Indywidualny program i tok nauki – MEN planuje uproszczenia
Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do konsultacji publicznych oraz uzgodnień międzyresortowych projekt nowelizacji rozporządzenia dotyczącego indywidualnego programu i toku nauki. Zgodnie z proponowanymi regulacjami zniesiony zostanie dotychczasowy wymóg odbycia przez ucznia co najmniej rocznej nauki w danej szkole, co umożliwi szybsze dostosowanie ścieżki kształcenia do potrzeb uczniów wybitnie uzdolnionych.
Koniec z rocznym wyczekiwaniem na zezwolenie na indywidualny program lub tok nauki
Obowiązujące przepisy rozporządzenia z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki uzależniają możliwość wydania decyzji od upływu co najmniej jednego roku nauki ucznia w danej placówce, a jedynie w wyjątkowych przypadkach – od przeprowadzenia klasyfikacji śródrocznej. W praktyce rozwiązanie to uniemożliwiało obejmowanie wsparciem uczniów nowo przyjętych od pierwszego semestru nauki na danym etapie edukacyjnym.
Zgodnie z projektowaną nowelizacją:
- podstawowym progiem czasowym stanie się klasyfikacja śródroczna ucznia,
- w uzasadnionych przypadkach zezwolenie będzie mogło zostać udzielone jeszcze przed klasyfikacją śródroczną.
Dzięki elastycznym zapisom dyrektorzy szkół oraz rady pedagogiczne zyskają formalne narzędzie do natychmiastowego reagowania na szczególne predyspozycje i potencjał naukowy uczniów rozpoczynających naukę w nowym środowisku.
Statystyki i cel nowelizacji – jak wielu uczniów skorzysta ze zmian?
Z danych Systemu Informacji Oświatowej wynika, że w roku szkolnym 2025/2026 z indywidualnego toku nauki korzystało 378 uczniów, natomiast indywidualny program nauki realizowało 418 uczniów.
W uzasadnieniu do projektu wskazano, że dotychczasowe sztywne ramy czasowe tworzyły sztuczną barierę i utrudniały pełne wykorzystanie potencjału edukacyjnego młodzieży już na progu nowej szkoły. Skrócenie okresu adaptacyjnego ma na celu ułatwienie planowania rozwoju ucznia bez konieczności oczekiwania na zakończenie pełnego roku szkolnego.
Korzyści dla dyrektorów, nauczycieli i uczniów
Zapisana w projekcie zmiana stanowi odpowiedź na zgłaszane przez środowisko oświatowe zapotrzebowanie na bardziej dynamiczne reagowanie na specjalne potrzeby edukacyjne uczniów wykazujących ponadprzeciętny potencjał.
Dzięki nowym przepisom możliwe stanie się:
- Wczesne rozpoznanie i stymulowanie talentów – eliminacja sztucznych barier czasowych pozwoli na natychmiastowe objęcie opieką naukową uczniów wyróżniających się wiedzą i umiejętnościami bezpośrednio po zmianie szkoły lub etapu edukacyjnego.
- Optymalne planowanie procesu dydaktycznego – nauczyciele oraz pedagodzy zyskają narzędzie pozwalające na dostosowanie wymagań edukacyjnych i tempa nauki bez konieczności czekania na zakończenie pełnego roku szkolnego.
- Zapobieganie spadkowi motywacji – szybsze wdrożenie indywidualnego programu lub toku nauki ograniczy ryzyko zniechęcenia uczniów uzdolnionych standardowym tempem realizacji podstawy programowej.
Przepisy przejściowe oraz termin wejścia w życie rozporządzenia w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki
W projekcie rozporządzenia przewidziano również istotny przepis przejściowy dotyczący spraw w toku. Do wniosków o udzielenie zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki, które zostały złożone i nie zostały rozpatrzone przed dniem wejścia w życie nowych regulacji, stosowane będą przepisy w dotychczasowym brzmieniu.
Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
