Kodeks pracy 2026 Kluczowe zmiany w prawie pracy dotyczą m.in. stażu pracy, jawności wynagrodzeń i mobbingu

24 września 2026 r. w Dzienniku Ustaw ogłoszono nowy tekst jednolity ustawy – Kodeks pracy. Nowy dokument porządkuje dotychczasowe nowelizacje i zbiera w jednym miejscu istotne zmiany w prawie pracy. Przedstawiamy kluczowe regulacje, które mają znaczenie dla szkół i placówek oświatowych.

W Dzienniku Ustaw opublikowano jednolity tekst ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Uwzględnia on stan prawny na dzień 27 sierpnia 2026 r. oraz szereg nowelizacji uchwalonych w latach 2025–2026, w tym m.in. regulacje dotyczące układów zbiorowych pracy, zasad równego traktowania czy ochrony przed dyskryminacją.

Zmiany w prawie pracy w 2026: Nowe przepisy dla szkół i od kiedy obowiązują

Przepisy Kodeksu pracy mają zastosowanie do pracowników szkół niebędących nauczycielami (pracowników administracji i obsługi), a także do nauczycieli – w zakresie nieuregulowanym w Karty Nauczyciela (art. 5 Kodeksu pracy). Poniżej kluczowe kwestie z punktu widzenia organizacji pracy w szkołach.

Szczególne zasady wliczania okresów aktywności do stażu pracy; czas pracy po 1 stycznia 2026 r.

Zmiany dotyczące szczególnych zasady wliczania okresów aktywności do stażu pracy weszły w życie 1 stycznia 2026 r. Sprawdź czego dotyczą.

Mechanizm	Jeśli pracownik szkoły w ciągu 24 miesięcy udokumentuje okresy prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania umów cywilnoprawnych, pracodawca (szkoła jako jednostka sektora finansów publicznych) wlicza je do ogólnego stażu pracy.
Skutki dla szkół	Uprawnienia wynikające z zaliczenia tych okresów (np. dodatek za wysługę lat, nagroda jubileuszowa) przysługują od dnia nabycia prawa, ale nie wcześniej niż od dnia wejścia w życie ustawy.
Ważny wyjątek	Okresów tych nie wlicza się do stażu wymaganego od kandydatów w naborach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ani do stażu uzależniającego długość okresu wypowiedzenia trwającej umowy.

Nowe zasady przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi, szersze prawa pracownicze

Zmiany dotyczące zasady przeciwdziałania dyskryminacji i szersze prawa pracowników wejdą w życie 5 listopada 2026 r. Sprawdź czego dotyczą.

Obowiązek dostosowania regulaminów	W terminie 6 miesięcy od wejścia w życie przepisów dyrektorzy szkół są zobowiązani do dostosowania regulaminu pracy (lub wydania odpowiedniego regulaminu) do nowych wymagań w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji.
Rozszerzona prewencja	Na szkołę nałożono obowiązek systematycznego przeciwdziałania naruszaniu zasady równego traktowania poprzez działania prewencyjne, wykrywanie nieprawidłowości, reakcję oraz wsparcie osób dotkniętych nierównym traktowaniem.
Sankcje i zadośćuczynienie	Osobie, wobec której naruszono zasadę równego traktowania, przysługuje prawo do odszkodowania lub zadośćuczynienia. W przypadku wielokrotnego naruszenia (np. powtarzającego się nękania lub nierównego traktowania trwającego także przed wejściem w życie przepisów) sąd zasądza zadośćuczynienie w wysokości nie niższej niż 3-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Jawność wynagrodzeń w rekrutacji

Kandydat na stanowisko w szkole musi otrzymać informację o proponowanym wynagrodzeniu lub jego przedziale jeszcze przed rozmową kwalifikacyjną lub nawiązaniem stosunku pracy. Ogłoszenia o naborze muszą być neutralne pod względem płci. Ten przepis już obowiązuje.

Kwestia umów cywilnoprawnych

Szkoła lub podmiot powierzający pracę, który zawarł umowę cywilnoprawną naruszającą warunki stosunku pracy (art. 22 § 1 Kodeksu pracy), ma 12 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji na dobrowolne przekształcenie jej w umowę o pracę bez ponoszenia odpowiedzialności za wykroczenie. Przepisy weszły w życie w czerwcu 2026 r. (okres przejściowy).

Kodeks pracy 2026: Kluczowe zmiany dla dyrektorów szkół jako pracodawców

Tekst jednolity stanowi wygodne narzędzie w codziennym zarządzaniu personelem placówki. Warto sprawdzić bieżące zapisy w regulaminach pracy i wynagradzania oraz zweryfikować procedury rekrutacyjne i prewencyjne pod kątem nowych wymogów prawnych.