych dedykowanych ADHD?

W odpowiedzi MEN przedstawiło wykładnię przepisów oraz kierunki zmian, MEN podkreśla, że kształcenie specjalne (zgodnie z art. 127 ust. 1  ustawy Prawo oświatowe) jest zarezerwowane wyłącznie dla trzech grup: uczniów z niepełnosprawnością, niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem. Samo rozpoznanie ADHD nie jest tożsame z niepełnosprawnością. Resort wyjaśnia, że wpływ ADHD na ucznia jest zróżnicowany i nie każdy wymaga specjalnej organizacji nauki. Dlatego resort edukacji nie planuje dopisywania kolejnych jednostek chorobowych według klasyfikacji ICD do katalogu orzeczeń.

Ministerstwo przypomina, że każdy uczeń z ADHD ma prawo do pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Za jej organizację odpowiada dyrektor, a nauczyciel ma obowiązek dostosować wymagania do potrzeb ucznia. Dostosowanie to może odbywać się na podstawie opinii poradni, ale także na podstawie własnego rozpoznania nauczyciela. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie jest do tego niezbędne.

Resort potwierdził, że od 1 września 2026 r. kluczowe znaczenie zyska ocena funkcjonalna (oparta na klasyfikacji ICF). Ma ona przesunąć akcent z diagnozy medycznej na identyfikację konkretnych barier w środowisku szkolnym. Prace nad trójpoziomowym modelem wsparcia trwają, a ich celem jest zapewnienie intensywnej pomocy na najwyższym poziomie właśnie ze względu na funkcjonalne potrzeby dziecka, a nie etykietę diagnostyczną.

W odpowiedzi MEN wskazało również na zrealizowane już działania:

• 20 października 2025 r. opublikowano poradnik „Uczniowie z ADHD w klasie”, zawierający konkretne strategie pracy i wytyczne dotyczące dostosowań.
• Od roku szkolnego 2021/2022 liczba etatów specjalistów w szkołach wzrosła o ponad 163% (do ponad 57 tys. etatów w 2025/2026).
• W październiku 2025 r. udostępniono nową platformę informatyczną z narzędziami diagnostycznymi wspierającymi pomoc psychologiczno-pedagogiczną.

MEN podkreśla, że brak orzeczenia nie zwalnia placówki z obowiązku wspierania ucznia z ADHD. Kluczem jest bieżąca praca nauczycieli i specjalistów oraz wykorzystywanie nowych standardów zatrudnienia do zapewnienia realnej pomocy wewnątrz szkoły.