Bezpieczeństwo w internecie – poznaj plany i strategie MEN dla szkół dotyczące bezpiecznego korzystania z internetu i zasad cyberbezpieczeństwa
Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiedziało na interpelację poselską dotyczącą ochrony małoletnich przed zagrożeniami w świecie cyfrowym – od cyberprzemocy po niepożądane treści. Z opublikowanych wyjaśnień wynika, że resort stawia na kompleksowe, systemowe rozwiązania. Wprowadzono nowe przedmioty, wdrożono prawny zakaz korzystania z telefonów komórkowych, a także zapowiedziano zakaz dostępu do mediów społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia. Zwiększy się również zakres obowiązkowych szkoleń dla nauczycieli z higieny cyfrowej oraz wsparcie w ramach nowo przyjętej Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji.
Pytania o systemową ochronę małoletnich – jak zapewnić użytkownikom bezpieczeństwo w internecie
W skierowanej do MEN interpelacji poselskiej zwrócono uwagę na rosnącą skalę zagrożeń cyfrowych, takich jak cyberprzemoc, nękanie, grooming, patostreaming czy bezproblemowy dostęp dzieci do treści nieodpowiednich dla ich wieku. Wskazano, że wyzwania te mają charakter międzyresortowy.
W interpelacji sformułowano pięć kluczowych pytań:
- Czy MEN prowadzi analizy nad prawnymi rozwiązaniami zwiększającymi ochronę dzieci w sieci?
- Czy trwają wspólne prace (Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa Cyfryzacji oraz Ministerstwa Sprawiedliwości) nad kompleksową strategią obejmującą działania prawne, technologiczne, profilaktyczne i edukacyjne?
- Czy analizowane jest wprowadzenie rozwiązań prawnych wymuszających skuteczną weryfikację wieku użytkowników w internecie?
- Czy planowane są zmiany legislacyjne zwiększające odpowiedzialność platform internetowych za bezpieczeństwo dzieci?
- Czy resort planuje opracowanie standardów bezpieczeństwa uwzględniających narzędzia oparte na sztucznej inteligencji?
Odpowiedź MEN: Konkretne zmiany prawne, nowe przedmioty i szkolenia dla nauczycieli w celu zapewnienia bezpieczeństwa w sieci
W odpowiedzi resort edukacji przedstawił szereg podjętych oraz planowanych działań w obszarze profilaktyki i legislacji, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie placówek oświatowych.
Bezpieczny internet – zmiany w prawie oświatowym i zakazy
|
Zakaz używania telefonów w szkołach |
Od 1 września 2026 r. obowiązuje nowelizacja Prawa oświatowego wprowadzająca centralny zakaz korzystania z telefonów komórkowych w przedszkolach i szkołach podstawowych oraz możliwość regulacji tej kwestii przez szkoły ponadpodstawowe. |
|
Nowe wymogi dla programów wychowawczo-profilaktycznych |
Szkolne programy profilaktyczne muszą obowiązkowo uwzględniać zagrożenia TIK i aktywność uczniów w sieci. Przepisy nakładają także na rodziców obowiązek współpracy ze szkołą w zakresie higieny cyfrowej. |
|
Ograniczenie dostępu do social mediów |
Trwają prace nad międzyresortowym projektem ustawy wprowadzającym zakaz korzystania z mediów społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia (z weryfikacją wieku opartą na Europejskim Portfelu Tożsamości Cyfrowej). |
|
Walka z patostreamingiem |
W Kodeksie karnym wdrożono nowe przestępstwo dotyczące rozpowszechniania treści przedstawiających przemoc lub poniżanie w celu osiągnięcia korzyści (ze szczególną ochroną małoletnich). |
Zasady bezpiecznego korzystania z internetu – Podstawa programowa i nowe przedmioty
|
Edukacja zdrowotna i obywatelska |
Od roku szkolnego 2026/2027 do szkół weszły dwa nowe przedmioty. Edukacja zdrowotna zawiera osobny dział „Internet i profilaktyka uzależnień”, obejmujący m.in. zagadnienia hejtu, patostreamingu, uwodzenia w sieci oraz zagrożeń AI. |
|
Moduł edukacji medialnej |
W ramach projektu „Kompas Jutra” wprowadzono międzyprzedmiotowy moduł realizowany na języku polskim, informatyce, geografii, edukacji obywatelskiej oraz zajęciach technicznych. |
|
Przedmioty dotychczasowe |
Treści z zakresu cyberbezpieczeństwa, etyki w sieci i reakcji na cyberprzemoc są nadal realizowane i precyzowane na zajęciach z informatyki, etyki, EDB oraz podczas godzin z wychowawcą. |
Cyberbezpieczeństwo: Standardy AI, cyfryzacja i transformacja edukacji
|
Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE): |
Przyjęty przez Radę Ministrów 12 września br. dokument strategiczny zakłada m.in. opracowanie ram kompetencji uczniów, wytycznych z cyberbezpieczeństwa oraz systematycznych szkoleń dla nauczycieli i rodziców. |
|
Wytyczne dotyczące AI |
MEN zapowiedziało udostępnienie dokumentu „Wytyczne w zakresie stosowania przez uczniów i nauczycieli systemów opartych na sztucznej inteligencji w procesie uczenia i kształcenia“. Dodatkowe materiały i zalecenia KE opublikowano na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (zpe.gov.pl). |
|
Akt o usługach cyfrowych (DSA) |
Po prezydenckim wecie z stycznia br., 2 czerwca br. Rada Ministrów przyjęła nowe projekty ustaw wdrażających unijne rozporządzenie DSA, które nakłada na duże platformy (VLOPs/VLOSE) obowiązek ograniczenia ryzyk dla zdrowia psychicznego małoletnich (np. mechanizmów uzależniających i algorytmów rekomendacyjnych). |
Bezpieczeństwo w intrenecie – programy wsparcia i podnoszenie kwalifikacji kadry
|
Szkolenia dla nauczycieli |
Do 2029 roku ponad 100 tys. nauczycieli przejdzie szkolenia z zakresu umiejętności cyfrowych, weryfikacji informacji w sieci i ochrony danych. |
|
Program Anti-Bullying (ABS) |
Od października 2026 r. Ośrodek Rozwoju Edukacji włącza program ABS do ogólnokrajowego systemu wsparcia szkół w walce z przemocą rówieśniczą i cyberprzemocą. |
|
Wsparcie rówieśnicze (peer support) |
W 200 szkołach ponadpodstawowych przeprowadzono pilotaż programu szkolenia uczniów (schoolworkerów), pełniących funkcję pierwszej pomocy psychologicznej dla rówieśników w kryzysie. |
|
Bezpieczny internet (OSE) |
Ponad 19 tys. szkół korzysta już z bezpłatnego, szybkiego łącza w ramach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej, zarządzanej przez NASK-PIB. |
