Egzaminy w edukacji domowej – MEN ucina spekulacje na temat klasyfikacyjnych egzaminów online

Kontrowersje wokół egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej doczekały się oficjalnego stanowiska resortu edukacji. W odpowiedzi na interpelację poselską, Ministerstwo Edukacji Narodowej jednoznacznie wskazuje na brak podstaw prawnych do przeprowadzania egzaminów w formie zdalnej i podkreśla obowiązek zachowania formy stacjonarnej nawet w szkołach niepublicznych.

Egzaminy w edukacji domowej – wątpliwości środowiska i pytania o przyszłość egzaminów

W odpowiedzi na narastający spór między szkołami realizującymi edukację domową (m.in. tzw. Szkołą w Chmurze) a kuratoriami oświaty, do MEN skierowano interpelację poselską. W piśmie zwrócono uwagę na brak dosłownych zapisów w Prawie oświatowym, które zakazywałyby formy zdalnej, co zdaniem części środowiska tworzy lukę prawną.

W interpelacji zadano cztery kluczowe pytania:

Czy forma zdalna egzaminów klasyfikacyjnych jest obecnie dopuszczalna?
Czy planowana jest nowelizacja przepisów uściślająca tę kwestię?
Czy dopuszczalny jest model hybrydowy dla uczniów z ograniczeniami zdrowotnymi lub logistycznymi?
Czy resort prowadzi dialog ze środowiskiem edukacji domowej w celu wypracowania kompromisu?

Odpowiedź MEN: Egzamin online to naruszenie prawa

W swojej odpowiedzi MEN argumentuje, że w prawie administracyjnym nie obowiązuje zasada „co nie jest zakazane, jest dozwolone”. Skoro ustawa o systemie oświaty i rozporządzenia o ocenianiu nie wymieniają formy online jako dostępnej drogi, to jedyną legalną formą pozostaje egzamin stacjonarny. Resort przypomniał, że możliwość zdalna była wprowadzona jedynie czasowo specustawą w okresie pandemii i obecnie już nie obowiązuje.

Równość i rzetelność weryfikacji wiedzy – różnica między zdawaniem egzaminów w formie stacjonarnej i w formie online np. w Szkole w Chmurze

Ministerstwo przypomina konstytucyjną konieczność zapewnienia wszystkim uczniom – zarówno systemowym, jak i tym w edukacji domowej – równych warunków zdawania egzaminów. Forma zdalna, zdaniem MEN, uniemożliwia rzetelną weryfikację samodzielności pracy ucznia, co mogłoby podważać wiarygodność świadectw i stawiać tych uczniów w innej (niekoniecznie lepszej w skutkach) sytuacji na dalszych etapach kształcenia.

Jak wyglądają egzaminy klasyfikacyjne dla uczniów ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi?

W odpowiedzi na pytanie o model hybrydowy i trudności logistyczne, MEN wskazało na następujące rozwiązania:

Dostosowania, nie zmiana formy	Dyrektor ma obowiązek dostosować warunki egzaminu do potrzeb ucznia (na podstawie orzeczeń lub opinii), ale musi się to odbywać w ramach egzaminu stacjonarnego.
Nauczanie indywidualne	W przypadku ciężkiego stanu zdrowia uniemożliwiającego dotarcie do szkoły, rozwiązaniem nie jest egzamin online, lecz przejście na nauczanie indywidualne, gdzie klasyfikacja odbywa się na podstawie ocen bieżących.
Decyzja rodzica	Resort podkreślił, że wybierając edukację domową, rodzic akceptuje specyfikę tego trybu, w tym konieczność dojazdu do placówki macierzystej na egzaminy końcowe.

Podsumowując: Ministerstwo nie planuje wprowadzania modelu hybrydowego ani uznania egzaminów online za legalne. Natomiast szkoły, które decydują się na taką formę, muszą liczyć się z negatywnymi skutkami kontroli kuratoryjnych.