Ochrona zdrowia psychicznego w szkole 2026. MEN przedstawia dane i plany

Problemy ze zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży to jedno z największych wyzwań współczesnego systemu oświaty. W odpowiedzi na interpelację poselską, Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło szczegółowe dane dotyczące zatrudnienia psychologów w szkołach, planowane zmiany w podstawach programowych oraz nowe programy profilaktyczne. Resort stawia na wzrost liczby specjalistów, edukację zdrowotną i cyfrowe narzędzia diagnostyczne.

Wprowadzone przepisy już teraz nakładają na szkoły obowiązek zatrudniania specjalistów, a statystyki pokazują znaczący wzrost liczby etatów psychologów w ostatnich latach. MEN nie planuje jednak wprowadzania sztywnych standardów określających maksymalną liczbę uczniów na jednego psychologa, pozostawiając decyzję o wymiarze zatrudnienia dyrektorom placówek. Kluczowym elementami nowej strategii ma być przedmiot edukacja zdrowotna oraz platforma wsparcie.gov.pl z bezpłatnymi narzędziami diagnostycznymi.

MEN zapytano o standardy zatrudnienia specjalistów, bezpieczeństwo uczniów i kierunki polityki oświatowej

W interpelacji poselskiej skierowanej do minister edukacji Barbary Nowackiej podniesiono kwestię niewystarczającego wsparcia psychologicznego w szkołach oraz braku powszechnej edukacji emocjonalnej. Posłowie zwrócili uwagę, że wczesna interwencja to racjonalna inwestycja społeczna, ograniczająca koszty leczenia i wykluczenia w dorosłym życiu. W związku z tym do MEN skierowano pytania:

Jaka jest aktualna liczba psychologów szkolnych w publicznych placówkach i średni wskaźnik uczniów na jednego specjalistę?
Czy MEN analizuje rzeczywiste zapotrzebowanie szkół na specjalistów?
Czy planowane jest wprowadzenie minimalnych standardów zatrudnienia (maksymalna liczba uczniów na etat)?
Jakie działania są planowane dla zwiększenia dostępności pomocy w małych miejscowościach i na terenach wiejskich?
Czy rozważane jest rozszerzenie podstawy programowej o obowiązkowe treści dotyczące edukacji emocjonalnej i relacji?
Jakie programy profilaktyczne są obecnie realizowane przez MEN?
Czy monitorowana jest skuteczność udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej?
Czy planowane są zmiany legislacyjne wzmacniające rolę szkoły we wczesnym rozpoznawaniu kryzysów?

Standardy zatrudnienia i limity uczniowskie w nowym roku szkolnym

W odpowiedzi MEN jednoznacznie wyjaśniło, że obowiązujące przepisy (art. 42d Karty Nauczyciela) wprowadzają standardy dotyczące łącznego zatrudnienia nauczycieli specjalistów (pedagogów, psychologów, logopedów itp.) w zależności od liczby uczniów:

W placówkach powyżej 50 uczniów, liczba etatów psychologów nie może być niższa niż 25% wymaganej łącznej liczby etatów specjalistów.
Nie przewiduje się wprowadzenia odrębnego, jednolitego wskaźnika liczby uczniów na jednego psychologa. Oznacza to, że resort nie narzuci sztywnych limitów (np. 1 psycholog na 200 uczniów).
Za organizację pomocy odpowiada dyrektor, który dostosowuje zatrudnienie do rozpoznanych potrzeb, co oznacza, że w razie konieczności może zwiększyć wymiar etatu psychologa ponad minimum.

Statystyki zatrudnienia: Znaczący wzrost etatów

Przedstawione dane z Systemu Informacji Oświatowej pokazują dynamiczne zmiany:

Ogólna liczba etatów specjalistów	Wzrosła z 21 923,67 (wrzesień 2021) do 58 459,18 (czerwiec 2026), co stanowi wzrost o 166,6%.
Etaty psychologów szkolnych	Wzrosły z 4 787,89 do 15 526,76, czyli o 224,3%.
Dostępność w szkołach	Liczba placówek zatrudniających co najmniej jednego specjalistę wzrosła do 97,4% (z 72,4%). Liczba szkół bez psychologa spadła z 71,7% do 12%.

Reforma26: Edukacja zdrowotna, zdrowie psychiczne, przeciwdziałanie przemocy i kompetencje emocjonalne

MEN kładzie nacisk na edukację jako formę profilaktyki:

W roku szkolnego 2026/2027 w szkołach obowiązuje zaktualizowana podstawa programowa kształcenia ogólnego, w tym obowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna.
Zajęcia są obowiązkowe w klasach IV-VIII szkoły podstawowej oraz w dwóch klasach szkół ponadpodstawowych.
Podstawa obejmuje zagadnienia dotyczące zdrowia psychicznego, fizycznego, społecznego, higieny cyfrowej, rozpoznawania przemocy i dbania o granice osobiste.

Cyfrowe narzędzia diagnostyczne i ogólnopolska platforma wsparcie.gov.pl

Kluczowym wsparciem dla nauczycieli i specjalistów ma być platforma wsparcie.gov.pl. Udostępniono na niej bezpłatne narzędzia elektroniczne:

Dla nauczycieli	Do monitorowania rozwoju dzieci w okresie wczesnego i średniego dzieciństwa oraz oceny funkcjonowania uczniów w wieku 7-19 lat.
Dla specjalistów	Narzędzia diagnostyczne do oceny procesów poznawczych, funkcjonowania emocjonalno-społecznego i temperamentu.

Programy i finansowanie profilaktyki

Resort przedstawił szereg realizowanych projektów i konkursów:

Wsparcie rówieśnicze. Do listopada 2028 r. testowany jest model wsparcia, w którym odpowiednio przygotowani uczniowie pomagają identyfikować rówieśników w kryzysie.
Granty dla poradni psychologiczno–pedagogicznych. W konkursie „Perspektywa 3P” alokowano 83,5 mln zł na wsparcie publicznych poradni, w tym zakup sprzętu i narzędzi diagnostycznych.
Szkolenia dla kadry. Do Systemu Informacji Oświatowej przekazano standardy postępowania w kryzysie samobójczym. Przeszkolono już dziesiątki tysięcy nauczycieli i specjalistów.

MEN monitoruje zapotrzebowanie kadrowe na bieżąco poprzez SIO oraz analizę ofert pracy w kuratoriach, stawiając na elastyczność i wsparcie kompetencyjne kadr.