Nowa podstawa programowa w przedszkolach – MEN odpowiada na kontrowersje wokół zmian

Podpisane w marcu 2026 roku rozporządzenie w sprawie nowej podstawy programowej dla przedszkoli i szkół podstawowych wywołało falę pytań wśród nauczycieli i dyrektorów. W odpowiedzi na interpelację poselską, resort edukacji wyjaśnia kluczowe kwestie – od usunięcia pojęcia „tożsamości dziecka”, przez autonomię nauczyciela przy doborze metod, po klasyfikację celów i ochronę zdrowia psychicznego najmłodszych.

Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej – o co zapytano MEN

W interpelacji skierowanej do MEN posłowie zwrócili uwagę na szereg modyfikacji w podstawie programowej wychowania przedszkolnego, które – w ich ocenie – wprowadzają chaos interpretacyjny i ograniczają swobodę pedagogów. Oto pytania zadane w interpelacji poselskiej:

Dlaczego z zadania nr 12 usunięto sformułowanie o tworzeniu warunków do rozwoju tożsamości dziecka na rzecz „wszechstronnego rozwoju”? Posłowie dopytywali o ekspertyzy uzasadniające tę zmianę.
Jak zapisanie w podstawie konkretnych „doświadczeń edukacyjnych” ma się do art. 12 Karty Nauczyciela, gwarantującego swobodę wyboru metod nauczania? Co ma zrobić nauczyciel, który uzna proponowane doświadczenia za nieadekwatne?
Jak autorzy programów mają zachować spójność, skoro dokument operuje jednocześnie pięcioma sferami rozwoju (cele), czterema obszarami (zadania) i dziewięcioma obszarami edukacyjnymi (umiejętności)?
Dlaczego z listy zadań wykreślono dotychczasowe zadanie nr 14, dotyczące wprost ochrony zdrowia psychicznego i wsparcia w trudnych sytuacjach życiowych?

Odpowiedź MEN na wątpliwości dotyczące zmian w edukacji w przedszkolach od 1 września 2026 r.

Odpowiadając na zarzuty, sekretarz stanu w MEN Katarzyna Lubnauer przedstawiła stanowisko resortu, wyjaśniając intencje stojące za nowym kształtem dokumentu:

Wszechstronny rozwój zawiera tożsamość	MEN argumentuje, że zmiana w zadaniu nr 12 ma charakter porządkujący. Pojęcie „wszechstronnego rozwoju” jest szersze i całościowe – z założenia obejmuje również rozwój tożsamości dziecka.
Katalog doświadczeń jest otwarty	Wskazane w podstawie „doświadczenia edukacyjne” mają charakter praktyczny, ale nie narzucają sztywnych metod. Nauczyciel zachowuje pełną autonomię – może modyfikować, wybierać i rozbudowywać katalog doświadczeń dydaktycznych w zależności od potrzeb swojej grupy i wiedzy pedagogicznej.
Układy klasyfikacji wzajemnie się uzupełniają	Według MEN stopnie klasyfikacji nie wykluczają się, lecz pełnią różne funkcje: cele określają sfery rozwoju, zadania mówią o działaniach placówki, a spis osiągnięć wyznacza oczekiwane efekty. Przy pisaniu programów należy brać pod uwagę cały dokument jako spójną całość.
Zdrowie psychiczne przeniesione do warunków realizacji i kompetencji	Wykreślenie zadania nr 14 nie oznacza rezygnacji z ochrony zdrowia psychicznego. Tematyka ta została włączona m.in. do zapisów o dobrostanie dzieci, higienie cyfrowej oraz do tzw. kompetencji dbania o siebie (rozpoznawanie potrzeb emocjonalnych, radzenie sobie ze stresem i wyznaczanie granic).