Państwowy e-Dziennik coraz bliżej. Znamy projekt ustawy i szczegóły działania bezpłatnego, centralnego dziennika elektronicznego

Projektowane przepisy przewidują utworzenie przez Ministra Edukacji systemu teleinformatycznego, w ramach którego świadczona będzie usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej. System otrzyma nazwę „eDziennik”.

Za jego utworzenie, utrzymanie i rozwój ma odpowiadać Minister Edukacji. Zadania techniczne będzie wykonywać Centrum Informatyczne Edukacji. Projekt przewiduje również możliwość powierzenia części prac Ministrowi Cyfryzacji.

Według autorów projektu nowe rozwiązanie ma wspierać prowadzenie dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej, a jednocześnie zapewnić szkołom bezpłatną alternatywę wobec obecnie funkcjonujących rozwiązań komercyjnych.

W uzasadnieniu projektu wskazano, że do Ministerstwa Edukacji oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od dłuższego czasu wpływają sygnały dotyczące problemów związanych z funkcjonowaniem komercyjnych dzienników elektronicznych.

Najczęściej zgłaszane zastrzeżenia dotyczą:

• konieczności ponoszenia opłat za korzystanie z pełnej funkcjonalności aplikacji mobilnych,
• różnic pomiędzy funkcjami dostępnymi w wersji przeglądarkowej i mobilnej,
• ograniczonego dostępu do modułów komunikacyjnych bez wykupienia dodatkowych usług,
• wyświetlania reklam w niektórych systemach.

Ministerstwo podkreśla, że rodzice potrzebują stałego dostępu nie tylko do ocen i frekwencji, ale również do informacji o zmianach w organizacji pracy szkoły, zastępstwach, zachowaniu ucznia czy materiałach niezbędnych podczas zajęć. W ocenie resortu dostęp do takich informacji nie powinien być uzależniony od wykupienia płatnej wersji aplikacji.

Projekt zakłada etapowe wdrażanie systemu. W roku szkolnym 2026/2027 przeprowadzony zostanie pilotaż w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych oraz szkołach artystycznych prowadzących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.

Doświadczenia zebrane podczas pilotażu mają posłużyć do przygotowania docelowych rozwiązań organizacyjnych i technicznych.

Pełne uruchomienie systemu planowane jest od roku szkolnego 2027/2028. Wówczas z eDziennika będą mogły korzystać zainteresowane szkoły podstawowe, ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne. Z rozwiązania nie będą mogły korzystać szkoły dla dorosłych, szkoły policealne oraz policealne szkoły artystyczne.

Nie. Projekt nie przewiduje likwidacji komercyjnych dzienników elektronicznych ani obowiązku przejścia wszystkich szkół na państwowy system.

Decyzję o rozpoczęciu korzystania z eDziennika będzie podejmował dyrektor szkoły za zgodą organu prowadzącego. Taka sama procedura będzie obowiązywała w przypadku rezygnacji z systemu.

Oznacza to, że państwowy eDziennik ma funkcjonować jako dodatkowa, bezpłatna możliwość wyboru.

Projekt ustawy szczegółowo określa katalog użytkowników systemu. Będą nimi:

• dyrektor szkoły,
• nauczyciele,
• wyznaczeni przez dyrektora pracownicy szkoły niebędący nauczycielami,
• uczniowie,
• rodzice.

Szczególne rozwiązanie przewidziano dla uczniów pełnoletnich. Rodzic zachowa dostęp do danych osobowych swojego dziecka również po osiągnięciu przez nie pełnoletności. Jednak pełnoletni uczeń będzie mógł złożyć pisemny sprzeciw wobec dalszego dostępu rodzica do eDziennika. W takim przypadku dyrektor szkoły będzie zobowiązany do niezwłocznego odebrania rodzicowi uprawnień. Uczeń będzie mógł w każdej chwili wycofać taki sprzeciw.

Projekt przewiduje wykorzystanie środków identyfikacji elektronicznej do uwierzytelniania użytkowników. Dyrektorzy, nauczyciele i upoważnieni pracownicy szkoły mają korzystać z eDziennika za pośrednictwem dedykowanej strony internetowej. Rodzice oraz uczniowie mają uzyskiwać dostęp do systemu za pośrednictwem aplikacji mObywatel.

Rozwiązanie to ma zwiększyć poziom bezpieczeństwa i ograniczyć ryzyko nieuprawnionego dostępu do danych.

Projekt zawiera bardzo szczegółowy katalog danych, które będą przetwarzane w systemie.

Obejmuje on m.in.:

• dane identyfikacyjne uczniów,
• dane rodziców,
• dane nauczycieli,
• oceny bieżące i klasyfikacyjne,
• informacje o frekwencji,
• tematy przeprowadzonych zajęć,
• rozkłady zajęć,
• informacje o indywidualnym nauczaniu,
• informacje o realizacji indywidualnego programu lub toku nauki,
• informacje wynikające z orzeczeń i opinii dotyczących potrzeb edukacyjnych ucznia,
• dane kontaktowe rodziców i nauczycieli.

Do systemu mają trafiać również fotografie uczniów wykorzystywane obecnie m.in. na potrzeby mLegitymacji szkolnych.

Znaczna część danych będzie automatycznie przekazywana do eDziennika z Systemu Informacji Oświatowej. Dotyczy to przede wszystkim danych identyfikacyjnych szkoły, ucznia oraz nauczyciela. Pozostałe informacje, takie jak oceny, frekwencja, tematy zajęć czy informacje związane z funkcjonowaniem ucznia w szkole, będą wprowadzane bezpośrednio przez szkołę.

Projekt zakłada, że takie rozwiązanie ma ograniczyć liczbę błędów oraz zmniejszyć konieczność wielokrotnego wprowadzania tych samych danych.

Projekt przewiduje podział odpowiedzialności za dane przetwarzane w eDzienniku. Minister Edukacji będzie administratorem danych pozyskiwanych z Systemu Informacji Oświatowej. Natomiast dyrektor szkoły będzie administratorem danych wprowadzanych przez szkołę, w tym między innymi:

• ocen,
• informacji o frekwencji,
• danych kontaktowych rodziców,
• danych kontaktowych nauczycieli,
• informacji dotyczących indywidualnych potrzeb edukacyjnych uczniów.

Ministerstwo podkreśla, że w związku z planowanym przetwarzaniem danych przy wykorzystaniu nowych technologii zostanie przeprowadzona ocena skutków dla ochrony danych zgodnie z przepisami RODO.

Projekt ustawy został skierowany do dalszych prac legislacyjnych. Jeżeli proponowane przepisy zostaną uchwalone, już w roku szkolnym 2026/2027 pierwsze szkoły rozpoczną testowanie nowego systemu.

Dopiero wyniki pilotażu pokażą, czy państwowy eDziennik stanie się realną konkurencją dla obecnie funkcjonujących rozwiązań komercyjnych i czy szkoły będą zainteresowane jego powszechnym wykorzystaniem od roku szkolnego 2027/2028.