Rodzina jest fundamentem, na którym budujemy naszą tożsamość, uczymy się relacji z innymi i kształtujemy nasze pierwsze wzorce zachowań. Jest to pierwsze środowisko, które ma za zadanie przygotować młodego człowieka do życia w społeczeństwie, wyposażając go w niezbędne umiejętności, wartości i wiedzę. Jednak nie każda rodzina jest w stanie sprostać tym zadaniom. W przypadku rodzin dysfunkcyjnych, które z różnych przyczyn nie są w stanie zapewnić odpowiedniego wsparcia i bezpieczeństwa swoim dzieciom, szczególną rolę odgrywa środowisko szkolne. To właśnie szkoła często staje się miejscem, gdzie po raz pierwszy dostrzegane są problemy i gdzie można podjąć pierwsze kroki w kierunku wsparcia i pomocy. W niniejszym artykule skupimy się na zrozumieniu, czym jest rodzina dysfunkcyjna i jakie są jej główne cechy charakterystyczne. Szczególną uwagę poświęcono roli, jaką szkoła może odegrać w wsparciu takich rodzin, oraz metodom i strategiom, które mogą być stosowane przez nauczycieli, pedagogów i psychologów szkolnych w celu zapewnienia odpowiedniej pomocy i wsparcia.
Jednym z najważniejszych zadań szkoły, oprócz podejmowania działań o charakterze dydaktycznym, jest reagowanie na wszelkie nieprawidłowości zaistniałe w procesie socjalizacji dziecka i wspieranie go w przypadku zaobserwowania, że wzrasta w rodzinie dysfunkcyjnej. Zakres zainteresowania pedagogów powinien dotyczyć funkcjonowania ucznia zarówno w sferze intelektualnej, duchowej, ale też fizycznej, społecznej i emocjonalnej. W drugim artykule z cyklu Rodzina dysfunkcyjna i jej wpływ na ucznia” omawiamy zadania poszczególnych pracowników szkoły w zakresie oddziaływań na ucznia wychowującego się w rodzinie dysfunkcyjnej. Do artykułu dołączono propozycję arkusza sytuacji wychowawczej w klasie, który ułatwi monitorowanie potrzeb uczniów.
Rolą każdej szkoły, oprócz jej funkcji dydaktycznej, jest dbałość o wszechstronny rozwój każdego z uczniów oraz uzupełnianie, wzmacnianie, a w razie potrzeby także wspomaganie wychowawczej funkcji rodziny. Jednym z obszarów zainteresowania musi być to, czy rodzina ucznia wywiązuje się ze swoich obowiązków, czyli czy oraz w jakim stopniu spełnia swoje funkcje. Jak rozpoznać rodzinę dysfunkcyjną? Z jakimi rodzajami dysfunkcji możemy się spotkać, a przede wszystkim – co w funkcjonowaniu rodziny powinno zaniepokoić nauczycieli? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w pierwszym artykule z cyklu „Rodzina dysfunkcyjna i jej wpływ na ucznia”.
Pojawienie się dziecka z niepełnosprawnością w rodzinie jest wydarzeniem, które wpływa na funkcjonowanie całego systemu rodzinnego. Niepełnosprawność dziecka stanowi ogromne wyzwanie emocjonalne, wychowawcze i organizacyjne zarówno dla rodziców dzieci niepełnosprawnych, jak i dla pozostałych członków rodziny. W takiej sytuacji szczególnej uwagi wymaga dziecko niepełnosprawne w rodzinie, ale nie wolno pomijać potrzeb zdrowego rodzeństwa, które często pozostaje na dalszym planie. Narodziny lub przyjście na świat dziecka z niepełnosprawnością, w tym dziecka z niepełnosprawnością intelektualną, nierzadko wiążą się z silnym wstrząsem psychicznym, niedowierzaniem i kryzysem emocjonalnym. Rodzice muszą zmierzyć się z diagnozą, nowymi obowiązkami związanymi z opieką, rehabilitacją i terapią, a także z koniecznością zorganizowania życia rodzinnego na nowo. Niepełnosprawnością w rodzinie dotknięci są wszyscy – każde dziecko w rodzinie, każdy rodzic i każdy członek rodziny doświadcza tej sytuacji na swój sposób.
© ePedagogika.pl - Portal dla pedagogów i wychowawców z pasją.
