Dowóz dzieci i uczniów z niepełnosprawnościami do szkół i placówek oświatowych bez zmian. MEN odpowiada na apel RPD
MEN w piśmie z 10 sierpnia 2026 r. odpowiedziało na apel RPD w sprawie wprowadzenia jednolitych standardów opieki oraz wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów podczas transportu dzieci z niepełnosprawnościami do placówek oświatowych.
Apel Rzeczniczki Praw Dziecka w sprawie dowozu dzieci do placówek oświatowych
RPD zwróciła uwagę na brak doprecyzowanych przepisów i wytycznych co do kwalifikacji opiekunów w gminnym transporcie, co wywołuje znaczne różnice w organizacji dowozu i wpływa na poziom bezpieczeństwa dzieci. Zgłaszane do Biura RPD przypadki dotyczyły m.in. niebezpiecznych sytuacji w trakcie jazdy (ataki epilepsji, zachowania agresywne) czy braku opiekuna w pojeździe. Powołując się na raport Rzecznika Praw Obywatelskich, wskazujący, że tylko część gmin zatrudnia odpowiednio przygotowaną kadrę, RPD apelowała o pilne zmiany legislacyjne i wyznaczenie spójnych standardów.
Odpowiedź i stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej
MEN poinformowało, że obecnie nie planuje prac legislacyjnych mających na celu doprecyzowanie przepisów czy wprowadzenie dodatkowych standardów transportu. Resort przypomniał zasady wynikające z art. 39a ust. 1 ustawy Prawo oświatowe oraz Konstytucji RP:
|
Prawo wyboru rodziców |
Gmina jest zobowiązana do zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki we własnym zakresie ALBO do zwrotu kosztów przewozu na podstawie umowy zawartej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z rodzicami (w terminie 14 dni od uzyskania informacji, że dowóz zapewniają rodzice). |
|
Decyzyjność po stronie rodziców |
O wyborze formy realizacji obowiązku gminy decydują rodzice. Jeśli zdecydują się dowozić dziecko we własnym zakresie, gmina nie może się temu sprzeciwić, nawet jeśli organizuje zbiorczy transport i opiekę dla innych dzieci do tej samej placówki. |
|
Linia orzecznicza |
Prawomocne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzają, że rodzice mają wyłączne prawo do decydowania o dziecku (w tym o wyborze szkoły i formie transportu), chyba że zostaną go pozbawieni lub ograniczeni prawomocnym wyrokiem. |
Obowiązki informacyjne szkół i samorządów
W kwestii działań informacyjnych i edukacyjnych MEN zaznaczyło, że informowanie o ustawowych możliwościach dowozu należy do zadań szkół oraz samorządów terytorialnych jako jednostek znajdujących się najbliżej uczniów.
